Obszar Natura 2000 Ostoja Knyszyńska

Specjalny obszar ochrony siedlisk to obszar Natura 2000 wyznaczony na podstawie unijnej dyrektywy siedliskowej, dla siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, które ona wymienia. Teren zatwierdza Komisja Europejska, a w Polsce obszar wyznacza rozporządzenie ministra.

Status w rejestrze: specjalny obszar ochrony siedlisk. Komisja Europejska zatwierdziła teren 13 lutego 2009. W Polsce wyznaczono go 31 marca 2021.

Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 ustawy o ochronie przyrody zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 Ostoja Knyszyńska. Te siedliska i gatunki wymienia standardowy formularz danych obszaru.

Projekt decyzji o warunkach zabudowy na terenie obszaru uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice obszaru przecinają 16 gmin w województwie podlaskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.

Karta w rejestrze wymienia 17 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu.

• Gmina Gródek: 385,82 km², czyli 90% powierzchni gminy i 28% całego obszaru
• Gmina Czarna Białostocka: 184,6 km², czyli 89% powierzchni gminy i 14% całego obszaru
• Gmina Supraśl: 145,75 km², czyli 77% powierzchni gminy i 11% całego obszaru
• Gmina Szudziałowo: 129,9 km², czyli 43% powierzchni gminy i 9,6% całego obszaru
• Gmina Krynki: 115,01 km², czyli 69% powierzchni gminy i 8,5% całego obszaru
• Gmina Michałowo: 93,28 km², czyli 23% powierzchni gminy i 6,9% całego obszaru
• Gmina Janów: 64,99 km², czyli 31% powierzchni gminy i 4,8% całego obszaru
• Gmina Wasilków: 59,14 km², czyli 47% powierzchni gminy i 4,3% całego obszaru
• Gmina Dobrzyniewo Duże: 53,34 km², czyli 33% powierzchni gminy i 3,9% całego obszaru
• Gmina Zabłudów: 44,84 km², czyli 13% powierzchni gminy i 3,3% całego obszaru
• Gmina Knyszyn: 34,18 km², czyli 27% powierzchni gminy i 2,5% całego obszaru
• Gmina Sokółka: 29,26 km², czyli 9,3% powierzchni gminy i 2,2% całego obszaru
• Gmina Dąbrowa Białostocka: 17,57 km², czyli 6,7% powierzchni gminy i 1,3% całego obszaru
• Gmina Suchowola: 1,75 km², czyli 0,7% powierzchni gminy i 0,1% całego obszaru
• Gmina Sidra: 0,24 km², czyli 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru

Pozostałe gminy (1)

• Gmina Jasionówka: 0,09 km², czyli 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości z punktem w granicach obszaru (122, wymieniamy 60): Czarna Białostocka: Burczak, Chmielnik, Czarna Białostocka, Czarna Wieś Kościelna, Dworzysk, Horodnianka, Karczmisko, Klimki, Kosmaty Borek, Krzyżyk, Lacka Buda, Ogóły, Oleszkowo, Podratowiec, Ponure, Ratowiec, Ruda Rzeczka, Wólka Ratowiecka, Złota Wieś, Złotoria; Dobrzyniewo Duże: Kopisk; Gródek: Bagno, Bielewicze, Bobkowy Hrud, Borki, Downiewo, Dzierniakowo, Glejsk, Gródek, Grzybowce, Jakubin, Jaryłówka, Józefowo, Kołodno, Kondycja, Królowe Stojło, Królowy Most, Łużany, Mieleszki, Mieleszki-Kolonia, Nowosiółki, Pieszczaniki, Piłatowszczyzna, Podzałuki, Przechody, Radunin, Ruda, Skroblaki, Słuczanka, Sofipol, Straszewo, Stryjenszczyzna, Waliły, Waliły-Dwór, Waliły-Osada, Waliły-Stacja, Wierobie, Załuki, Zarzeczany, Zasady.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (82, wymieniamy 60): Czarna Białostocka: Jezierzysk, Machnacz, Niemczyn, Osierodek; Dobrzyniewo Duże: Chraboły, Kozińce, Kulikówka, Letniki, Obrubniki, Ponikła, Szaciły, Zalesie; Gródek: Bobrowniki, Chomontowce, Gobiaty, Gródek-Kolonia, Narejki, Zubki, Zubry; Michałowo: Gorbacze, Kopce, Kuchmy-Kuce, Pieńki, Pieńki-Kolonia, Stare Kuchmy; Supraśl: Ciasne, Ogrodniczki, Sadowy Stok; Wasilków: Horodnianka, Ożynnik, Sochonie, Zapieczki; Zabłudów: Łukiany, Teodorowo, Zajezierce; Jasionówka: Łękobudy; Knyszyn: Cisówka, Jeleń, Nowiny Kasjerskie, Nowiny-Zdroje, Poniklica, Stoczek, Wodziłówka; Dąbrowa Białostocka: Bity Kamień, Kaszuba, Prohalino; Janów: Budzisk-Bagno, Budzisk-Strużka, Cieśnisk Mały, Cimoszka, Dąbrówka, Giełozicha, Kładziewo, Kumiałka, Podbudno, Podłubianka, Podtrzcianka, Studzieńczyna; Krynki: Nietupa-Kolonia, Ostrów Południowy. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 2 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Decyzja Komisji z dnia 12 grudnia 2008 r. przyjmująca na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG drugi zaktualizowany wykaz terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny (notyfikowana jako dokument nr C(2008) 8039) (2009/93/WE) (Dz. Urz. UE L 43 z 13.02.2009, str. 63), ogłoszony 13 lutego 2009.
• Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 4 lutego 2021 r. w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Ostoja Knyszyńska (PLH200006) (Dz. U. z 2021 r. poz. 473), ogłoszony 16 marca 2021.

Dla obszaru Natura 2000 regionalny dyrektor ochrony środowiska ustanawia zarządzeniem plan zadań ochronnych. Plan wskazuje zagrożenia dla siedlisk i gatunków, działania ochronne, a czasem także zmiany, które trzeba wprowadzić w planach miejscowych gmin.

• Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku z dnia 30 czerwca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Ostoja Knyszyńska PLH200006.
• Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku z dnia 4 lutego 2020 r. zmieniające zarządzenie w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Ostoja Knyszyńska PLH200006.
• Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku z dnia 1 kwietnia 2022 r. zmieniające zarządzenie w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Ostoja Knyszyńska PLH200006.
• Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku z dnia 27 sierpnia 2025 r. zmieniające zarządzenie w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Ostoja Knyszyńska PLH200006.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości