Skąd wiadomo, co się buduje
Wpis w rejestrze RWDZ powstaje, gdy decyzję wyda starosta, prezydent miasta na prawach powiatu albo - przy części inwestycji - wojewoda, więc rejestr wyprzedza to, co widać na działce, zwykle o kilkanaście miesięcy.
Każdy wpis niesie kategorię obiektu, rodzaj zamierzenia i numer działki. Kategoria I to domy jednorodzinne, XIII budynki wielorodzinne, XVII handel i usługi, XVIII hale przemysłowe i magazyny, XXVI sieci (prąd, gaz, woda, kanalizacja). Po tych kodach da się odróżnić osiedle od gazociągu.
Rejestr pokazuje, na co urząd wydał zgodę, ale nie mówi, czy i kiedy ruszyła budowa: o rozpoczęciu robót inwestor zawiadamia powiatowy inspektorat nadzoru budowlanego. Nawet w tej postaci jest to znacznie więcej, niż widać z okna.
Ile się tu buduje
W latach 2023-2025 wydano w gminie Nowiny 131 pozwoleń na budowę nowych obiektów, średnio 44 rocznie. W skali kraju to aktywność budowlana przeciętna. To wyraźnie więcej niż w typowej gminie województwa świętokrzyskiego (mediana: 76).
Wszystkich decyzji w sprawie pozwolenia na budowę - łącznie z rozbudowami, nadbudowami i przebudowami - było w tym samym okresie 179. Różnica między tymi dwiema liczbami to skala prac przy tym, co już stoi.
Co dokładnie powstaje
Najczęstsze kategorie wśród nowych pozwoleń z lat 2023-2025: domy jednorodzinne - 62%, inne budowle - 10%, budynki przemysłowe i magazynowe - 9%, sieci (prąd, gaz, woda, kanalizacja, ciepło, telekomunikacja) - 5%, garaże, budynki gospodarcze i domki letniskowe - 4%. Udziały liczone są do wszystkich pozwoleń na nowe obiekty, a lista obejmuje czołowe kategorie, więc nie sumuje się do stu procent.
Przeważa zabudowa jednorodzinna, więc okolica rośnie raczej dom po domu niż osiedlami.
Największe inwestycje z lat 2023-2025
Największe obiekty według kubatury podanej we wniosku (bez domów jednorodzinnych, garaży, małych budynków gospodarczych i domków letniskowych). Nazwy zamierzeń cytujemy tak, jak zapisano je w rejestrze.
- hala o konstrukcji stalowej - budynki przemysłowe i magazynowe, pozwolenie z 2025 roku
- budynek dla instalacji wstępnego mielenia klinkieru wraz z budową budynku podstacji transformatorowej - budynki przemysłowe i magazynowe, pozwolenie z 2025 roku
- budynek magazynowy - budynki przemysłowe i magazynowe, pozwolenie z 2024 roku
Czy tempo rośnie, czy słabnie
Najwięcej pozwoleń na nowe obiekty przypadło tu na 2017 rok - 95 pozwoleń. W 2025 roku było ich 45.
Wahania z roku na rok bywają duże i w mniejszych gminach potrafią wynikać z jednej większej inwestycji. Dlatego porównanie obejmuje trzyletnie okresy, a nie pojedyncze lata.
Miejscowości w gminie Nowiny
Gmina Nowiny obejmuje 9 miejscowości (według TERYT): Bolechowice, Kowala, Nowiny, Sitkówka, Słowik, Szewce, Wola Murowana, Zagrody, Trzcianki.
Sąsiednie gminy powiatu kieleckiego
Nowe pozwolenia w latach 2023-2025 rozłożyły się w powiecie tak: gmina Morawica 364, gmina Daleszyce 337, gmina Górno 304, gmina Piekoszów 289, gmina Masłów 281, gmina Miedziana Góra 264, gmina Strawczyn 236, gmina Chęciny 231, gmina Bieliny 149, gmina Mniów 143, gmina Łopuszno 140, gmina Zagnańsk 136, gmina Chmielnik 135, gmina Nowiny (ta strona) 131, gmina Bodzentyn 126, gmina Raków 108, gmina Łagów 96, gmina Nowa Słupia 64, gmina Pierzchnica 63.
Granica gminy nie zatrzymuje budowy po sąsiedzku. Jeśli kupujesz przy samej granicy, warto spojrzeć na obie gminy naraz.
Co z tego wynika przy zakupie
Zabudowa jednorodzinna zmienia okolicę wolniej i przewidywalniej. Widok z okna psuje się tu rzadziej niż w gminie, w której nagle wyrasta osiedle, ale i infrastruktura nadąża wolniej, bo rozprasza się na dużym terenie.
Trzy pytania warto zadać w tej kolejności: czy działka jest objęta planem miejscowym, co plan dopuszcza na sąsiednich terenach i jakie pozwolenia wydano w promieniu kilkuset metrów w ostatnich latach. Pierwsze dwa mówią, co wolno; trzecie - co ktoś już postanowił zrobić. Jak sprawdzić to po kolei, źródło po źródle, opisujemy w poradniku o sprawdzaniu okolicy.
Farmy i instalacje fotowoltaiczne w gminie Nowiny
Wśród decyzji energetycznych w gminie Nowiny przeważa fotowoltaika: 3 decyzje z lat 2023-2025, najnowsza z 16 maja 2025. Turbin wiatrowych rejestr pozwoleń tu w tym czasie nie notuje.
W rejestrze wytwórców energii w małej instalacji, który prowadzi Prezes URE, figurują w gminie Nowiny 2 instalacje o łącznej mocy 1,1 MW: 1 fotowoltaiczna, 1 biogazowa. Stan rejestru na 6 października 2026. To inna miara niż pozwolenia: wpis dotyczy instalacji, w której wytwórca prowadzi już działalność, a pozwolenie jest dopiero zgodą na budowę.
Kolejne 2 instalacje wpisano pod nazwą miejscowości, która powtarza się w innej gminie województwa. Rejestr nie podaje kodu gminy, więc nie przypisujemy ich tutaj.
Rejestr URE obejmuje instalacje o mocy od 50 kW do 1 MW. Nie ma w nim paneli na domach ani dużych farm powyżej 1 MW, które działają na koncesji.
Wiatrak i farma fotowoltaiczna podlegają różnym przepisom. Elektrownię wiatrową wolno postawić tylko na podstawie planu miejscowego, w odległości od domu co najmniej dziesięciokrotnie większej niż jej całkowita wysokość, chyba że plan ustali inną odległość, ale nie mniejszą niż 700 metrów. Dla farmy fotowoltaicznej żadna ustawa nie wyznacza minimalnej odległości od domów, a instalacja o mocy powyżej 150 kW wymaga pozwolenia na budowę.
Rodzaj decyzji rozpoznajemy po nazwie zamierzenia w rejestrze GUNB. Liczymy wnioski, więc farma na czterdziestu działkach to jedna decyzja. Pozwolenia z lat 2023-2025 według rodzaju:
- farmy i instalacje fotowoltaiczne: 3 decyzje, najnowsza w rejestrze z 16 maja 2025
Co jeszcze dostało tu pozwolenie
Inwestycje rozpoznajemy po nazwie zamierzenia z rejestru, więc nietypowo opisana może się tu nie znaleźć. Pozwolenie mówi też o zamiarze, a nie o tym, co stoi - część nigdy nie zostaje zrealizowana.
Poza domami i blokami w latach 2023-2025 wydano w gminie Nowiny pozwolenia także na:
- stacje paliw i ładowarki: 2 pozwolenia
- hale magazynowe i produkcyjne: 2 pozwolenia
- maszty i stacje bazowe: 1 pozwolenie
Jak sprawdzić pozwolenia samodzielnie
Liczby na tej stronie dotyczą całej gminy. Dla pojedynczej działki rejestr też jest otwarty i darmowy.
- Wyszukiwarka RWDZ na wyszukiwarka.gunb.gov.pl - po numerze działki, obrębie albo ulicy; pokazuje kategorię, nazwę zamierzenia i datę decyzji
- Mapa w tej samej wyszukiwarce - pozwolenia naniesione na działki, więc widać sąsiedztwo, a nie tylko adres
- Wydział architektury starostwa lub urzędu miasta - wgląd w decyzję i jej załączniki, na wniosek
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Pozwolenia na budowę w sąsiedztwie dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu w gminie Nowiny - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te liczby
Rejestr Wniosków, Decyzji i Zgłoszeń (RWDZ) Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, cały kraj. Każda decyzja jest przypisana do gminy według kodu TERYT albo numeru jednostki ewidencyjnej z rejestru, nigdy według odległości ani zasięgu mapy.
Pozwolenie jest zgodą na budowę i tyle z niego wynika. Część inwestorów nigdy z niej nie korzysta, część zaczyna po kilku latach, a jedno pozwolenie potrafi obejmować i pojedynczy dom, i całe osiedle. Liczby opisują więc skalę zamiarów budowlanych, a stan faktyczny na działce potwierdza dopiero wizyta na miejscu.
Rejestr nie odróżnia pozwoleń od odmów, więc liczby obejmują wszystkie wydane decyzje. Zgłoszeń budowlanych w zestawieniu nie ma: w skali kraju blisko dziewięć na dziesięć z nich dotyczy przyłączy i sieci.
Najnowsze miesiące dopływają do rejestru z opóźnieniem, więc rok 2026 nie wchodzi do zestawień. Stan rejestru na 5 października 2026, dane do września 2026.
- GUNB, Rejestr Wniosków, Decyzji i Zgłoszeń (RWDZ) - wyszukiwarka.gunb.gov.pl
- Okres zestawienia: decyzje od 2016 roku, dane do września 2026 włącznie
- Kategorie obiektów według załącznika do ustawy Prawo budowlane
Najczęściej zadawane pytania
Ile pozwoleń na budowę wydano w gminie Nowiny?
W latach 2023-2025 wydano 131 pozwoleń na budowę nowych obiektów, a wszystkich decyzji w sprawie pozwolenia na budowę - razem z rozbudowami i przebudowami - było 179. Dane pochodzą z rejestru RWDZ (GUNB), stan rejestru na 5 października 2026 (dane do września 2026; sumy obejmują tylko pełne lata).
Co się buduje w gminie Nowiny?
Wśród nowych pozwoleń z lat 2023-2025 domy jednorodzinne stanowią 62%, budynki wielorodzinne 0%, a pozostałe 38% przypada na drogi, sieci, hale, sklepy i budynki gospodarcze.
Czy w gminie Nowiny buduje się więcej niż kiedyś?
Tempo słabnie: 131 pozwoleń na nowe obiekty w latach 2023-2025 wobec 215 w latach 2020-2022, czyli o 39% mniej. Porównanie obejmuje trzyletnie okresy, bo pojedynczy rok w gminie tej wielkości potrafi zmienić jedna większa inwestycja.
Czy każde pozwolenie oznacza, że budowa ruszy?
Nie. Pozwolenie jest zgodą, z której inwestor może skorzystać, ale nie musi - część decyzji wygasa niewykorzystana (budowę trzeba rozpocząć w ciągu 3 lat), a część jest realizowana dopiero po kilku latach. Rejestr pokazuje zamiary budowlane potwierdzone decyzją urzędu; budynki oddane do użytku liczy osobna statystyka GUS.
Jak sprawdzić, co powstanie obok mojego adresu?
Wyszukiwarka RWDZ na stronie GUNB przyjmuje numer działki i obręb, a jej wersja mapowa nanosi pozwolenia na działki, więc widać także sąsiedztwo. Równolegle warto sprawdzić plan miejscowy dla sąsiednich terenów - on mówi, co wolno tam postawić w przyszłości.
Czy w tych liczbach są zgłoszenia budowlane?
Nie. Zgłoszenia prowadzone są w rejestrze osobno, a blisko dziewięć na dziesięć dotyczy w skali kraju przyłączy i sieci. Doliczenie ich zawyżyłoby obraz budowy o przyłącza i drobne roboty, więc zestawienia obejmują wyłącznie decyzje o pozwoleniu na budowę.