Czym jest Park Krajobrazowy Podlaski Przełom Bugu
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Rozporządzenie Nr 69 Wojewody Lubelskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 165,68 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Park Krajobrazowy Podlaski Przełom Bugu
Granice parku przecinają 8 gmin w 2 województwach. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
Karta w rejestrze wymienia 7 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu.
- Gmina Sarnaki: 110,02 km², czyli 56% powierzchni gminy i 36% całego parku
- Gmina Janów Podlaski: 55,81 km², czyli 41% powierzchni gminy i 18% całego parku
- Gmina Platerów: 43,52 km², czyli 34% powierzchni gminy i 14% całego parku
- Gmina Terespol: 29,3 km², czyli 21% powierzchni gminy i 9,6% całego parku
- Gmina Konstantynów: 27,73 km², czyli 32% powierzchni gminy i 9% całego parku
- Gmina Rokitno: 25,74 km², czyli 18% powierzchni gminy i 8,4% całego parku
- Gmina Zalesie: 14,62 km², czyli 9,9% powierzchni gminy i 4,8% całego parku
- Gmina Korczew: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach parku (31): Janów Podlaski: Bubel-Granna, Ostrów, Piaski, Pieczyska, Stary Bubel, Woroblin, Wygoda; Konstantynów: Antolin, Gnojno; Rokitno: Derło, Zaczopki; Terespol: Bohukały, Łęgi, Neple, Starzynka; Zalesie: Mokrany Nowe, Mokrany Stare; Platerów: Kisielew, Lipno, Mężenin-Kolonia, Michałów; Sarnaki: Binduga, Borsuki, Bużka, Klimczyce-Kolonia, Nowe Mierzwice, Rozwadów, Rzewuszki, Serpelice, Stare Hołowczyce, Zabuże.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (26): Janów Podlaski: Błonie, Bubel-Łukowiska, Stare Buczyce, Stary Pawłów, Werchliś; Rokitno: Cieleśnica-Pałac, Pratulin; Terespol: Krzyczew; Zalesie: Malowa Góra, Młyńskie; Platerów: Mężenin, Nowodomki; Sarnaki: Chlebczyn, Franopol, Hołowczyce-Kolonia, Klepaczew, Klimczyce, Kózki, Mierzwice-Kolonia, Płosków-Kolonia, Stare Mierzwice; Korczew: Drażniew; Mielnik: Niemirów, Osłowo, Wajków; Siemiatycze: Olendry. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 3 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 10 Wojewody Bialskopodlaskiego z dnia 25 sierpnia 1994 r. w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego "Podlaski Przełom Bugu" (Dz. Urz. Woj. Bialskopodlaskiego. Nr 10, poz. 45 z 1994 r.).
- Rozporządzenie Nr 57 Wojewody Mazowieckiego z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie Parku Krajobrazowego "Podlaski Przełom Bugu" w części położonej w województwie mazowieckim (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 120, poz. 3563), ogłoszony 26 maja 2005.
- Rozporządzenie Nr 69 Wojewody Lubelskiego z dnia 25 listopada 2005 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Podlaski Przełom Bugu (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 238, poz. 3707), ogłoszony 23 grudnia 2005.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku nie obowiązuje plan ochrony.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Rozporządzenie Nr 69 Wojewody Lubelskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Park Krajobrazowy Podlaski Przełom Bugu?
W 8 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Sarnaki (36% formy), Janów Podlaski (18% formy), Platerów (14% formy) i Terespol (9,6% formy).
Który akt powołał Park Krajobrazowy Podlaski Przełom Bugu?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 10 Wojewody Bialskopodlaskiego z 25 sierpnia 1994 (Dz. Urz. Woj. Bialskopodlaskiego. Nr 10, poz. 45 z 1994 r). Później wydano jeszcze 2 akty dotyczące tej formy.