Obszar Natura 2000 Puszcza Knyszyńska

Obszar specjalnej ochrony ptaków to obszar Natura 2000 wyznaczony na podstawie unijnej dyrektywy ptasiej, dla gatunków ptaków, które ona wymienia, i ich siedlisk. W Polsce wyznacza go rozporządzenie ministra.

Status w rejestrze: obszar specjalnej ochrony ptaków. W Polsce wyznaczono go 5 listopada 2004.

Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 ustawy o ochronie przyrody zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 Puszcza Knyszyńska. Te siedliska i gatunki wymienia standardowy formularz danych obszaru.

Projekt decyzji o warunkach zabudowy na terenie obszaru uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice obszaru przecinają 14 gmin w województwie podlaskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.

• Gmina Gródek: 390,26 km², czyli 91% powierzchni gminy i 28% całego obszaru
• Gmina Czarna Białostocka: 182,48 km², czyli 88% powierzchni gminy i 13% całego obszaru
• Gmina Supraśl: 143,81 km², czyli 76% powierzchni gminy i 10% całego obszaru
• Gmina Szudziałowo: 136,08 km², czyli 45% powierzchni gminy i 9,8% całego obszaru
• Gmina Krynki: 122,96 km², czyli 74% powierzchni gminy i 8,8% całego obszaru
• Gmina Michałowo: 117,81 km², czyli 29% powierzchni gminy i 8,4% całego obszaru
• Gmina Wasilków: 91,45 km², czyli 72% powierzchni gminy i 6,6% całego obszaru
• Gmina Dobrzyniewo Duże: 65,46 km², czyli 41% powierzchni gminy i 4,7% całego obszaru
• Gmina Zabłudów: 47,82 km², czyli 14% powierzchni gminy i 3,4% całego obszaru
• Gmina Sokółka: 44,07 km², czyli 14% powierzchni gminy i 3,2% całego obszaru
• Gmina Knyszyn: 36,48 km², czyli 29% powierzchni gminy i 2,6% całego obszaru
• Gmina Janów: 15,19 km², czyli 7,3% powierzchni gminy i 1,1% całego obszaru
• Gmina Korycin: 0,84 km², czyli 0,7% powierzchni gminy i 0,1% całego obszaru
• Gmina Jasionówka: 0,09 km², czyli 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości z punktem w granicach obszaru (149, wymieniamy 60): Czarna Białostocka: Burczak, Chmielnik, Czarna Wieś Kościelna, Dworzysk, Horodnianka, Karczmisko, Klimki, Kosmaty Borek, Krzyżyk, Lacka Buda, Machnacz, Ogóły, Oleszkowo, Podratowiec, Ponure, Ratowiec, Ruda Rzeczka, Wólka Ratowiecka, Złota Wieś, Złotoria; Dobrzyniewo Duże: Chraboły, Kopisk, Kulikówka, Obrubniki, Ponikła, Szaciły; Gródek: Bagno, Bielewicze, Bobkowy Hrud, Borki, Downiewo, Dzierniakowo, Glejsk, Gródek, Gródek-Kolonia, Grzybowce, Jakubin, Jaryłówka, Józefowo, Kołodno, Kondycja, Królowe Stojło, Królowy Most, Łużany, Mieleszki, Mieleszki-Kolonia, Nowosiółki, Pieszczaniki, Piłatowszczyzna, Podzałuki, Przechody, Radunin, Ruda, Skroblaki, Słuczanka, Sofipol, Straszewo, Stryjenszczyzna, Waliły, Waliły-Dwór.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (54): Czarna Białostocka: Jezierzysk, Niemczyn, Osierodek; Dobrzyniewo Duże: Kozińce, Krynice, Letniki; Gródek: Bobrowniki, Chomontowce, Gobiaty, Narejki, Wiejki, Zubki, Zubry; Michałowo: Ciwoniuki, Julianka, Juszkowy Gród, Kamienny Bród, Kobylanka, Kuchmy-Kuce, Michałowo-Kolonia, Mościska, Stare Kuchmy; Supraśl: Ciasne, Ogrodniczki, Supraśl; Wasilków: Dąbrówki, Sochonie; Zabłudów: Teodorowo, Zajezierce; Jasionówka: Łękobudy; Knyszyn: Jeleń, Nowiny Kasjerskie, Nowiny-Zdroje, Poniklica, Stoczek, Wodziłówka; Janów: Brzozowe Błoto, Kwasówka, Podłubianka; Krynki: Ostrów Południowy, Ozierany Wielkie, Ozierskie; Sokółka: Gnidzin, Mićkowa Hać, Nowa Moczalnia, Nowa Rozedranka, Podjanowszczyzna, Podkamionka, Pogibło, Stara Moczalnia, Stara Rozedranka; Szudziałowo: Łaźnisko, Nowy Ostrów, Słójka-Borowszczyzna. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 4 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313), ogłoszony 21 października 2004.
• Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 września 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 179, poz. 1275), ogłoszony 28 września 2007.
• Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 października 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 198, poz. 1226), ogłoszony 6 listopada 2008.
• Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. Nr 25, poz. 133), ogłoszony 4 lutego 2011.

Dla obszaru Natura 2000 regionalny dyrektor ochrony środowiska ustanawia zarządzeniem plan zadań ochronnych. Plan wskazuje zagrożenia dla siedlisk i gatunków, działania ochronne, a czasem także zmiany, które trzeba wprowadzić w planach miejscowych gmin.

• Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Puszcza Knyszyńska PLB200003.
• Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku z dnia 8 lutego 2024 r. zmieniające zarządzenie w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Puszcza Knyszyńska PLB200003.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości