Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej im. profesora Witolda Sławińskiego

Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.

Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała nr XXIII/271/2026 Sejmiku Województwa Podlaskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 540,33 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.

Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice parku przecinają 11 gmin w województwie podlaskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.

• Gmina Czarna Białostocka: 154,43 km², czyli 75% powierzchni gminy i 21% całego parku
• Gmina Gródek: 145,99 km², czyli 34% powierzchni gminy i 20% całego parku
• Gmina Szudziałowo: 128,14 km², czyli 43% powierzchni gminy i 18% całego parku
• Gmina Supraśl: 126,34 km², czyli 67% powierzchni gminy i 17% całego parku
• Gmina Wasilków: 39,16 km², czyli 31% powierzchni gminy i 5,4% całego parku
• Gmina Dobrzyniewo Duże: 35,66 km², czyli 22% powierzchni gminy i 4,9% całego parku
• Gmina Sokółka: 30,49 km², czyli 9,7% powierzchni gminy i 4,2% całego parku
• Gmina Knyszyn: 26,56 km², czyli 21% powierzchni gminy i 3,6% całego parku
• Gmina Michałowo: 25,3 km², czyli 6,2% powierzchni gminy i 3,5% całego parku
• Gmina Janów: 12,35 km², czyli 5,9% powierzchni gminy i 1,7% całego parku
• Gmina Krynki: 6,97 km², czyli 4,2% powierzchni gminy i 1% całego parku

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości z punktem w granicach parku (48): Czarna Białostocka: Burczak, Chmielnik, Karczmisko, Kosmaty Borek, Lacka Buda, Ogóły, Oleszkowo, Podratowiec, Ponure; Dobrzyniewo Duże: Kopisk; Gródek: Bobkowy Hrud, Borki, Downiewo, Jakubin, Kołodno, Kondycja, Królowy Most, Nowosiółki, Podzałuki, Przechody, Sofipol, Stryjenszczyzna, Załuki, Zasady; Supraśl: Cieliczanka, Jałówka, Konne, Kopna Góra, Kozły, Krzemienne, Łaźnie, Międzyrzecze, Pieczonka, Podłaźnie, Podsokołda, Sokołda, Supraśl, Surażkowo, Turo, Woronicze; Wasilków: Rybniki; Knyszyn: Mierestki; Sokółka: Dworzysk, Ostrówek; Szudziałowo: Lipowy Most, Nowe Trzciano, Poczopek, Sosnowik.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (46): Czarna Białostocka: Czarna Wieś Kościelna, Horodnianka, Jezierzysk, Machnacz, Niemczyn, Osierodek, Ratowiec; Dobrzyniewo Duże: Kulikówka, Letniki, Ponikła; Gródek: Józefowo, Królowe Stojło, Pieszczaniki, Piłatowszczyzna, Radunin, Słuczanka; Michałowo: Sokole, Żednia; Supraśl: Sadowy Stok; Wasilków: Horodnianka, Katrynka, Mostek, Ożynnik, Zapieczki, Zaścianek; Jasionówka: Łękobudy; Knyszyn: Jeleń, Nowiny Kasjerskie, Nowiny-Zdroje, Poniklica, Wodziłówka; Krynki: Górany, Nowa Świdziałówka; Sokółka: Gnidzin, Nowa Moczalnia, Pogibło, Polanki, Stara Moczalnia, Stary Szor, Straż; Szudziałowo: Jeziorek, Łaźnisko, Nowy Ostrów, Rowek, Stare Trzciano, Talkowszczyzna. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 7 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Uchwała Nr XXVI/172/88 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku (Dz. Urz. Woj. Biał z 1988, Nr 9, poz. 94).
• Rozporządzenie Nr 3/98 Woj. Biał. z 20 maja 1998 (Dz. Urz. Woj. Biał z 1998, Nr 10, poz. 47).
• Rozporządzenie Nr 30/02 Wojewody Podlaskiego z 15.10.2002 r (Dz.Urz. Woj. Podlaskiego Nr 53, poz. 1169 z 2002 r.).
• Rozporządzenie Nr 1/06 Wojewody Podlaskiego z dnia 14 marca 2006 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej im. Profesora Witolda Sławińskiego (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego Nr. 90, poz. 888 z dnia 30 marca 2006 r.).
• UCHWAŁA NR XXIII/201/16 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO z dnia 21 marca 2016 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej im. Profesora Witolda Sławińskiego (Dz. Urz. z 2016 r. poz. 1502), ogłoszony 21 marca 2016.
• Uchwała nr XIV/149/19 Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia 28 października 2019 r. zmieniająca uchwałę w sprawie Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej im. Profesora Witolda Sławińskiego (Dz. Urz. z 2019 r. poz. 5177), ogłoszony 6 listopada 2019.
• Uchwała nr XXIII/271/2026 Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia 21 kwietnia 2026 r. zmieniająca uchwałę w sprawie Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej im. Profesora Witolda Sławińskiego (Dz. Urz. z 2026 r. poz. 1817), ogłoszony 28 kwietnia 2026.

Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony.

• Rozporządzenie Nr 22/01 Woj. Podl. z 9 sierpnia 2001.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości