Czym jest Wschodniobeskidzki Obszar Chronionego Krajobrazu
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała nr LII/866/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Wschodniobeskidzki Obszar Chronionego Krajobrazu
Granice obszaru przecinają 14 gmin w województwie podkarpackim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Ustrzyki Dolne: 149,8 km², czyli 31% powierzchni gminy i 15% całego obszaru
- Gmina Solina: 141,84 km², czyli 77% powierzchni gminy i 14% całego obszaru
- Gmina Czarna: 133,8 km², czyli 72% powierzchni gminy i 13% całego obszaru
- Gmina Dydnia: 111,38 km², czyli 86% powierzchni gminy i 11% całego obszaru
- Gmina Zagórz: 79,07 km², czyli 49% powierzchni gminy i 7,9% całego obszaru
- Gmina Komańcza: 71,07 km², czyli 18% powierzchni gminy i 7,1% całego obszaru
- Gmina Baligród: 67,26 km², czyli 43% powierzchni gminy i 6,7% całego obszaru
- Gmina Lesko: 65,13 km², czyli 59% powierzchni gminy i 6,5% całego obszaru
- Gmina Sanok: 60,14 km², czyli 26% powierzchni gminy i 6% całego obszaru
- Gmina Nozdrzec: 48,61 km², czyli 40% powierzchni gminy i 4,9% całego obszaru
- Gmina Olszanica: 29,5 km², czyli 32% powierzchni gminy i 3% całego obszaru
- Gmina Lutowiska: 26,85 km², czyli 5,6% powierzchni gminy i 2,7% całego obszaru
- Gmina Brzozów: 14,58 km², czyli 14% powierzchni gminy i 1,5% całego obszaru
- Gmina Bircza: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (78, wymieniamy 60): Czarna: Bystre, Czarna Dolna, Czarna Górna, Lipie, Michniowiec, Paniszczów, Rabe, Rosolin, Sokołowa Wola, Żłobek; Ustrzyki Dolne: Daszówka, Hoszów, Hoszowczyk, Łobozew Dolny, Łobozew Górny, Moczary, Równia, Sokole, Teleśnica Oszwarowa, Teleśnica Sanna, Ustjanowa Górna, Zadwórze; Dydnia: Jabłonica Ruska, Końskie, Krzemienna, Krzywe, Niewistka, Obarzym, Temeszów, Ulucz, Witryłów, Wydrna; Nozdrzec: Huta Poręby, Siedliska, Wołodź; Komańcza: Kulaszne, Nowy Łupków; Sanok: Dębna, Dobra, Hłomcza, Łodzina; Zagórz: Czaszyn, Łukowe, Olchowa, Średnie Wielkie, Tarnawa Górna; Baligród: Baligród, Cisowiec, Mchawa, Nowosiółki, Zahoczewie, Żerdenka, Żernica Niżna, Żernica Wyżna; Lesko: Bachlawa, Dziurdziów, Hoczew, Średnia Wieś, Weremień; Olszanica: Orelec.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (56): Czarna: Chrewt, Olchowiec, Polana, Wydrne; Lutowiska: Lutowiska, Skorodne; Ustrzyki Dolne: Bandrów Narodowy, Brzegi Dolne, Dźwiniacz Dolny, Jałowe, Łodyna, Ustjanowa Dolna, Ustrzyki Dolne; Brzozów: Przysietnica; Dydnia: Dydnia, Jabłonka, Niebocko; Nozdrzec: Nozdrzec, Wara; Komańcza: Duszatyn, Jawornik, Komańcza, Prełuki, Rzepedź, Smolnik, Stary Łupków, Szczawne, Turzańsk, Wysoczany, Zubeńsko; Sanok: Bykowce, Falejówka, Międzybrodzie, Mrzygłód, Raczkowa, Srogów Dolny, Srogów Górny, Trepcza, Załuż; Zagórz: Kalnica, Mokre, Tarnawa Dolna; Baligród: Kielczawa, Stężnica; Lesko: Glinne, Huzele, Jankowce, Łączki, Łukawica, Postołów; Olszanica: Olszanica, Stefkowa; Solina: Bukowiec, Rajskie, Sakowczyk, Tyskowa. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 13 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 10 Wojewody Krośnieńskiego z dnia 2 lipca 1998 r. w sprawie utworzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa krośnieńskiego (Dz. Urz. z 1998 r. Nr 17/98, poz. 223).
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 26 lipca 2001 r. zmieniające rozporządzenie Wojewody Krośnieńskiego z dnia 2 lipca 1998r. w sprawie utworzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa krośnieńskiego (Dz. Urz. z 2001 r. Nr 62, poz. 1086), ogłoszony 17 sierpnia 2001.
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 4 kwietnia 2002 r. zmieniające rozporządzenie Wojewody Krośnieńskiego z dnia 2 lipca 1998r. w sprawie utworzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa krośnieńskiego (Dz. Urz. Woj. Krośnieńskiego z 1998r. Nr 17 poz. 223, Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2001r. Nr 62 poz. 1086) (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 19, poz. 370), ogłoszony 15 kwietnia 2002.
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY PADKARPACKIEGO z dnia 18 lipca 2002 r. zmieniające rozporządzenie Nr 10 Wojewody Krośnieńskiego z dnia 2 lipca 1998r. w sprawie utworzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa krośnieńskiego (Dz. Urz. Woj. Krośnieńskiego z 1998r. Nr 17 poz. 223; zm.: Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2001r. Nr 62 poz. 1086, Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2002r. Nr 19 poz. 370) (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 44, poz. 863), ogłoszony 26 lipca 2002.
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 27 marca 2003 r. zmieniające rozporządzenie Nr 10 Wojewody Krośnieńskiego z dnia 2 lipca 1998r. w sprawie utworzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa krośnieńskiego (Dz. Urz. Woj. Krośnieńskiego z 1998r. Nr 17 poz. 223; zm.: Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2001r. Nr 62, poz. 1086, Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2002r. Nr 19, poz. 370, Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2002r. Nr 44, poz. 863) (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 22, poz. 401), ogłoszony 31 marca 2003.
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Wojewody Krośnieńskiego w sprawie utworzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa krośnieńskiego (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 46, poz. 486), ogłoszony 29 kwietnia 2004.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 54/05 WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 30 maja 2005 r. w sprawie Wschodniobeskidzkiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 80, poz. 1355), ogłoszony 9 czerwca 2005.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 84/05 WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 29 listopada 2005 r. w sprawie zmiany rozporządzeń Wojewody Podkarpackiego w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 149, poz. 2435), ogłoszony 30 listopada 2005.
- UCHWAŁA Nr LII/1003/10 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 25 października 2010 r. zmieniająca Rozporządzenie Nr 54/05 Wojewody Podkarpackiego z dnia 30 maja 2005r. w sprawie Wschodniobeskidzkiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2010 r. Nr 107, poz. 1966), ogłoszony 5 listopada 2010.
- UCHWAŁA NR XLVIII/998/14 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 23 czerwca 2014 r. w sprawie Wschodniobeskidzkiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2014 r. poz. 1951), ogłoszony 10 lipca 2014.
- UCHWAŁA NR XXIV/443/16 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 27 czerwca 2016 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XLVIII/998/14 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 23 czerwca 2014r. w sprawie Wschodniobeskidzkiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2016 r. poz. 2167), ogłoszony 7 lipca 2016.
- UCHWAŁA NR XLII/733/17 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 25 września 2017 r. zmieniająca uchwałę Nr XLVIII/998/14 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 23 czerwca 2014 r. w sprawie Wschodniobeskidzkiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2017 r. poz. 3244), ogłoszony 6 października 2017.
- Uchwała nr LII/866/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 29 sierpnia 2022 r. w sprawie zmiany uchwał Sejmiku Województwa Podkarpackiego w sprawach obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2022 r. poz. 3300), ogłoszony 12 września 2022.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała nr LII/866/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Wschodniobeskidzki Obszar Chronionego Krajobrazu?
W 14 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Ustrzyki Dolne (15% formy), Solina (14% formy), Czarna (13% formy) i Dydnia (11% formy).
Który akt wyznaczył Wschodniobeskidzki Obszar Chronionego Krajobrazu?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 10 Wojewody Krośnieńskiego z 2 lipca 1998 (Dz. Urz. z 1998 r. Nr 17/98, poz. 223). Później wydano jeszcze 12 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Podkarpackiego.