Czym jest Żerkowsko-Czeszewski Park Krajobrazowy
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała Nr XXI/510/26 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Żerkowsko-Czeszewski Park Krajobrazowy
Granice parku przecinają 5 gmin w województwie wielkopolskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
- Gmina Żerków: 84,86 km², czyli 50% powierzchni gminy i 54% całego parku
- Gmina Miłosław: 59,16 km², czyli 45% powierzchni gminy i 37% całego parku
- Gmina Nowe Miasto nad Wartą: 14,55 km², czyli 12% powierzchni gminy i 9,2% całego parku
- Gmina Krzykosy: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego parku
- Gmina Jarocin: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach parku (20): Żerków: Bieździadów, Brzóstków, Gąsiorów, Gęczew, Lgów, Podlesie, Raszewy, Rogaszyce, Śmiełów, Szczonów, Żerków, Żółków; Nowe Miasto nad Wartą: Dębno, Franciszków, Lutynia; Miłosław: Bagatelka, Białe Piątkowo, Czeszewo, Czeszewo-Budy, Szczodrzejewo.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (21): Żerków: Antonin, Kretków, Laski, Lisew, Paruchów, Parzewnia, Pawłowice, Pogorzelica, Przybysław, Siekierzyn, Żerniki; Krzykosy: Wiosna; Nowe Miasto nad Wartą: Hermanów, Wolica Kozia; Miłosław: Bugaj, Chlebowo, Franulka, Kozubiec, Mikuszewo, Miłosław, Nowa Wieś Podgórna. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 5 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Wojewody Kaliskiego i Wojewody Poznańskiego Nr 1/94 z dnia 17 października 1994 r. w sprawie utworzenia Żerkowsko-Czeszewskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Poznańskiego Nr 21, poz. 210 z 1994 r.).
- Obwieszczenie Wojewody Wielkopolskiego z dnia 24 marca 1999 r. w sprawie wykazu aktów prawa miejscowego obowiązujących na terenie województwa wielkopolskiego (Dz. Urz. z 1999 r. Nr 14, poz. 246), ogłoszony 31 marca 1999.
- UCHWAŁA NR XXXVII/730/13 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z dnia 30 września 2013 r. w sprawie utworzenia Żerkowsko - Czeszewskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2013 r. poz. 5747), ogłoszony 23 października 2013.
- UCHWAŁA NR XXIX/754/17 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z dnia 27 marca 2017 r. zmieniająca uchwałę w sprawie utworzenia Żerkowsko-Czeszewskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2017 r. poz. 2941), ogłoszony 5 kwietnia 2017.
- UCHWAŁA NR XXI/510/26 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z dnia 26 stycznia 2026 r. zmieniająca uchwałę w sprawie utworzenia Żerkowsko-Czeszewskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2026 r. poz. 868), ogłoszony 28 stycznia 2026.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku nie obowiązuje plan ochrony.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XXI/510/26 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Żerkowsko-Czeszewski Park Krajobrazowy?
W 5 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Żerków (54% formy), Miłosław (37% formy), Nowe Miasto nad Wartą (9,2% formy) i Krzykosy (0% formy).
Który akt powołał Żerkowsko-Czeszewski Park Krajobrazowy?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Wojewody Kaliskiego i Wojewody Poznańskiego Nr 1/94 z 17 października 1994 (Dz. Urz. Woj. Poznańskiego Nr 21, poz. 210 z 1994 r). Później wydano jeszcze 4 akty dotyczące tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Zarząd Województwa Wielkopolskiego.