Czym jest Park Krajobrazowy Pogórza Przemyskiego
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała nr LII/865/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Park Krajobrazowy Pogórza Przemyskiego
Granice parku przecinają 10 gmin w województwie podkarpackim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
- Gmina Bircza: 165,58 km², czyli 65% powierzchni gminy i 27% całego parku
- Gmina Fredropol: 120,51 km², czyli 76% powierzchni gminy i 20% całego parku
- Gmina Krasiczyn: 114,92 km², czyli 92% powierzchni gminy i 19% całego parku
- Gmina Dubiecko: 77,55 km², czyli 50% powierzchni gminy i 13% całego parku
- Gmina Krzywcza: 57,77 km², czyli 61% powierzchni gminy i 9,5% całego parku
- Gmina Dynów: 35,06 km², czyli 30% powierzchni gminy i 5,8% całego parku
- Gmina Przemyśl: 22,91 km², czyli 21% powierzchni gminy i 3,8% całego parku
- Dynów: 10,19 km², czyli 42% powierzchni miasta i 1,7% całego parku
- Przemyśl: 0,96 km², czyli 2,1% powierzchni miasta i 0,2% całego parku
- Gmina Ustrzyki Dolne: 0,05 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach parku (50): Bircza: Boguszówka, Brzuska, Huta Brzuska, Jasienica Sufczyńska, Jawornik Ruski, Korzeniec, Kotów, Łodzinka Górna, Łomna, Nowa Wieś, Rudawka, Stara Bircza, Sufczyna, Żohatyn; Dubiecko: Iskań, Piątkowa, Sielnica, Słonne, Tarnawka, Wybrzeże, Załazek; Fredropol: Gruszowa, Huwniki, Kalwaria Pacławska, Koniusza, Kopysno, Leszczyny, Makowa, Nowosiółki Dydyńskie, Paportno-Sopotnik, Posada Rybotycka, Rybotycze; Krasiczyn: Brylińce, Chołowice, Cisowa, Korytniki, Krasice, Krasiczyn, Krzeczkowa, Mielnów, Olszany, Rokszyce, Śliwnica, Zalesie; Krzywcza: Bachów, Chyrzyna, Kupna, Reczpol; Dynów: Dylągowa, Pawłokoma.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (18): Ustrzyki Dolne: Arłamów; Bircza: Bircza, Leszczawa Dolna, Leszczawa Górna, Lipa, Malawa, Wola Korzeniecka; Dubiecko: Bachórzec, Winne-Podbukowina; Fredropol: Nowe Sady, Sólca; Krasiczyn: Dybawka; Krzywcza: Babice, Krzywcza, Ruszelczyce; Przemyśl: Bełwin; Dynów: Bachórz, Dąbrówka Starzeńska. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 8 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 11 Wojewody Przemyskiego z dnia 16 grudnia 1991 r. w sprawie wprowadzenia ochrony terenów posiadających walory krajobrazowe przed ich niszczeniem bądź utratą tych walorów (Dz. Urz. Woj. Przemyskiego Nr 17, poz. 100 z 1991 r.), ogłoszony 17 grudnia 1991.
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Wojewody Przemyskiego w sprawie utworzenia Zespołu Parków Krajobrazowych z siedzibą w Przemyślu (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 46, poz. 485), ogłoszony 29 kwietnia 2004.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 73/05 WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 31 października 2005 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Pogórza Przemyskiego (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 137, poz. 2089), ogłoszony 4 listopada 2005.
- UCHWAŁA NR XXXIX/792/13 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 28 października 2013 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Pogórza Przemyskiego (Dz. Urz. z 2013 r. poz. 3605), ogłoszony 13 listopada 2013.
- UCHWAŁA NR VI/115/15 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 30 marca 2015 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XXXIX/792/13 z dnia 28 października 2013r. w sprawie Parku Krajobrazowego Pogórza Przemyskiego (Dz. Urz. z 2015 r. poz. 1184), ogłoszony 10 kwietnia 2015.
- UCHWAŁA NR XLII/725/17 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 25 września 2017 r. zmieniająca uchwałę Nr XXXIX/792/13 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 28 października 2013 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Pogórza Przemyskiego (Dz. Urz. z 2017 r. poz. 3237), ogłoszony 6 października 2017.
- Uchwała nr XXXVII/605/21 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 31 maja 2021 r. w sprawie zmiany uchwały Sejmiku Województwa Podkarpackiego w sprawie Parku Krajobrazowego Pogórza Przemyskiego (Dz. Urz. z 2021 r. poz. 2245), ogłoszony 21 czerwca 2021.
- Uchwała nr LII/865/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 29 sierpnia 2022 r. w sprawie zmiany uchwał Sejmiku Województwa Podkarpackiego w sprawach parków krajobrazowych (Dz. Urz. z 2022 r. poz. 3299), ogłoszony 12 września 2022.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku nie obowiązuje plan ochrony.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała nr LII/865/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Park Krajobrazowy Pogórza Przemyskiego?
W 10 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Bircza (27% formy), Fredropol (20% formy), Krasiczyn (19% formy) i Dubiecko (13% formy).
Który akt powołał Park Krajobrazowy Pogórza Przemyskiego?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 11 Wojewody Przemyskiego z 16 grudnia 1991 (Dz. Urz. Woj. Przemyskiego Nr 17, poz. 100 z 1991 r). Później wydano jeszcze 7 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Zarząd Województwa Podkarpackiego.