Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Narwi
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr XLVI/648/2022 Sejmiku Województwa Podlaskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Narwi
Granice obszaru przecinają 13 gmin w województwie podlaskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Michałowo: 107,81 km², czyli 26% powierzchni gminy i 26% całego obszaru
- Gmina Narew: 75,37 km², czyli 31% powierzchni gminy i 18% całego obszaru
- Gmina Narewka: 45,51 km², czyli 13% powierzchni gminy i 11% całego obszaru
- Gmina Zabłudów: 34,49 km², czyli 10% powierzchni gminy i 8,2% całego obszaru
- Gmina Bielsk Podlaski: 34,41 km², czyli 8% powierzchni gminy i 8,2% całego obszaru
- Gmina Tykocin: 31,26 km², czyli 15% powierzchni gminy i 7,4% całego obszaru
- Gmina Suraż: 25,22 km², czyli 33% powierzchni gminy i 6% całego obszaru
- Gmina Juchnowiec Kościelny: 17,36 km², czyli 10% powierzchni gminy i 4,1% całego obszaru
- Gmina Dobrzyniewo Duże: 15,86 km², czyli 9,8% powierzchni gminy i 3,8% całego obszaru
- Gmina Choroszcz: 15,75 km², czyli 9,6% powierzchni gminy i 3,7% całego obszaru
- Gmina Wyszki: 11,28 km², czyli 5,5% powierzchni gminy i 2,7% całego obszaru
- Gmina Krypno: 6,88 km², czyli 6,1% powierzchni gminy i 1,6% całego obszaru
- Gmina Czyże: 0,52 km², czyli 0,4% powierzchni gminy i 0,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (44): Dobrzyniewo Duże: Rybaki; Juchnowiec Kościelny: Czerewki, Kożany, Zajączki, Zaleskie; Michałowo: Bachury, Bagniuki, Bieńdziuga, Bołtryki, Bondary, Brzezina, Budy, Cisówka, Garbary, Koleśne, Krugły Lasek, Maciejkowa Góra, Odnoga-Kuźmy, Osiedle Bondary, Pólko, Rudnia, Rybaki, Supruny, Suszcza, Tanica Dolna, Tanica Górna; Suraż: Doktorce, Lesznia, Ostrów; Tykocin: Lipniki; Zabłudów: Ciełuszki, Kaniuki; Bielsk Podlaski: Stupniki; Wyszki: Łyse, Strabla; Narew: Ancuty, Bruszkowszczyzna, Gorędy, Janowo, Koźliki, Odrynki, Puchły; Narewka: Nowa Łuka, Siemianówka.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (51): Choroszcz: Złotoria, Żółtki; Dobrzyniewo Duże: Jaworówka; Juchnowiec Kościelny: Pańki; Michałowo: Kalitnik, Leonowicze, Nowe Kuchmy, Planty, Sacharki, Stare Kuchmy, Szymki; Suraż: Końcowizna, Suraż, Zawyki, Zawyki-Ferma; Tykocin: Bagienki, Dobki, Piaski, Popowlany, Siekierki, Tatary, Tykocin; Zabłudów: Dawidowicze, Pawły; Bielsk Podlaski: Jacewicze, Kożyno, Ploski, Plutycze; Wyszki: Samułki Duże, Samułki Małe, Wiktorzyn; Narew: Cimochy, Doratynka, Gorodczyno, Gradoczno, Hajdukowszczyzna, Iwanki, Kaczały, Makówka, Narew, Rohozy, Rybaki, Saki, Trześcianka, Waniewo; Narewka: Eliaszuki, Michnówka, Pasieki, Tarnopol; Krypno: Góra, Morusy. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 7 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Uchwała Nr XII/84/86 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 29 kwietnia 1986 r. w sprawie ustalenia obszarów krajobrazu chronionego (Dz. Urz. z 1986 r. Nr 12, poz. 128).
- Rozporządzenie Nr 6/98 Wojewody Białostockiego z dnia 20 maja 1998 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 1998 r. Nr 10, poz. 50).
- Rozporządzenie Nr 9/05 Wojewody Podlaskiego z dnia 25 lutego 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Dolina Narwi" (Dz. Urz. z dnia 8 marca 2005 r. Nr 54, poz. 722).
- Uchwała Nr XLIV/502/2010 Sejmik Województwa Podlaskiego z dnia 23 sierpnia 2010 r. w sprawie zmiany zmiany Rozporządzenia Nr 9/05 Wojewody Podlaskiego z dnia 25 lutego 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Dolina Narwi" (Dz. Urz. z dnia 16 września 2010 r. Nr 236, poz. 2859).
- Uchwała Nr III/21/11 Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia 10 stycznia 2011 r. w sprawie zmiany Rozporządzenia Wojewody Podlaskiego w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Dolina Narwi" (Dz. Urz. z dnia 26 stycznia 2011 r. Nr 23, poz. 335).
- UCHWAŁA NR XLV/631/2022 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO z dnia 26 września 2022 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu „Dolina Narwi” (Dz. Urz. z 2022 r. poz. 4215), ogłoszony 30 września 2022.
- UCHWAŁA NR XLVI/648/2022 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO z dnia 7 listopada 2022 r. w sprawie sprostowania błędu powstałego wskutek przetwarzania informatycznego uchwały Nr XLV/631/2022 Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia 26 września 2022 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu „Dolina Narwi (Dz. Urz. z 2022 r. poz. 5015), ogłoszony 10 listopada 2022.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XLVI/648/2022 Sejmiku Województwa Podlaskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Narwi?
W 13 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Michałowo (26% formy), Narew (18% formy), Narewka (11% formy) i Zabłudów (8,2% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Narwi?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała Nr XII/84/86 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z 29 kwietnia 1986 (Dz. Urz. z 1986 r. Nr 12, poz. 128). Później wydano jeszcze 6 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Zarząd Województwa Podlaskiego.