Czy w gminie Nowy Dwór są tereny zalewowe
Obszary zagrożenia powodziowego obejmują 2% powierzchni gminy, czyli 2,4 km².
Zasięgi pochodzą z opracowań dla regionu wodnego Narwi. Mapa zagrożenia pokazuje, dokąd sięga woda przy danym scenariuszu; osobna mapa ryzyka opisuje, co się na tym terenie znajduje i jak dotkliwe byłyby skutki.
Które scenariusze sięgają tego terenu
Scenariusze czyta się jako prawdopodobieństwo w skali roku. Q 10% to woda, która statystycznie przychodzi raz na dziesięć lat, Q 1% raz na sto, Q 0,2% raz na pięćset.
Scenariusz Q 1% ma skutek prawny: obszary szczególnego zagrożenia powodzią wyznaczane na jego podstawie wchodzą do planu ogólnego i do planów miejscowych, a zabudowa na nich jest ograniczona. W gminie Nowy Dwór obejmuje on 1,7% powierzchni.
- Q 0,2% (raz na 500 lat) – 2% powierzchni gminy
- Q 1% (raz na 100 lat) – 1,7% powierzchni gminy
- Q 10% (raz na 10 lat) – 1,2% powierzchni gminy
Miejscowości w gminie Nowy Dwór
Gmina Nowy Dwór obejmuje 22 miejscowości (według TERYT): Bieniowce, Bobra Wielka, Butrymowce, Chilmony, Chorużowce, Chworościany, Dubaśno, Grzebienie-Kolonia, Jaginty, Koniuszki, Kudrawka, Nowy Dwór, Plebanowce, Ponarlica, Sieruciowce, Synkowce, Bieniowce-Kolonia, Chilmony-Kolonia, Chwojnowszczyzna, Leśnica, Rogacze, Talki.
Wody gruntowe i podtopienia
Państwowy Instytut Geologiczny wyznacza obszary zagrożone powodzią od wód gruntowych, czyli podtopieniami. W gminie Nowy Dwór obejmują one 7,2% powierzchni, czyli 8,7 km² (region Narwi, Pregoły i Niemna według PIG).
To inne zjawisko niż wylanie rzeki: woda podchodzi od dołu, przy wysokim stanie wód gruntowych po roztopach albo długich opadach. Skutki widać w piwnicy, w garażu i przy fundamentach, podczas gdy na ulicy często nie dzieje się nic.
Co to znaczy dla domu albo działki
Na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią ubezpieczyciele podnoszą składkę za żywioły albo wyłączają ryzyko powodzi z polisy, a bank potrafi uzależnić kredyt od takiej polisy - więc kolejność bywa odwrotna do oczekiwanej: najpierw ubezpieczenie, potem decyzja kredytowa.
Przy wysokim poziomie wód gruntowych piwnica kosztuje wielokrotnie więcej: potrzebna jest izolacja przeciwwodna zamiast przeciwwilgociowej, czasem wanna szczelna, drenaż i pompa. Dla domu z lat siedemdziesiątych oznacza to najczęściej wilgoć w ścianach fundamentowych i remont, którego nie widać na zdjęciach z ogłoszenia.
Przy oglądaniu domu widać ślady: linia zacieku na tynku w piwnicy, świeża farba wyłącznie w dolnym pasie ściany, wykwity soli, zapach stęchlizny, pompa w studzience. Sąsiedzi pamiętają, dokąd sięgała woda, i zwykle chętnie o tym mówią.
Pozostałe gminy powiatu sokólskiego
W tym samym powiecie zagrożenie powodziowe zmapowano tak: Suchowola 5,6%, Dąbrowa Białostocka 2,8%.
Obszary podtopień od wód gruntowych wyznaczono też w gminach: Dąbrowa Białostocka 5,9%, Suchowola 18%, Szudziałowo 0,5%.
Granica gminy nie jest granicą doliny. Dom tuż za nią często stoi w tej samej dolinie, więc warto przejrzeć też strony gmin sąsiednich.
Jak to wygląda na tle kraju
Wśród 1970 gmin, dla których opublikowano mapy zagrożenia powodziowego, gmina Nowy Dwór zajmuje 1289. miejsce pod względem udziału powierzchni w zasięgu zagrożenia. W województwie podlaskim jest to 63. miejsce spośród 83.
W województwie podlaskim mapy obejmują 83 z 119 gmin, a mediana udziału wynosi tam 5,3%. W skali kraju mapy obejmują 1970 gmin, mediana udziału to 3,9%, a powyżej jednej czwartej powierzchni zagrożenie sięga w 226 gminach.
Jak sprawdzić konkretny adres w gminie Nowy Dwór
Liczba na tej stronie opisuje całą gminę. O pojedynczym adresie rozstrzyga wysokość terenu i odległość od wody, więc dwa domy przy tej samej ulicy potrafią wypaść zupełnie różnie. Sprawdza się to punktowo.
- Hydroportal Wód Polskich - urzędowa mapa zagrożenia i ryzyka powodziowego, warstwa po warstwie, ze scenariuszami osobno
- Geoportal krajowy - ta sama warstwa razem z działkami ewidencyjnymi, więc widać, gdzie przebiega granica względem działki
- Wypis z planu miejscowego - jeśli teren ma plan, obszar szczególnego zagrożenia powodzią bywa w nim wprost narysowany
- Badanie geotechniczne działki - jedyny sposób na poznanie poziomu wód gruntowych pod konkretną działką
- Zapytanie o składkę za żywioły dla adresu - darmowe, a pokazuje, jak ryzyko wycenia rynek
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Ryzyko powodziowe i wody gruntowe dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu w gminie Nowy Dwór - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te liczby
Udział powierzchni to część zasięgu Wód Polskich i PIG leżąca wewnątrz granicy gminy (Państwowy Rejestr Granic), więc teren sąsiedniej gminy nie zawyża wyniku.
Stan danych: 22 sierpnia 2026. Same mapy zagrożenia powodziowego obowiązują od 7 września 2022 - to cykl aktualizowany co sześć lat, więc opracowanie jest z natury starsze niż odczyt. Wstępna ocena ryzyka powodziowego pochodzi z aktualizacji z 20 marca 2025.
Powódź z września 2024 roku pokazała, że woda potrafi wyjść poza wyznaczone zasięgi, więc te mapy warto czytać jako dolną granicę tego, dokąd może dojść.
- Wody Polskie / ISOK - mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego (usługa pobierania INSPIRE)
- Wody Polskie - wstępna ocena ryzyka powodziowego, obszary narażone na niebezpieczeństwo powodzi
- Państwowy Instytut Geologiczny - obszary zagrożone powodzią od wód gruntowych (podtopienia)
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
Najczęściej zadawane pytania
Czy w gminie Nowy Dwór grozi powódź?
Opublikowane mapy zagrożenia powodziowego obejmują 2% powierzchni gminy (region wodny Narwi). Poza tym zasięgiem mapy nie wyznaczają zagrożenia od rzeki, co pozostawia otwartą kwestię małych cieków i spływu powierzchniowego po ulewie. O konkretnym adresie rozstrzyga jego położenie względem granicy obszaru.
Czy na terenie zalewowym można budować?
Na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, wyznaczanym na podstawie scenariusza Q 1%, obowiązują ograniczenia: część zamierzeń jest wykluczona, a pozostałe wymagają zgody wodnoprawnej wydawanej przez Wody Polskie. Zakres ograniczeń dla danej działki wynika z planu miejscowego albo z decyzji o warunkach zabudowy.
Jak sprawdzić poziom wód gruntowych na działce?
Warstwa PIG pokazuje obszary zagrożone podtopieniami w skali doliny rzecznej. Poziom wody pod konkretną działką ustala badanie geotechniczne: kilka odwiertów za kilkaset do około dwóch tysięcy złotych i opinia z głębokością zwierciadła.
Czy dom na terenie zalewowym da się ubezpieczyć?
Zwykle tak, ale warunki bywają zaostrzone: wyższa składka za żywioły, wyższy udział własny, czasem wyłączenie samego ryzyka powodzi. Ubezpieczyciele używają własnych modeli, więc oferty dla tego samego adresu potrafią się różnić. Zapytanie o składkę przed podpisaniem umowy przedwstępnej kosztuje kilkanaście minut.