Czym jest Obszar Natura 2000 Ostoja Nadbużańska
Specjalny obszar ochrony siedlisk to obszar Natura 2000 wyznaczony na podstawie unijnej dyrektywy siedliskowej, dla siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, które ona wymienia. Teren zatwierdza Komisja Europejska, a w Polsce obszar wyznacza rozporządzenie ministra.
Status w rejestrze: specjalny obszar ochrony siedlisk. Komisja Europejska zatwierdziła teren 15 stycznia 2008. W Polsce wyznaczono go 21 listopada 2023.
Co ta forma oznacza dla budowy
Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 ustawy o ochronie przyrody zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 Ostoja Nadbużańska. Te siedliska i gatunki wymienia standardowy formularz danych obszaru.
Projekt decyzji o warunkach zabudowy na terenie obszaru uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Natura 2000 Ostoja Nadbużańska
Granice obszaru przecinają 29 gmin w 3 województwach. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Janów Podlaski: 41,5 km², czyli 31% powierzchni gminy i 9% całego obszaru
- Gmina Sarnaki: 32,87 km², czyli 17% powierzchni gminy i 7,1% całego obszaru
- Gmina Brańszczyk: 32,11 km², czyli 19% powierzchni gminy i 7% całego obszaru
- Gmina Sadowne: 30,56 km², czyli 21% powierzchni gminy i 6,6% całego obszaru
- Gmina Korczew: 30,51 km², czyli 29% powierzchni gminy i 6,6% całego obszaru
- Gmina Małkinia Górna: 28,01 km², czyli 21% powierzchni gminy i 6,1% całego obszaru
- Gmina Wyszków: 26,6 km², czyli 16% powierzchni gminy i 5,8% całego obszaru
- Gmina Ceranów: 24,26 km², czyli 22% powierzchni gminy i 5,3% całego obszaru
- Gmina Drohiczyn: 22,33 km², czyli 11% powierzchni gminy i 4,9% całego obszaru
- Gmina Platerów: 21,24 km², czyli 16% powierzchni gminy i 4,6% całego obszaru
- Gmina Jabłonna Lacka: 16,48 km², czyli 11% powierzchni gminy i 3,6% całego obszaru
- Gmina Łochów: 16,03 km², czyli 8,2% powierzchni gminy i 3,5% całego obszaru
- Gmina Sterdyń: 15,8 km², czyli 12% powierzchni gminy i 3,4% całego obszaru
- Gmina Mielnik: 14,19 km², czyli 7,2% powierzchni gminy i 3,1% całego obszaru
- Gmina Dąbrówka: 14,04 km², czyli 13% powierzchni gminy i 3% całego obszaru
Pozostałe gminy (14)
- Gmina Rokitno: 13,63 km², czyli 9,7% powierzchni gminy i 3% całego obszaru
- Gmina Brok: 12,91 km², czyli 12% powierzchni gminy i 2,8% całego obszaru
- Gmina Siemiatycze: 11,02 km², czyli 4,9% powierzchni gminy i 2,4% całego obszaru
- Gmina Terespol: 10,69 km², czyli 7,6% powierzchni gminy i 2,3% całego obszaru
- Gmina Somianka: 9,3 km², czyli 7,9% powierzchni gminy i 2% całego obszaru
- Gmina Zabrodzie: 9,01 km², czyli 9,8% powierzchni gminy i 2% całego obszaru
- Gmina Nur: 7,2 km², czyli 7,5% powierzchni gminy i 1,6% całego obszaru
- Gmina Perlejewo: 6,26 km², czyli 5,9% powierzchni gminy i 1,4% całego obszaru
- Gmina Kosów Lacki: 4,05 km², czyli 2% powierzchni gminy i 0,9% całego obszaru
- Gmina Ciechanowiec: 3,81 km², czyli 1,9% powierzchni gminy i 0,8% całego obszaru
- Gmina Konstantynów: 2,85 km², czyli 3,3% powierzchni gminy i 0,6% całego obszaru
- Gmina Zaręby Kościelne: 2,35 km², czyli 2,6% powierzchni gminy i 0,5% całego obszaru
- Gmina Repki: 0,61 km², czyli 0,4% powierzchni gminy i 0,1% całego obszaru
- Gmina Serock: 0,21 km², czyli 0,2% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (21): Janów Podlaski: Ostrów, Piaski, Pieczyska, Woroblin; Rokitno: Derło; Terespol: Łęgi; Sarnaki: Zabuże; Brok: Brok; Małkinia Górna: Borowe, Małkinia Mała-Przewóz; Korczew: Bużyska, Starczewice; Ceranów: Długie Grodzieckie, Wólka Nadbużna; Sadowne: Podkole, Rażny; Brańszczyk: Udrzyn; Zabrodzie: Młynarze; Perlejewo: Głody, Leśniki; Ciechanowiec: Wojtkowice-Glinna.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (133, wymieniamy 60): Janów Podlaski: Błonie, Bubel-Łukowiska, Stare Buczyce, Stary Bubel, Stary Pawłów, Werchliś, Wygoda; Konstantynów: Gnojno; Rokitno: Pratulin, Zaczopki; Terespol: Bohukały, Krzyczew, Neple; Platerów: Kisielew, Mężenin, Mężenin-Kolonia; Sarnaki: Binduga, Bużka, Klepaczew, Klimczyce, Kózki, Mierzwice-Kolonia, Serpelice, Stare Mierzwice; Małkinia Górna: Boreczek, Kiełczew, Klukowo, Małkinia Górna, Podgórze-Gazdy, Prostyń, Rostki-Piotrowice, Rostki Wielkie, Zawisty Nadbużne; Nur: Kamianka Nadbużna, Kossaki, Łęg Nurski, Murawskie Nadbużne, Myślibory, Nur, Obryte, Ołowskie, Ołtarze-Gołacze, Ślepowrony, Zakrzewo-Słomy, Zuzela; Zaręby Kościelne: Zgleczewo Panieńskie, Zgleczewo Szlacheckie; Korczew: Drażniew, Góry, Korczew, Mogielnica, Szczeglacin; Ceranów: Adolfów, Długie Grzymki, Długie Kamieńskie, Natolin, Przewóz Nurski, Rytele-Olechny, Rytele Suche, Rytele-Wszołki. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 2 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Decyzja Komisji z dnia 13 listopada 2007 r. przyjmująca, na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG, pierwszy zaktualizowany wykaz terenów mających znaczenie dla Wspólnoty, składających się na kontynentalny region biogeograficzny (notyfikowana jako dokument C(2007) 5043) (2008/25/WE) (Dz. Urz. UE L 12 z 15.01.2008, str. 383), ogłoszony 15 stycznia 2008.
- Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 9 października 2023 r. w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Ostoja Nadbużańska (PLH140011) (Dz. U. z 2023 r. poz. 2388), ogłoszony 6 listopada 2023.
Plan zadań ochronnych
Dla obszaru Natura 2000 regionalny dyrektor ochrony środowiska ustanawia zarządzeniem plan zadań ochronnych. Plan wskazuje zagrożenia dla siedlisk i gatunków, działania ochronne, a czasem także zmiany, które trzeba wprowadzić w planach miejscowych gmin.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
Sam obszar Natura 2000 budowy nie zakazuje. Zabronione są działania, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a zamierzenie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Natura 2000 Ostoja Nadbużańska?
W 29 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Janów Podlaski (9% formy), Sarnaki (7,1% formy), Brańszczyk (7% formy) i Sadowne (6,6% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Natura 2000 Ostoja Nadbużańska?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Decyzja Komisji z 13 listopada 2007 (Dz. Urz. UE L 12 z 15.01.2008, str. 383). Później wydano jeszcze jeden akt dotyczący tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie. To ten organ wydaje opinie i uzgodnienia, kiedy inwestycja może dotknąć formy.