Szkody górnicze w gminie Mszana: tereny górnicze na mapie (rejestr PIG-PIB, odczyt 6 października 2026)

Teren górniczy to, w słowach ustawy, przestrzeń objęta przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego (art. 6 ust. 1 pkt 15 Prawa geologicznego i górniczego). Jego granice wyznacza się dla konkretnej kopalni, a Państwowy Instytut Geologiczny publikuje je w rejestrze MIDAS.

Tereny górnicze czynnych kopalń obejmują 27% powierzchni gminy, a największy z nich to „Szeroka I” (węgiel kamienny). Reszta gminy leży poza nimi, więc odpowiedź zależy od tego, po której stronie granicy stoi działka. Pod 49% powierzchni wydobywano jednak węgiel w przeszłości.

Rejestr obejmuje tereny wyznaczone dla kopalń, które mają koncesję. Teren znika z niego po zniesieniu, a archiwum zniesionych terenów, które udostępnia PIG-PIB, jest wybiórcze. Dawne wyrobiska, zwłaszcza stare i płytkie, mogą nie figurować w żadnym publicznym rejestrze, więc brak wpisu opisuje stan rejestru i niczego nie przesądza o gruncie.

Rejestr wymienia w gminie Mszana 4 tereny górnicze, które sięgają w granice gminy. Część z nich nakłada się na siebie, dlatego udziały w tabeli sumują się do więcej niż łączny wynik, który liczy wspólny teren tylko raz.

Datę ważności podajemy tak, jak zapisano ją w rejestrze. Nie oznacza ona dnia, w którym kopalnia kończy wydobycie: rejestr prowadzi niektóre tereny jako aktualne także po tej dacie.

Zestawienie dawnej eksploatacji PIG-PIB obejmuje 49% powierzchni gminy i 1 064 pola eksploatacyjne w 75 pokładach. Lata wydobycia zapisane przy tych polach mieszczą się w latach 1973-2003, choć przy części pól lat w ogóle nie zapisano.

Kopalnie wymienione w zestawieniu, z udziałem w powierzchni gminy:

Zestawienie nie obejmuje każdej kopalni i każdego wyrobiska, więc miejsce bez wpisu nie jest dowodem, że nic pod nim nie wydobywano. Wpływy dawnego wydobycia mogą się ujawniać także po jego zakończeniu.

• Jastrzębie-Bzie - 20% powierzchni, 520 pól eksploatacyjnych
• 1 Maja - 18% powierzchni, 297 pól eksploatacyjnych
• Jas Mos - 14% powierzchni, 113 pól eksploatacyjnych, w latach 1973-2003
• Jankowice - 6,3% powierzchni, 48 pól eksploatacyjnych
• Borynia - 4,2% powierzchni, 77 pól eksploatacyjnych
• Zofiówka - 0,9% powierzchni, 9 pól eksploatacyjnych

Archiwum rejestru notuje w gminie Mszana 3 zniesione tereny górnicze, których nie zastąpił teren o tej samej nazwie. Skutki dawnego wydobycia mogą się ujawnić także po zniesieniu terenu, a roszczenie kieruje się wtedy do następcy kopalni.

• Jastrzębie IV - węgiel kamienny, złoże Jas-Mos 1, zniesiony 21.04.2026, 5,4% powierzchni gminy
• Jastrzębie III - węgiel kamienny, złoże Jas-Mos 1, zniesiony 17.12.2021, 15% powierzchni gminy
• Jastrzębie II - węgiel kamienny, złoże Jas-Mos, zniesiony 05.02.2019, 15% powierzchni gminy

W Górnośląskim Zagłębiu Węglowym gmina Mszana zajmuje 28. miejsce spośród 46 gmin pod względem udziału terenów górniczych czynnych kopalń w powierzchni.

Pod względem dawnej eksploatacji węgla jest 20. spośród 47 gmin, w których zestawienie PIG-PIB obejmuje co najmniej 5% powierzchni.

Sąsiednie gminy, które mają własną stronę: Marklowice 100% terenów górniczych, Świerklany 70% terenów górniczych, Jastrzębie-Zdrój 59% terenów górniczych.

Kategorii terenu górniczego nie ma w publicznym rejestrze. Dla konkretnej działki poda ją przedsiębiorca prowadzący kopalnię: zapytaj o przewidywane wpływy eksploatacji i kategorię terenu, zanim zaprojektujesz dom albo podpiszesz umowę.

Tereny górnicze uwzględnia się też w planie ogólnym gminy i w planie miejscowym (art. 104 Prawa geologicznego i górniczego), więc warto poprosić gminę o wypis i wyrys z planu dla działki.

Nadzór nad kopalnią o największym udziale sprawuje Okręgowy Urząd Górniczy w Rybniku.

Właściciel nie może sprzeciwić się wpływom ruchu kopalni prowadzonego zgodnie z prawem, ale może żądać naprawienia szkody. Odpowiada za nią przedsiębiorca prowadzący kopalnię, której ruch ją wyrządził (art. 144 i 146 Prawa geologicznego i górniczego).

Według naszego zestawienia kopalń: teren „Szeroka I” to KWK Borynia-Zofiówka, Jastrzębska Spółka Węglowa S.A.; teren „Radlin II” to KWK ROW, Ruch Marcel, Polska Grupa Górnicza S.A.; teren „Jastrzębie V” to KWK Jas-Mos (część przekazana do SRK), Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A., kopalnia w likwidacji. Przedsiębiorcę potwierdzisz w okręgowym urzędzie górniczym, który nadzoruje kopalnię.

Najpierw zgłasza się roszczenie odpowiedzialnemu. Do sądu można pójść, gdy odmówi ugody albo nie odpowie w 30 dni (art. 151). Roszczenie przedawnia się po 5 latach od dowiedzenia się o szkodzie (art. 149), a te same zasady stosuje się do zapobiegania szkodom (art. 150).

Liczby na tej stronie opisują całą gminę. O konkretnej działce rozstrzyga jej położenie względem granic terenów i to, co o niej powie kopalnia.

• Wypis i wyrys z planu miejscowego albo planu ogólnego - tereny górnicze trafiają do planów (art. 104), a plan dla terenu górniczego bywa najpełniejszym źródłem warunków budowy
• Informacja od przedsiębiorcy górniczego o przewidywanych wpływach i kategorii terenu dla działki
• Okręgowy urząd górniczy - który przedsiębiorca prowadzi kopalnię i czy teren jest nadal czynny
• Oględziny budynku - pęknięcia, odchylenie od pionu, zabezpieczenia konstrukcji wykonane przy budowie
• Raport mScanner - teren górniczy pod wpisanym adresem, granica w promieniu 250 m i, w Górnośląskim Zagłębiu, dawna eksploatacja pod adresem; podgląd bezpłatny

Tereny górnicze dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu w gminie Mszana - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Źródło danych: Państwowy Instytut Geologiczny (PIG-PIB), rejestr terenów górniczych MIDAS, odczyt 6 października 2026, oraz zintegrowane dane geologiczno-górnicze Górnośląskiego Zagłębia Węglowego (zasięg eksploatacji i zroby). Najnowszy teren w rejestrze ustanowiono 13 kwietnia 2026, najnowszy zniesiono 3 lipca 2026.

Dane przetworzył mScanner: granice terenów przycięliśmy do granicy gminy z Państwowego Rejestru Granic, nakładające się tereny policzyliśmy raz, a z 71 czynnych terenów zostawiliśmy tylko kopalnie węgla kamiennego, rud miedzi, soli i węgla brunatnego. Pomijamy złoża oraz tereny górnicze gazu, wód leczniczych i kruszyw.

Rejestr MIDAS nie podaje, kto prowadzi kopalnię. Nazwy kopalń i przedsiębiorców przy terenach to nasze zestawienie ze stron przedsiębiorców, Spółki Restrukturyzacji Kopalń i komunikatów branżowych, sprawdzone w październiku 2026 r.; przed zgłoszeniem szkody potwierdź je w okręgowym urzędzie górniczym.