Nadbużański Obszar Chronionego Krajobrazu

Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.

Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Rozporządzenie Nr 35 Wojewody Lubelskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.

Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice obszaru przecinają 5 gmin w województwie lubelskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.

• Gmina Terespol: 61,75 km², czyli 44% powierzchni gminy i 41% całego obszaru
• Gmina Kodeń: 32,2 km², czyli 21% powierzchni gminy i 21% całego obszaru
• Gmina Hanna: 25,9 km², czyli 19% powierzchni gminy i 17% całego obszaru
• Gmina Sławatycze: 20,82 km², czyli 29% powierzchni gminy i 14% całego obszaru
• Terespol: 10,11 km², czyli 100% powierzchni miasta i 6,7% całego obszaru

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości z punktem w granicach obszaru (14): Terespol: Terespol; Sławatycze: Jabłeczna, Nowosiółki, Parośla, Parośla-Pniski, Terebiski; Terespol: Lechuty Duże, Lechuty Małe, Łobaczew Duży, Łobaczew Mały, Michalków, Polatycze, Samowicze; Hanna: Dołhobrody.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (24): Kodeń: Elżbiecin, Kodeń, Kostomłoty, Okczyn, Rapcze, Szostaki, Zalewsze; Sławatycze: Kuzawka-Kolonia, Liszna, Mościce Dolne, Sławatycze; Terespol: Dobratycze-Kolonia, Kobylany, Kołpin-Ogrodniki, Koroszczyn, Kukuryki, Lebiedziew, Murawiec, Surowo, Zastawek, Żuki; Hanna: Hanna, Kuzawka, Pawluki. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 3 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białej Podlaskiej Nr XII/75/90 z dnia 23 kwietnia 1990 roku w sprawie utworzenia Nadbużańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Bialskopodlaskiego Nr 10, poz. 82).
• Rozporządzenie Nr 9 Wojewody bialskopodlaskiego z dnia 25 sierpnia 1994 r. w sprawie zmiany granic Nadbużańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Bialskopodlaskiego Nr 10, poz. 44).
• Rozporządzenie Nr 35 Wojewody Lubelskiego z dnia 16 lutego 2006 r. w sprawie nadbużańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2006 r. Nr 59, poz. 1148), ogłoszony 24 marca 2006.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Powierzchnię 11 300 ha podaje karta; z granic w usłudze GDOŚ wychodzi 15 079 ha, a różnica bierze się zwykle z tego, że kartę aktualizuje się osobno od mapy.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości