Czym jest Przemęcki Park Krajobrazowy
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Rozporządzenie Nr 3 Wojewody Lubuskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Przemęcki Park Krajobrazowy
Granice parku przecinają 6 gmin w 2 województwach. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
- Gmina Przemęt: 89,26 km², czyli 40% powierzchni gminy i 42% całego parku
- Gmina Włoszakowice: 69,45 km², czyli 54% powierzchni gminy i 33% całego parku
- Gmina Wschowa: 28,97 km², czyli 15% powierzchni gminy i 14% całego parku
- Gmina Wijewo: 21,53 km², czyli 35% powierzchni gminy i 10% całego parku
- Gmina Święciechowa: 2,46 km², czyli 1,8% powierzchni gminy i 1,2% całego parku
- Gmina Śmigiel: 0,46 km², czyli 0,2% powierzchni gminy i 0,2% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach parku (17): Wschowa: Lgiń; Wijewo: Miastko, Zaborówiec; Włoszakowice: Boszkowo, Boszkowo-Letnisko, Charbielin, Dominice, Trzebidza, Ujazdowo; Przemęt: Błotnica, Dębina, Górsko, Olejnica, Osłonin, Perkowo, Radomierz, Starkowo.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (18): Wschowa: Hetmanice; Śmigiel: Stare Szczepankowo; Święciechowa: Gołanice; Wijewo: Brenno; Włoszakowice: Daćbogi, Dłużyna, Grotniki, Jezierzyce Kościelne, Włoszakowice; Przemęt: Barchlin, Biskupice, Bucz, Nowa Wieś, Poświętno, Przemęt, Sączkowo, Sokołowice, Wieleń. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 7 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 115a/91 Wojewody Leszczyńskiego z dnia 25 listopada 1991 r. w sprawie powołania Przemęckiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Leszczyńskiego Nr 12, poz. 108 z 1991 r.).
- Rozporządzenie Nr 3/96 Wojewody Leszczyńskiego z dnia 10 kwietnia 1996 r. zmieniającego rozporządzenie Wojewody Leszczyńskiego z dnia 25 listopada 1991 r. Nr 115a w sprawie powołania Przemęckiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Województwa Leszczyńskiego Nr 12, poz. 45 z 1996 r.).
- Obwieszczenie Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w Lesznie z dnia 13 maja 1996 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Wojewody Leszczyńskiego w sprawie powołania Przemęckiego Parku Krajobrazu (Dz. Urz. Województwa Leszczyńskiego nr 22, poz. 89 z 1996 r.).
- Obwieszczenie Wojewody Wielkopolskiego z dnia 24 marca 1999 r. w sprawie wykazu aktów prawa miejscowego obowiązujących na terenie województwa wielkopolskiego (Dz.Urz. Woj.Wielkopolskiego Nr 14, poz. 246 z dnia 31 marca 1999 r.).
- Obwieszczenie Wojewody Lubuskiego z dnia 25 marca 1999 r. w sprawie ustalenia wykazu aktów prawa miejscowego zachowującego moc obowiązującą po 1 stycznia 1999 r (Dz. Urz. Województwa Lubuskiego Nr 11, poz. 65 z 1999 r.).
- Rozporządzenie Nr 168/06 Wojewody Wielkopolskiego z dnia 31 lipca 2006 r. w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego - wyrokiem WSA w Poznaniu IV SA/Po 324/09 stwierdzono nieważność aktu (Dz. U. Województwa Wielkopolskiego Nr 132, poz. 3218 z 2006 r).
- ROZPORZĄDZENIE Nr 3 WOJEWODY LUBUSKIEGO z dnia 14 lutego 2008 r. w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego - WYROK SYGN. AKT II SA/GO 207/12 WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GORZOWIE WIELKOPOLSKIM stwierdzający nieważność aktu (Lubus.2012.1266 z dnia 2012.06.27), ogłoszony 27 czerwca 2012.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku nie obowiązuje plan ochrony.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Rozporządzenie Nr 3 Wojewody Lubuskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Przemęcki Park Krajobrazowy?
W 6 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Przemęt (42% formy), Włoszakowice (33% formy), Wschowa (14% formy) i Wijewo (10% formy).
Który akt powołał Przemęcki Park Krajobrazowy?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 115a/91 Wojewody Leszczyńskiego z 25 listopada 1991 (Dz. Urz. Woj. Leszczyńskiego Nr 12, poz. 108 z 1991 r). Później wydano jeszcze 6 aktów dotyczących tej formy.