Czy w Mikołowie są tereny górnicze
Teren górniczy to, w słowach ustawy, przestrzeń objęta przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego (art. 6 ust. 1 pkt 15 Prawa geologicznego i górniczego). Jego granice wyznacza się dla konkretnej kopalni, a Państwowy Instytut Geologiczny publikuje je w rejestrze MIDAS.
Tereny górnicze czynnych kopalń obejmują 62% powierzchni miasta, czyli prawie każdy adres leży w zasięgu przewidywanych wpływów wydobycia. Rejestr wymienia tu 7 terenów górniczych, a największy z nich to „Łaziska II”.
Rejestr obejmuje tereny wyznaczone dla kopalń, które mają koncesję. Teren znika z niego po zniesieniu, a archiwum zniesionych terenów, które udostępnia PIG-PIB, jest wybiórcze. Dawne wyrobiska, zwłaszcza stare i płytkie, mogą nie figurować w żadnym publicznym rejestrze, więc brak wpisu opisuje stan rejestru i niczego nie przesądza o gruncie.
Tereny górnicze w Mikołowie
Rejestr wymienia w Mikołowie 7 terenów górniczych, które sięgają w granice miasta. Część z nich nakłada się na siebie, dlatego udziały w tabeli sumują się do więcej niż łączny wynik, który liczy wspólny teren tylko raz.
Datę ważności podajemy tak, jak zapisano ją w rejestrze. Nie oznacza ona dnia, w którym kopalnia kończy wydobycie: rejestr prowadzi niektóre tereny jako aktualne także po tej dacie.
| Teren górniczy | Kopalina | Część miasta | Według rejestru ważny do | Nadzór |
|---|---|---|---|---|
| Łaziska IIKWK Bolesław Śmiały, Polska Grupa Górnicza S.A. | węgiel kamienny | 22%17,04 km² | 31.12.2040ustanowiony 15.11.2001 | Okręgowy Urząd Górniczy w Rybniku |
| ŚmiłowiceKWK Ruda, Ruch Halemba, Polska Grupa Górnicza S.A. | węgiel kamienny | 19%14,87 km² | 31.12.2045ustanowiony 27.04.2020 | Okręgowy Urząd Górniczy w Rybniku |
| Ornontowice IIKWK Budryk, Jastrzębska Spółka Węglowa S.A. | węgiel kamienny | 17%13,1 km² | 31.12.2044ustanowiony 19.07.2017 | Okręgowy Urząd Górniczy w Rybniku |
| BielszowiceKWK Ruda, Ruch Bielszowice, Polska Grupa Górnicza S.A. | węgiel kamienny | 12%9,71 km² | 31.08.2044ustanowiony 09.07.1997 | Okręgowy Urząd Górniczy w Katowicach |
| Ornontowice IKWK Budryk, Jastrzębska Spółka Węglowa S.A. | węgiel kamienny | 10%8,14 km² | 31.12.2043ustanowiony 19.12.2001 | Okręgowy Urząd Górniczy w Rybniku |
| Halemba I/IIKWK Ruda, Ruch Halemba, Polska Grupa Górnicza S.A. | węgiel kamienny | 6,4%5,1 km² | 08.09.2044ustanowiony 09.10.1998 | Okręgowy Urząd Górniczy w Katowicach |
| Makoszowy IIKWK Makoszowy (zlikwidowana), Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A. | węgiel kamienny | 2,1%1,69 km² | 31.12.2043ustanowiony 27.01.1997 | Okręgowy Urząd Górniczy w Rybniku |
Dawna eksploatacja węgla
Zestawienie dawnej eksploatacji PIG-PIB obejmuje 19% powierzchni miasta i 98 pól eksploatacyjnych w 22 pokładach. Lata wydobycia zapisane przy tych polach mieszczą się w latach 1967-2018, choć przy części pól lat w ogóle nie zapisano.
Kopalnie wymienione w zestawieniu, z udziałem w powierzchni miasta:
Zestawienie nie obejmuje każdej kopalni i każdego wyrobiska, więc miejsce bez wpisu nie jest dowodem, że nic pod nim nie wydobywano. Wpływy dawnego wydobycia mogą się ujawniać także po jego zakończeniu.
- Bolesław Śmiały - 6,9% powierzchni, 32 pola eksploatacyjne
- Bielszowice - 5,4% powierzchni, 23 pola eksploatacyjne, w latach 1973-2018
- Budryk - 5,4% powierzchni, 24 pola eksploatacyjne
- Halemba - 1,3% powierzchni, 5 pól eksploatacyjnych
- Makoszowy - 0,6% powierzchni, 9 pól eksploatacyjnych, w latach 1967-1994
- Barbara - 0,2% powierzchni, 5 pól eksploatacyjnych
Zniesione tereny górnicze
Archiwum rejestru notuje w Mikołowie zniesiony teren górniczy, którego nie zastąpił teren o tej samej nazwie. Skutki dawnego wydobycia mogą się ujawnić także po zniesieniu terenu, a roszczenie kieruje się wtedy do następcy kopalni.
- Ornontowice II - węgiel kamienny, złoże Chudów-Paniowy 1, zniesiony 19.07.2017, 13% powierzchni miasta
Na tle zagłębia i sąsiednich gmin
W Górnośląskim Zagłębiu Węglowym Mikołów zajmuje 17. miejsce spośród 46 gmin pod względem udziału terenów górniczych czynnych kopalń w powierzchni.
Pod względem dawnej eksploatacji węgla jest 34. spośród 47 gmin, w których zestawienie PIG-PIB obejmuje co najmniej 5% powierzchni.
Sąsiednie gminy, które mają własną stronę: Gierałtowice 100% terenów górniczych, Łaziska Górne 80% terenów górniczych, Katowice 51% terenów górniczych, Orzesze 17% terenów górniczych.
Kategoria terenu górniczego
Kategorii terenu górniczego nie ma w publicznym rejestrze. Dla konkretnej działki poda ją przedsiębiorca prowadzący kopalnię: zapytaj o przewidywane wpływy eksploatacji i kategorię terenu, zanim zaprojektujesz dom albo podpiszesz umowę.
Tereny górnicze uwzględnia się też w planie ogólnym gminy i w planie miejscowym (art. 104 Prawa geologicznego i górniczego), więc warto poprosić gminę o wypis i wyrys z planu dla działki.
Nadzór nad kopalnią o największym udziale sprawuje Okręgowy Urząd Górniczy w Rybniku.
Kto odpowiada za szkody w Mikołowie
Właściciel nie może sprzeciwić się wpływom ruchu kopalni prowadzonego zgodnie z prawem, ale może żądać naprawienia szkody. Odpowiada za nią przedsiębiorca prowadzący kopalnię, której ruch ją wyrządził (art. 144 i 146 Prawa geologicznego i górniczego).
Według naszego zestawienia kopalń: teren „Łaziska II” to KWK Bolesław Śmiały, Polska Grupa Górnicza S.A.; teren „Śmiłowice” to KWK Ruda, Ruch Halemba, Polska Grupa Górnicza S.A.; teren „Ornontowice II” to KWK Budryk, Jastrzębska Spółka Węglowa S.A.; teren „Bielszowice” to KWK Ruda, Ruch Bielszowice, Polska Grupa Górnicza S.A. Przedsiębiorcę potwierdzisz w okręgowym urzędzie górniczym, który nadzoruje kopalnię.
Najpierw zgłasza się roszczenie odpowiedzialnemu. Do sądu można pójść, gdy odmówi ugody albo nie odpowie w 30 dni (art. 151). Roszczenie przedawnia się po 5 latach od dowiedzenia się o szkodzie (art. 149), a te same zasady stosuje się do zapobiegania szkodom (art. 150).
Co sprawdzić przed zakupem domu albo działki
Liczby na tej stronie opisują całą gminę. O konkretnej działce rozstrzyga jej położenie względem granic terenów i to, co o niej powie kopalnia.
- Wypis i wyrys z planu miejscowego albo planu ogólnego - tereny górnicze trafiają do planów (art. 104), a plan dla terenu górniczego bywa najpełniejszym źródłem warunków budowy
- Informacja od przedsiębiorcy górniczego o przewidywanych wpływach i kategorii terenu dla działki
- Okręgowy urząd górniczy - który przedsiębiorca prowadzi kopalnię i czy teren jest nadal czynny
- Oględziny budynku - pęknięcia, odchylenie od pionu, zabezpieczenia konstrukcji wykonane przy budowie
- Raport mScanner - teren górniczy pod wpisanym adresem, granica w promieniu 250 m i, w Górnośląskim Zagłębiu, dawna eksploatacja pod adresem; podgląd bezpłatny
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Tereny górnicze dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu w Mikołowie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Źródło danych: Państwowy Instytut Geologiczny (PIG-PIB), rejestr terenów górniczych MIDAS, odczyt 6 października 2026, oraz zintegrowane dane geologiczno-górnicze Górnośląskiego Zagłębia Węglowego (zasięg eksploatacji i zroby). Najnowszy teren w rejestrze ustanowiono 13 kwietnia 2026, najnowszy zniesiono 3 lipca 2026.
Dane przetworzył mScanner: granice terenów przycięliśmy do granicy miasta z Państwowego Rejestru Granic, nakładające się tereny policzyliśmy raz, a z 71 czynnych terenów zostawiliśmy tylko kopalnie węgla kamiennego, rud miedzi, soli i węgla brunatnego. Pomijamy złoża oraz tereny górnicze gazu, wód leczniczych i kruszyw.
Rejestr MIDAS nie podaje, kto prowadzi kopalnię. Nazwy kopalń i przedsiębiorców przy terenach to nasze zestawienie ze stron przedsiębiorców, Spółki Restrukturyzacji Kopalń i komunikatów branżowych, sprawdzone w październiku 2026 r.; przed zgłoszeniem szkody potwierdź je w okręgowym urzędzie górniczym.
Najczęściej zadawane pytania
Czy w Mikołowie są szkody górnicze?
Rejestr pokazuje, gdzie przewiduje się wpływy wydobycia, a samych szkód nie notuje. Tereny górnicze czynnych kopalń obejmują 62% powierzchni miasta, czyli prawie każdy adres leży w zasięgu przewidywanych wpływów wydobycia. Rejestr wymienia tu 7 terenów górniczych, a największy z nich to „Łaziska II”.
Jaka jest kategoria terenu górniczego w Mikołowie?
Tej informacji nie ma w żadnym publicznym rejestrze. Kategorię dla konkretnej działki podaje przedsiębiorca prowadzący kopalnię, a bywa też zapisana w planie miejscowym dla terenu górniczego, więc warto poprosić gminę o wypis i wyrys.
Gdzie zgłosić szkodę górniczą?
Do przedsiębiorcy górniczego, który prowadzi kopalnię. Najpierw składa się wniosek o ugodę, a do sądu można iść, gdy przedsiębiorca odmówi albo nie odpowie w 30 dni. Roszczenie przedawnia się po 5 latach od dowiedzenia się o szkodzie.
Czy po zamknięciu kopalni szkody górnicze ustają?
Nie zawsze od razu. Wpływy dawnego wydobycia mogą się ujawniać także po jego zakończeniu i po zniesieniu terenu górniczego. Za szkodę odpowiada wtedy następca kopalni, a gdy go nie ma, Skarb Państwa.
Gdzie zobaczyć mapę terenów górniczych?
W geoportalu Państwowego Instytutu Geologicznego (geologia.pgi.gov.pl), gdzie rejestr MIDAS rysuje tereny i obszary górnicze. Dla działki najpewniejszy jest wypis i wyrys z planu miejscowego, bo plan dla terenu górniczego przenosi jego granicę na mapę z działkami.