Gminy województwa lubuskiego o największym udziale terenów chronionych
Dobiegniew 100%, Gozdnica 100%, Stare Kurowo 95%, Drezdenko 92%, Bogdaniec 91%, Pszczew 87%, Kłodawa 83%, Słońsk 82%, Zwierzyn 80%, Skwierzyna 80%, Łęknica 79%, Przewóz 76%, Trzebiel 74%, Santok 73%, Witnica 72%.
W skali kraju formy ochrony obejmują część terenu w 2 201 z 2 479 gmin. Udział odnosi się do całej powierzchni gminy według Państwowego Rejestru Granic.
Cztery różne sytuacje prawne
W parku narodowym i w rezerwacie przyrody zakaz zabudowy wynika wprost z ustawy o ochronie przyrody. Jej art. 15 ust. 1 zabrania budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych poza tymi, które służą samej formie ochrony, i nie zależy to od żadnej uchwały.
Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których obszar wyznaczono, więc dom jednorodzinny i ferma to dwie zupełnie różne sprawy.
W parku krajobrazowym i na obszarze chronionego krajobrazu zakazy nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 i art. 24 ust. 1 podają katalog i mówią, że zakazy „mogą być wprowadzone”: obowiązują te, które wybrał akt powołujący daną formę. Przy zabudowie najczęściej chodzi o zakaz stawiania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 metrów od brzegu rzeki, jeziora albo innego naturalnego zbiornika wodnego.
Użytek ekologiczny, zespół przyrodniczo-krajobrazowy, stanowisko dokumentacyjne i pomnik przyrody chronią pojedynczy obiekt albo niewielki teren. Katalog z art. 45 ust. 1 nie wymienia zakazu budowy, wymienia za to zakaz niszczenia i przekształcania samego obiektu oraz zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi, i na działce z taką formą to zwykle one decydują o inwestycji.
Parki narodowe (2)
- Drawieński Park Narodowy - 11 342 ha
- Park Narodowy Ujście Warty - 7956 ha
Parki krajobrazowe (10)
- Gorzowski Park Krajobrazowy - 12 262 ha
- Gryżyński Park Krajobrazowy - 3065 ha
- Krzesiński Park Krajobrazowy - 8546 ha
- Łagowsko-Sulęciński Park Krajobrazowy - 5439 ha
- Miedzichowski Park Krajobrazowy - 1432 ha
- Park Krajobrazowy Łuk Mużakowa - 18 714 ha
- Park Krajobrazowy Ujście Warty - 19 496 ha
- Przemęcki Park Krajobrazowy - 21 450 ha
- Przemkowski Park Krajobrazowy - 22 903 ha
- Pszczewski Park Krajobrazowy - 9724 ha
Rezerwaty przyrody (88)
- Rezerwat przyrody Annabrzeskie Wąwozy - 85,3 ha
- Rezerwat przyrody Bagno Chłopiny - 119 ha
- Rezerwat przyrody Bagno Leszczyny - 4,11 ha
- Rezerwat przyrody Bażantarnia - 17,9 ha
- Rezerwat przyrody Binduga - 81,2 ha
- Rezerwat przyrody Bobrowisko - 36,7 ha
- Rezerwat przyrody Bogdanieckie Cisy - 21 ha
- Rezerwat przyrody Bogdanieckie Grądy - 39,9 ha
- Rezerwat przyrody Brekinie koło Broniszowa - 19,1 ha
- Rezerwat przyrody Buczyna Łagowska - 116 ha
- Rezerwat przyrody Buczyna Szprotawska - 152 ha
- Rezerwat przyrody Buki Zdroiskie im. Prof. Lucjana Agapowa - 78,4 ha
- Rezerwat przyrody Bukowa Góra - 29,2 ha
- Rezerwat przyrody Bukowe Uroczysko - 31,8 ha
- Rezerwat przyrody Cisowe Grądy - 25,5 ha
Pozostałe (73)
- Rezerwat przyrody Czaplenice - 7,59 ha
- Rezerwat przyrody Czaplisko - 2,85 ha
- Rezerwat przyrody Czarna Droga - 22 ha
- Rezerwat przyrody Dąbrowa Brzeźnicka im. Bolesława Grochowskiego - 5,78 ha
- Rezerwat przyrody Dąbrowa na Wyspie - 4,45 ha
- Rezerwat przyrody Dębina - 12,2 ha
- Rezerwat przyrody Dębowa Góra - 11,3 ha
- Rezerwat przyrody Dębowiec - 9,99 ha
- Rezerwat przyrody Dębowy Ostrów - 1,84 ha
- Rezerwat przyrody Dolina Czerwonego Potoku - 117 ha
- Rezerwat przyrody Dolina Ilanki - 238 ha
- Rezerwat przyrody Dolina Ilanki II - 11,4 ha
- Rezerwat przyrody Dolina Postomi - 65,3 ha
- Rezerwat przyrody Flisowe Źródliska - 9,89 ha
- Rezerwat przyrody Gorzowskie Murawy - 78,3 ha
- Rezerwat przyrody Goszczanowskie Źródliska im. prof. Ludwika Lipnickiego - 22,7 ha
- Rezerwat przyrody Gubińskie Mokradła - 99,7 ha
- Rezerwat przyrody Janie im. Włodzimierza Korsaka - 50,2 ha
- Rezerwat przyrody Jeziora Gołyńskie im. dr. Grzegorza Karcza - 14,9 ha
- Rezerwat przyrody Jezioro Łubówko - 78,6 ha
- Rezerwat przyrody Jezioro Ratno - 45,8 ha
- Rezerwat przyrody Jezioro Święte - 19,1 ha
- Rezerwat przyrody Jezioro Wielkie im. Włodzimierza Rudawskiego - 237 ha
- Rezerwat przyrody Kamienna Dąbrowa - 19,1 ha
- Rezerwat przyrody Klenickie Zakole - 68,4 ha
- Rezerwat przyrody Kręcki Łęg - 66,6 ha
- Rezerwat przyrody Laski - 42,4 ha
- Rezerwat przyrody Lasy Źródliskowe nad Obrą koło Zemska - 6,4 ha
- Rezerwat przyrody Lemierzyce - 3,32 ha
- Rezerwat przyrody Lipiennikowe Bagno - 17 ha
- Rezerwat przyrody Lubiatowskie Uroczyska - 193 ha
- Rezerwat przyrody Łabędziniec - 2,9 ha
- Rezerwat przyrody Łęgi koło Słubic - 376 ha
- Rezerwat przyrody Mechowisko Kosobudki - 12,5 ha
- Rezerwat przyrody Mesze - 19,8 ha
- Rezerwat przyrody Mierkowskie Suche Bory - 195 ha
- Rezerwat przyrody Młodno - 153 ha
- Rezerwat przyrody Mokradła Sułowskie - 45,1 ha
- Rezerwat przyrody Morenowy Las - 21,2 ha
- Rezerwat przyrody Mszar Przygiełkowy - Długie im. Huberta Jurczyszyna - 7,66 ha
- Rezerwat przyrody Mszar Rosiczkowy koło Rokitna - 3,6 ha
- Rezerwat przyrody Nad Jeziorem Trześniowskim - 47,7 ha
- Rezerwat przyrody Nad Młyńską Strugą - 207 ha
- Rezerwat przyrody Nietoperek - 47,5 ha
- Rezerwat przyrody Pamięcin - 11,8 ha
- Rezerwat przyrody Pamięcińskie Lasy Zboczowe - 45,1 ha
- Rezerwat przyrody Pawski Ług - 34,5 ha
- Rezerwat przyrody Pniewski Ług - 6,83 ha
- Rezerwat przyrody Przygiełkowe Moczary - 103 ha
- Rezerwat przyrody Radowice - 55,3 ha
- Rezerwat przyrody Ruskie Stawy - 28,8 ha
- Rezerwat przyrody Rybojady - 5,55 ha
- Rezerwat przyrody Rzeka Przyłężek - 35,1 ha
- Rezerwat przyrody Santockie Zakole im. Ryszarda Popiela - 456 ha
- Rezerwat przyrody Szydłowskie Łęgi - 125 ha
- Rezerwat przyrody Torfowiska Andromedy - 9,98 ha
- Rezerwat przyrody Torfowisko Linkowo - 49,9 ha
- Rezerwat przyrody Torfowisko Osowiec - 18,3 ha
- Rezerwat przyrody Torfowisko Pliszka - 160 ha
- Rezerwat przyrody Torfowisko Sarbinowo - 11,7 ha
- Rezerwat przyrody Torfowisko Ustronie - 6,59 ha
- Rezerwat przyrody Uroczysko Grodziszcze - 15,8 ha
- Rezerwat przyrody Uroczysko koło Garbicza im. Michała Poklewskiego-Koziełł - 58,4 ha
- Rezerwat przyrody Uroczysko Węglińskie - 6,93 ha
- Rezerwat przyrody Wilanów - 67,2 ha
- Rezerwat przyrody Wilczy Ostęp - 7,49 ha
- Rezerwat przyrody Woskownica - 9,69 ha
- Rezerwat przyrody Wrzosiec - 65 ha
- Rezerwat przyrody Zacisze - 19,8 ha
- Rezerwat przyrody Zielonogórski Las Odrzański - 530 ha
- Rezerwat przyrody Zimna Woda - 88,7 ha
- Rezerwat przyrody Żurawie Bagno - 44,5 ha
- Rezerwat przyrody Żurawno - 23,6 ha
Obszary Natura 2000 siedliskowe (66)
- Obszar Natura 2000 Bledzew - 26 ha
- Obszar Natura 2000 Borowina - 512 ha
- Obszar Natura 2000 Bory Babimojskie - 620 ha
- Obszar Natura 2000 Bory Chrobotkowe koło Brzózki - 892 ha
- Obszar Natura 2000 Bory Chrobotkowe koło Bytomca - 615 ha
- Obszar Natura 2000 Bory Chrobotkowe Puszczy Noteckiej - 2309 ha
- Obszar Natura 2000 Broniszów - 626 ha
- Obszar Natura 2000 Brożek - 65,1 ha
- Obszar Natura 2000 Buczyna Szprotawsko-Piotrowicka - 1423 ha
- Obszar Natura 2000 Buczyny Łagowsko-Sulęcińskie - 6771 ha
- Obszar Natura 2000 Bytnica - 33,9 ha
- Obszar Natura 2000 Dąbrowy Gubińskie - 1535 ha
- Obszar Natura 2000 Dębowe Aleje w Gryżynie i Zawiszach - 29,7 ha
- Obszar Natura 2000 Diabelski Staw koło Radomicka - 7,31 ha
- Obszar Natura 2000 Dolina Dolnego Bobru - 1730 ha
Pozostałe (51)
- Obszar Natura 2000 Dolina Dolnej Kwisy - 5984 ha
- Obszar Natura 2000 Dolina Ilanki - 2233 ha
- Obszar Natura 2000 Dolina Leniwej Obry - 7138 ha
- Obszar Natura 2000 Dolina Lubszy - 725 ha
- Obszar Natura 2000 Dolina Pliszki - 5034 ha
- Obszar Natura 2000 Jeziora Brodzkie - 829 ha
- Obszar Natura 2000 Jeziora Gościmskie - 2996 ha
- Obszar Natura 2000 Jezioro Janiszowice - 206 ha
- Obszar Natura 2000 Jezioro Kozie - 179 ha
- Obszar Natura 2000 Kargowskie Zakola Odry - 3070 ha
- Obszar Natura 2000 Krośnieńska Dolina Odry - 19 202 ha
- Obszar Natura 2000 Las Żarski - 1245 ha
- Obszar Natura 2000 Lasy Bierzwnickie - 8792 ha
- Obszar Natura 2000 Lasy Dobrosułowskie - 11 193 ha
- Obszar Natura 2000 Lubski Łęg Śnieżycowy - 65 ha
- Obszar Natura 2000 Łęgi koło Wymiarek - 159 ha
- Obszar Natura 2000 Łęgi nad Nysą Łużycką - 450 ha
- Obszar Natura 2000 Łęgi Odrzańskie - 21 350 ha
- Obszar Natura 2000 Łęgi Słubickie - 809 ha
- Obszar Natura 2000 Małomickie Łęgi - 993 ha
- Obszar Natura 2000 Mierkowskie Wydmy - 610 ha
- Obszar Natura 2000 Mopkowy tunel koło Krzystkowic - 48,1 ha
- Obszar Natura 2000 Murawy Gorzowskie - 79,9 ha
- Obszar Natura 2000 Nietoperek - 7377 ha
- Obszar Natura 2000 Nowogrodzkie Przygiełkowisko - 31,5 ha
- Obszar Natura 2000 Nowosolska Dolina Odry - 6040 ha
- Obszar Natura 2000 Ostoja Barlinecka - 26 596 ha
- Obszar Natura 2000 Ostoja Przemęcka - 4396 ha
- Obszar Natura 2000 Otyń - 0,11 ha
- Obszar Natura 2000 Pieńska Dolina Nysy Łużyckiej - 2353 ha
- Obszar Natura 2000 Przygiełkowiska Koło Gozdnicy - 1768 ha
- Obszar Natura 2000 Różanki - 4,97 ha
- Obszar Natura 2000 Rynna Gryżyny - 1337 ha
- Obszar Natura 2000 Rynna Jezior Obrzańskich - 15 306 ha
- Obszar Natura 2000 Rynna Jezior Rzepińskich - 294 ha
- Obszar Natura 2000 Rynna Jezior Torzymskich - 306 ha
- Obszar Natura 2000 Skroda - 379 ha
- Obszar Natura 2000 Skwierzyna - 0,25 ha
- Obszar Natura 2000 Stara Dąbrowa w Korytach - 1630 ha
- Obszar Natura 2000 Sulechów - 0,13 ha
- Obszar Natura 2000 Torfowiska Sułowskie - 49,9 ha
- Obszar Natura 2000 Torfowisko Chłopiny - 473 ha
- Obszar Natura 2000 Torfowisko Młodno - 239 ha
- Obszar Natura 2000 Ujście Ilanki - 1959 ha
- Obszar Natura 2000 Ujście Noteci - 3995 ha
- Obszar Natura 2000 Ujście Warty - 33 215 ha
- Obszar Natura 2000 Uroczyska Borów Zasieckich - 4375 ha
- Obszar Natura 2000 Uroczyska Puszczy Drawskiej - 74 768 ha
- Obszar Natura 2000 Wilki nad Nysą - 12 227 ha
- Obszar Natura 2000 Zimna Woda - 88,8 ha
- Obszar Natura 2000 Żurawie Bagno Sławskie - 41,7 ha
Obszary Natura 2000 ptasie (10)
- Obszar Natura 2000 Bory Dolnośląskie - 172 093 ha
- Obszar Natura 2000 Dolina Dolnej Noteci - 24 944 ha
- Obszar Natura 2000 Dolina Środkowej Odry - 33 678 ha
- Obszar Natura 2000 Jeziora Pszczewskie i Dolina Obry - 14 793 ha
- Obszar Natura 2000 Lasy Puszczy nad Drawą - 190 279 ha
- Obszar Natura 2000 Ostoja Witnicko-Dębniańska - 46 993 ha
- Obszar Natura 2000 Pojezierze Sławskie - 39 145 ha
- Obszar Natura 2000 Puszcza Barlinecka - 26 506 ha
- Obszar Natura 2000 Puszcza Notecka - 178 256 ha
- Obszar Natura 2000 Stawy Przemkowskie - 4605 ha
Obszary chronionego krajobrazu (43)
- Obszar Chronionego Krajobrazu A (Dębno-Gorzów) - 11 060 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Bory Bogumiłowskie - 8313 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Bory Dolnośląskie - 21 093 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Bronków-Janiszowice - 3428 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Baryczy - 43 350 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Bobru - 11 864 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Brzeźnicy - 2324 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Ilanki - 6144 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Jeziornej Strugi - 5708 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Nysy - 3208 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Obry - 9332 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Postomii - 2457 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Szprotawki - 6381 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Śląskiej Ochli - 9642 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Warty i Dolnej Noteci - 31 766 ha
Pozostałe (28)
- Obszar Chronionego Krajobrazu Gorzowsko-Krzeszycka Dolina Warty - 16 669 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Gorzycko - 9322 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Gubińskie Mokradła - 1975 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu I Międzyrzecz-Trzciel - 39 597 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Krośnieńska Dolina Odry - 12 449 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Las Żarski - 2360 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Lasy Witnicko-Dębieńskie - 7656 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Lasy Witnicko-Dzieduszyckie - 2061 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Nowosolska Dolina Odry - 11 449 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Ośniańska Rynna z Jeziorem Busko - 2145 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Ośniańska Rynna z Jeziorem Radachowskim - 2223 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierze Lubniewicko-Sulęcińskie - 13 580 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierze Puszczy Noteckiej - 10 770 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierze Sławskie, Pradolina Obry i Rynna Zbąszyńska - 41 700 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierze Sławsko-Przemęckie - 14 885 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Przemęcko-Wschowski i kompleks leśny Włoszakowice - 41 225 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Puszcza Barlinecka - 25 779 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Puszcza Drawska - 46 257 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Puszcza nad Pliszką - 29 232 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Rynna Paklicy i Ołoboku - 20 099 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Rynna Pławska - 2727 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Rynny Obrzycko-Obrzańskie - 18 915 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Słubicka Dolina Odry - 14 243 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Wschodnie Okolice Lubska - 7652 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Wzgórza Dalkowskie - 3097 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Wzniesienia Zielonogórskie - 2302 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Zachodnie Okolice Lubska - 17 859 ha
- Obszar Chronionego Krajobrazu Zbąszyńska Dolina Obry - 550 ha
Skąd pochodzą te liczby
Granice form ochrony z usługi pobierania Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, w granicach gmin z Państwowego Rejestru Granic. Stan rejestru na 6 października 2026.
Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim tego, co dopiero przechodzi procedurę: zmiany granic obszarów Natura 2000 są w usłudze GDOŚ wydzielone jako konsultowane, a nowy użytek ekologiczny trafia do rejestru dopiero po uchwale rady gminy. Nie ma w nim też samych zakazów. Dla wszystkiego poza parkiem narodowym i rezerwatem wybiera je akt powołujący daną formę i ten akt trzeba przeczytać osobno.
Najczęściej zadawane pytania
Ile gmin województwa lubuskiego leży w formach ochrony przyrody?
Obszarowe formy ochrony obejmują część terenu w 82 z 82 gmin województwa lubuskiego. Park narodowy albo rezerwat przyrody leży w 48.