Czym jest Gryżyński Park Krajobrazowy
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała Nr XLIII/646/18 Sejmiku Województwa Lubuskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 79,39 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Gryżyński Park Krajobrazowy
Granice parku przecinają 4 gminy w województwie lubuskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
- Gmina Bytnica: 20,94 km², czyli 10% powierzchni gminy i 68% całego parku
- Gmina Czerwieńsk: 5,1 km², czyli 2,6% powierzchni gminy i 17% całego parku
- Gmina Krosno Odrzańskie: 3,25 km², czyli 1,5% powierzchni gminy i 11% całego parku
- Gmina Skąpe: 1,46 km², czyli 0,8% powierzchni gminy i 4,8% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (3): Bytnica: Grabin, Gryżyna; Krosno Odrzańskie: Szklarka Radnicka. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 5 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Wojewody Zielonogórskiego Nr 4 z dnia 15 kwietnia 1996 r. w sprawie utworzenia Gryżyńskiego Parku Krajobrazowego (Dz.Urz.Woj. Zielonogórskiego Nr 6, poz. 61), ogłoszony 30 kwietnia 1996.
- Obwieszczenie Wojewody Lubuskiego z dnia 25 marca 1999r. w sprawie: ustalenia wykazu aktów prawa miejscowego zachowujących moc obowiązującą po 1 stycznia 1999r (Dz.Urz. Woj.Wielkopolskiego Nr 11, poz. 65 z 1999 r.).
- ROZPORZĄDZENIE Nr 20 Wojewody Lubuskiego z dnia 15 listopada 2004 r. o zmianie rozporządzenia Nr 4 Wojewody Zielonogórskiego z dnia 15 kwietnia 1996r. w sprawie utworzenia Gryżyńskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 91, poz. 1356), ogłoszony 19 listopada 2004.
- UCHWAŁA NR XXII/192/12 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO z dnia 21 marca 2012r. zmieniająca rozporządzenie w sprawie utworzenia Gryżyńskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2012 r. poz. 743), ogłoszony 27 marca 2012.
- UCHWAŁA NR XLIII/646/18 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO z dnia 26 marca 2018 r. w sprawie Gryżyńskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 821), ogłoszony 30 marca 2018.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XLIII/646/18 Sejmiku Województwa Lubuskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Gryżyński Park Krajobrazowy?
W 4 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Bytnica (68% formy), Czerwieńsk (17% formy), Krosno Odrzańskie (11% formy) i Skąpe (4,8% formy).
Który akt powołał Gryżyński Park Krajobrazowy?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Wojewody Zielonogórskiego Nr 4 z 15 kwietnia 1996 (Dz.Urz.Woj. Zielonogórskiego Nr 6, poz. 61). Później wydano jeszcze 4 akty dotyczące tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Dyrektor Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Lubuskiego.