Czym jest Obszar Natura 2000 Ostoja Borecka
Specjalny obszar ochrony siedlisk to obszar Natura 2000 wyznaczony na podstawie unijnej dyrektywy siedliskowej, dla siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, które ona wymienia. Teren zatwierdza Komisja Europejska, a w Polsce obszar wyznacza rozporządzenie ministra.
Status w rejestrze: specjalny obszar ochrony siedlisk. Komisja Europejska zatwierdziła teren 13 lutego 2009. W Polsce wyznaczono go 24 lutego 2022.
Co ta forma oznacza dla budowy
Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 ustawy o ochronie przyrody zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 Ostoja Borecka. Te siedliska i gatunki wymienia standardowy formularz danych obszaru.
Projekt decyzji o warunkach zabudowy na terenie obszaru uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Natura 2000 Ostoja Borecka
Granice obszaru przecinają 7 gmin w województwie warmińsko-mazurskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Kruklanki: 113,28 km², czyli 56% powierzchni gminy i 45% całego obszaru
- Gmina Kowale Oleckie: 77,52 km², czyli 31% powierzchni gminy i 31% całego obszaru
- Gmina Pozezdrze: 36,31 km², czyli 21% powierzchni gminy i 14% całego obszaru
- Gmina Świętajno: 18,13 km², czyli 8,4% powierzchni gminy i 7,2% całego obszaru
- Gmina Banie Mazurskie: 5,18 km², czyli 2,5% powierzchni gminy i 2% całego obszaru
- Gmina Gołdap: 1,68 km², czyli 0,5% powierzchni gminy i 0,7% całego obszaru
- Gmina Wydminy: 1,39 km², czyli 0,6% powierzchni gminy i 0,5% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (10): Kruklanki: Podleśne, Żabinka; Kowale Oleckie: Borki, Czerwony Dwór, Leśny Zakątek, Mazury, Szwałk, Wierzbianki; Świętajno: Borki; Pozezdrze: Jakunówko.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (21): Kruklanki: Jasieniec, Jurkowo; Wydminy: Gajrowskie, Łękuk Mały, Róg Orłowski; Kowale Oleckie: Główka, Koniszki, Zawady Oleckie; Świętajno: Mazury, Nowiny, Rogojny; Banie Mazurskie: Budziska, Nowiny; Gołdap: Dunajek, Dunajek Mały, Gieraliszki, Kalniszki; Pozezdrze: Kuty, Piłaki Wielkie, Przytuły, Wilkus. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 3 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Decyzja Komisji z dnia 12 grudnia 2008 r. przyjmująca na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG drugi zaktualizowany wykaz terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny (notyfikowana jako dokument nr C(2008) 8039) (2009/93/WE) (Dz. Urz. UE L 43 z 13.02.2009, str. 63), ogłoszony 13 lutego 2009.
- Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 12 stycznia 2022 r. w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Ostoja Borecka (PLH280016) (Dz. U. z 2022 r. poz. 327), ogłoszony 9 lutego 2022.
- Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 26 maja 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Ostoja Borecka (PLH280016) (Dz. U. z 2025 r. poz. 705), ogłoszony 2 czerwca 2025.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
Sam obszar Natura 2000 budowy nie zakazuje. Zabronione są działania, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a zamierzenie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Natura 2000 Ostoja Borecka?
W 7 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Kruklanki (45% formy), Kowale Oleckie (31% formy), Pozezdrze (14% formy) i Świętajno (7,2% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Natura 2000 Ostoja Borecka?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Decyzja Komisji z 12 grudnia 2008 (Dz. Urz. UE L 43 z 13.02.2009, str. 63). Później wydano jeszcze 2 akty dotyczące tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie. To ten organ wydaje opinie i uzgodnienia, kiedy inwestycja może dotknąć formy.