Czym jest Park Krajobrazowy Gór Słonnych
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała nr LII/865/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Park Krajobrazowy Gór Słonnych
Granice parku przecinają 7 gmin w województwie podkarpackim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
- Gmina Ustrzyki Dolne: 328,8 km², czyli 69% powierzchni gminy i 59% całego parku
- Gmina Tyrawa Wołoska: 69,25 km², czyli 100% powierzchni gminy i 12% całego parku
- Gmina Olszanica: 64,06 km², czyli 69% powierzchni gminy i 11% całego parku
- Gmina Sanok: 57,58 km², czyli 25% powierzchni gminy i 10% całego parku
- Gmina Lesko: 30,93 km², czyli 28% powierzchni gminy i 5,5% całego parku
- Sanok: 11,17 km², czyli 29% powierzchni miasta i 2% całego parku
- Gmina Bircza: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach parku (35): Ustrzyki Dolne: Brelików, Jamna Dolna, Jamna Górna, Jureczkowa, Krościenko, Kwaszenina, Leszczowate, Liskowate, Nowosielce Kozickie, Ropienka, Serednica, Stańkowa, Trzcianiec, Wojtkowa, Wojtkówka, Wola Maćkowa, Wola Romanowa, Zawadka; Sanok: Liszna, Tyrawa Solna, Wujskie; Tyrawa Wołoska: Hołuczków, Kreców, Lachowa, Rakowa, Rozpucie, Siemuszowa, Tyrawa Wołoska, Wola Krecowska; Lesko: Bezmiechowa Dolna, Bezmiechowa Górna, Manasterzec; Olszanica: Paszowa, Rudenka, Wańkowa.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (15): Ustrzyki Dolne: Arłamów, Bandrów Narodowy, Brzegi Dolne, Dźwiniacz Dolny, Jałowe, Łodyna, Ustjanowa Dolna; Sanok: Bykowce, Międzybrodzie, Mrzygłód, Załuż; Lesko: Jankowce, Łukawica; Olszanica: Olszanica, Stefkowa. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 10 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 19 Wojewody Krośnieńskiego z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego Gór Słonnych (Dz. Urz. Woj. Krośnieńskiego Nr 7, poz. 53 z 1992 r.).
- Rozporządzenie Nr 70/00 Wojewody Podkarpackiego z dnia 27 marca 2000 r. zmieniające rozporządzenie Nr 19 Wojewody Krośnieńskiego z dnia 27 marca 1992r. w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego Gór Słonnych (Dz. Urz. z 2000 r. Nr 24, poz. 196), ogłoszony 10 kwietnia 2000.
- Rozporządzenie Wojewody Podkarpackiego z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Wojewody Krośnieńskiego w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego Gór Słonnych (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 46, poz. 484), ogłoszony 29 kwietnia 2004.
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 4 marca 2005 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Gór Słonnych (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 32, poz. 331), ogłoszony 7 marca 2005.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 12/09 WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 17 lipca 2009 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Wojewody Podkarpackiego sprawie Parku Krajobrazowego Gór Słonnych (Dz. Urz. z 2009 r. Nr 53, poz. 1343), ogłoszony 17 lipca 2009.
- UCHWAŁA NR XXXIX/791/13 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 28 października 2013 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Gór Słonnych (Dz. Urz. z 2013 r. poz. 3632), ogłoszony 14 listopada 2013.
- UCHWAŁA NR XLIV/919/14 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XXXIX/791/13 z dnia 28 października 2013r. w sprawie Parku Krajobrazowego Gór Słonnych (Dz. Urz. z 2014 r. poz. 1531), ogłoszony 15 maja 2014.
- UCHWAŁA NR XLII/724/17 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 25 września 2017 r. zmieniająca uchwałę Nr XXXIX/791/13 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 28 października 2013 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Gór Słonnych (Dz. Urz. z 2017 r. poz. 3236), ogłoszony 6 października 2017.
- Uchwała nr XXXVII/607/21 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 31 maja 2021 r. w sprawie zmiany uchwały Sejmiku Województwa Podkarpackiego w sprawie Parku Krajobrazowego Gór Słonnych (Dz. Urz. z 2021 r. poz. 2247), ogłoszony 21 czerwca 2021.
- Uchwała nr LII/865/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 29 sierpnia 2022 r. w sprawie zmiany uchwał Sejmiku Województwa Podkarpackiego w sprawach parków krajobrazowych (Dz. Urz. z 2022 r. poz. 3299), ogłoszony 12 września 2022.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 59/05 WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 10 czerwca 2005 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Parku Krajobrazowego Gór Słonnych.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała nr LII/865/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Park Krajobrazowy Gór Słonnych?
W 7 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Ustrzyki Dolne (59% formy), Tyrawa Wołoska (12% formy), Olszanica (11% formy) i Sanok (10% formy).
Który akt powołał Park Krajobrazowy Gór Słonnych?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 19 Wojewody Krośnieńskiego z 27 marca 1992 (Dz. Urz. Woj. Krośnieńskiego Nr 7, poz. 53 z 1992 r). Później wydano jeszcze 9 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Zarząd Województwa Podkarpackiego.