Tereny zalewowe Szczecin

Zagrożenie powodziowe obejmuje 38% powierzchni miasta, czyli 115,24 km². To jedna z tych gmin, w których wybór adresu przesądza o ryzyku bardziej niż cokolwiek innego.

Zasięgi pochodzą z opracowań dla regionu wodnego Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego. Mapa zagrożenia pokazuje, dokąd sięga woda przy danym scenariuszu; osobna mapa ryzyka opisuje, co się na tym terenie znajduje i jak dotkliwe byłyby skutki.

Część zasięgów pochodzi ze scenariuszy morskich: woda podnosi się tu od strony morza przy spiętrzeniu sztormowym. Przebieg takiego zalewu wyznacza wysokość terenu nad poziomem morza oraz stan wydm i wałów przeciwsztormowych, więc bywa inny niż przy wezbraniu rzeki.

Scenariusze czyta się jako prawdopodobieństwo w skali roku. Q 10% to woda, która statystycznie przychodzi raz na dziesięć lat, Q 1% raz na sto, Q 0,2% raz na pięćset. Osobno modeluje się całkowite zniszczenie wału przeciwpowodziowego - ten obszar bywa suchy przez dekady i zalewa go dopiero awaria obwałowania.

Nad morzem te same prawdopodobieństwa oznacza się literą H, a woda przychodzi od strony zatoki albo otwartego morza przy spiętrzeniu sztormowym: H 1% to poziom, który statystycznie zdarza się raz na sto lat.

Scenariusz Q 1% ma skutek prawny: obszary szczególnego zagrożenia powodzią wyznaczane na jego podstawie wchodzą do planu ogólnego i do planów miejscowych, a zabudowa na nich jest ograniczona. W Szczecinie obejmuje on 27% powierzchni.

• zniszczenie wału / budowli ochronnych od strony morza – 36% powierzchni miasta
• H 0,2% (od strony morza, raz na 500 lat) – 34% powierzchni miasta
• H 1% (od strony morza, raz na 100 lat) – 31% powierzchni miasta
• Q 0,2% (raz na 500 lat) – 29% powierzchni miasta
• Q 1% (raz na 100 lat) – 27% powierzchni miasta
• Q 10% (raz na 10 lat) – 24% powierzchni miasta
• całkowite zniszczenie wału przeciwpowodziowego – 3,5% powierzchni miasta

Państwowy Instytut Geologiczny wyznacza obszary zagrożone powodzią od wód gruntowych, czyli podtopieniami. W Szczecinie obejmują one 46% powierzchni, czyli 137,67 km² (region dolnej Odry i Zalewu Szczecińskiego według PIG).

To inne zjawisko niż wylanie rzeki: woda podchodzi od dołu, przy wysokim stanie wód gruntowych po roztopach albo długich opadach. Skutki widać w piwnicy, w garażu i przy fundamentach, podczas gdy na ulicy często nie dzieje się nic.

Na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią ubezpieczyciele podnoszą składkę za żywioły albo wyłączają ryzyko powodzi z polisy, a bank potrafi uzależnić kredyt od takiej polisy - więc kolejność bywa odwrotna do oczekiwanej: najpierw ubezpieczenie, potem decyzja kredytowa.

Przy wysokim poziomie wód gruntowych piwnica kosztuje wielokrotnie więcej: potrzebna jest izolacja przeciwwodna zamiast przeciwwilgociowej, czasem wanna szczelna, drenaż i pompa. Dla domu z lat siedemdziesiątych oznacza to najczęściej wilgoć w ścianach fundamentowych i remont, którego nie widać na zdjęciach z ogłoszenia.

Przy oglądaniu domu widać ślady: linia zacieku na tynku w piwnicy, świeża farba wyłącznie w dolnym pasie ściany, wykwity soli, zapach stęchlizny, pompa w studzience. Sąsiedzi pamiętają, dokąd sięgała woda, i zwykle chętnie o tym mówią.

Wśród 1970 gmin, dla których opublikowano mapy zagrożenia powodziowego, Szczecin zajmuje 134. miejsce pod względem udziału powierzchni w zasięgu zagrożenia. W województwie zachodniopomorskim jest to 4. miejsce spośród 99.

W województwie zachodniopomorskim mapy obejmują 99 z 113 gmin, a mediana udziału wynosi tam 3,1%. W skali kraju mapy obejmują 1970 gmin, mediana udziału to 3,9%, a powyżej jednej czwartej powierzchni zagrożenie sięga w 226 gminach.

Liczba na tej stronie opisuje całą gminę. O pojedynczym adresie rozstrzyga wysokość terenu i odległość od wody, więc dwa domy przy tej samej ulicy potrafią wypaść zupełnie różnie. Sprawdza się to punktowo.

• Hydroportal Wód Polskich - urzędowa mapa zagrożenia i ryzyka powodziowego, warstwa po warstwie, ze scenariuszami osobno
• Geoportal krajowy - ta sama warstwa razem z działkami ewidencyjnymi, więc widać, gdzie przebiega granica względem działki
• Wypis z planu miejscowego - jeśli teren ma plan, obszar szczególnego zagrożenia powodzią bywa w nim wprost narysowany
• Badanie geotechniczne działki - jedyny sposób na poznanie poziomu wód gruntowych pod konkretną działką
• Zapytanie o składkę za żywioły dla adresu - darmowe, a pokazuje, jak ryzyko wycenia rynek

Ryzyko powodziowe i wody gruntowe dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu w Szczecinie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Udział powierzchni to część zasięgu Wód Polskich i PIG leżąca wewnątrz granicy miasta (Państwowy Rejestr Granic), więc teren sąsiedniej gminy nie zawyża wyniku.

Stan danych: 22 sierpnia 2026. Same mapy zagrożenia powodziowego obowiązują od 7 września 2022 - to cykl aktualizowany co sześć lat, więc opracowanie jest z natury starsze niż odczyt. Wstępna ocena ryzyka powodziowego pochodzi z aktualizacji z 20 marca 2025.

Powódź z września 2024 roku pokazała, że woda potrafi wyjść poza wyznaczone zasięgi, więc te mapy warto czytać jako dolną granicę tego, dokąd może dojść.

• Wody Polskie / ISOK - mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego (usługa pobierania INSPIRE)
• Wody Polskie - wstępna ocena ryzyka powodziowego, obszary narażone na niebezpieczeństwo powodzi
• Państwowy Instytut Geologiczny - obszary zagrożone powodzią od wód gruntowych (podtopienia)
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin