Czym jest Rezerwat przyrody Bór na Czerwonem
Rezerwat przyrody obejmuje obszar zachowany w stanie naturalnym lub mało zmienionym, chroniony ze względu na ekosystemy, gatunki albo elementy przyrody nieożywionej (art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś rezerwat tworzy zarządzenie regionalnego dyrektora ochrony środowiska; starsze powoływał minister albo wojewoda, co widać w akcie o utworzeniu.
Rejestr opisuje go jako rezerwat torfowiskowy (biocenoz naturalnych i półnaturalnych).
Co ta forma oznacza dla budowy
W rezerwacie przyrody art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych, poza tymi, które służą celom rezerwatu. Zakaz wynika wprost z ustawy. Odstępstwo może dopuścić tylko Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, w przypadkach, które ustawa wylicza wąsko. Forma ma otulinę o powierzchni 0,82 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.
Projekt decyzji o warunkach zabudowy dla terenu w rezerwacie uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Rezerwat przyrody Bór na Czerwonem
Cały rezerwat leży w granicach jednej gminy. Liczymy to z granic formy w usłudze GDOŚ, przyciętych do granicy gminy z Państwowego Rejestru Granic.
- Nowy Targ: 1,95 km², czyli 3,8% powierzchni miasta i 100% całego rezerwatu
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 7 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Zarządzenie Nr 488 Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 27 listopada 1956 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M. P. z 1956 r. Nr 103, poz. 1194).
- Obwieszczenie Nr 14/01 Wojewody Małopolskiego z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie ogłoszenia wykazu rezerwatów przyrody utworzonych do dnia 31 grudnia 1998 roku na obszarze województwa małopolskiego (Dz. Urz. z 2001 r. Nr 173, poz. 2611), ogłoszony 4 grudnia 2001.
- Rozporządzenie Nr 3/03 Wojewody Małopolskiego z dnia 29 stycznia 2003 r. w sprawie rezerwatu przyrody "Bór na Czerwonem" (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 45, poz. 597), ogłoszony 7 marca 2003.
- Rozporządzenie Nr 14 Wojewody Małopolskiego z dnia 30 kwietnia 2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rezerwatu przyrody "Bór na Czerwonem" (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 114, poz. 1462), ogłoszony 13 maja 2005.
- Obwieszczenie Wojewody Małopolskiego z dnia 10 maja 2003 r. o sprostowaniu błędu (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 114, poz. 1464), ogłoszony 13 maja 2003.
- Zarządzenie nr 32/15 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia 22 czerwca 2015 r. w sprawie wyznaczenia szlaków udostępnionych do ruchu pieszego, ruchu pojazdów mechanicznych i zbioru dziko występujących roślin i grzybów oraz ich części w rezerwacie przyrody "Bór na Czerwonem", ogłoszony 22 czerwca 2015.
- ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KRAKOWIE z dnia 3 września 2025 roku w sprawie rezerwatu przyrody „Bór na Czerwonem” (Dz. Urz. z 2025 r. poz. 5156), ogłoszony 8 września 2025.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla rezerwatu obowiązuje plan ochrony.
- Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia 3 grudnia 2015 roku w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "Bór na Czerwonem".
- Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia 9 grudnia 2016 r. zmieniające zarządzenie w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "Bór na Czerwonem".
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach rezerwatu można wybudować dom?
Poza obiektami służącymi samej formie ochrony praktycznie nie: art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje tam budowy i przebudowy obiektów budowlanych. Zakaz wynika wprost z ustawy. Otulina nie jest częścią formy i tego zakazu nie niesie.
W których gminach leży Rezerwat przyrody Bór na Czerwonem?
W całości w jednej: Nowy Targ.
Który akt powołał Rezerwat przyrody Bór na Czerwonem?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Zarządzenie Nr 488 Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z 27 listopada 1956 (M. P. z 1956 r. Nr 103, poz. 1194). Później wydano jeszcze 6 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Regionalny Konserwator Przyrody w Krakowie. To ten organ wydaje opinie i uzgodnienia, kiedy inwestycja może dotknąć formy.