Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierza Ełckiego
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr XVIII/308/25 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierza Ełckiego
Granice obszaru przecinają 10 gmin w województwie warmińsko-mazurskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Ełk: 187,98 km², czyli 50% powierzchni gminy i 38% całego obszaru
- Gmina Stare Juchy: 95,85 km², czyli 49% powierzchni gminy i 19% całego obszaru
- Gmina Świętajno: 92,24 km², czyli 43% powierzchni gminy i 19% całego obszaru
- Gmina Wydminy: 43,5 km², czyli 19% powierzchni gminy i 8,8% całego obszaru
- Gmina Prostki: 40,3 km², czyli 17% powierzchni gminy i 8,1% całego obszaru
- Gmina Olecko: 15,26 km², czyli 5,7% powierzchni gminy i 3,1% całego obszaru
- Gmina Kalinowo: 9,18 km², czyli 3,2% powierzchni gminy i 1,9% całego obszaru
- Gmina Kruklanki: 4,22 km², czyli 2,1% powierzchni gminy i 0,9% całego obszaru
- Ełk: 4,15 km², czyli 20% powierzchni miasta i 0,8% całego obszaru
- Gmina Giżycko: 2,16 km², czyli 0,7% powierzchni gminy i 0,4% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (41): Ełk: Bienie, Buczki, Chojniak, Giże, Janisze, Koziki, Małkinie, Miluki, Mrozy Wielkie, Piaski, Przytuły, Rydzewo, Sajzy, Sikory Ostrokolskie, Skup, Sordachy, Szeligi, Zalesie; Kalinowo: Laski Wielkie; Prostki: Lipińskie Małe, Ostrykół; Stare Juchy: Gorło, Jeziorowskie, Laśmiady, Nowe Krzywe, Olszewo, Sikory Juskie, Stare Juchy, Zawady Ełckie; Wydminy: Gawliki Wielkie, Grądzkie; Olecko: Zabielne; Świętajno: Dudki, Dworackie, Jurkowo, Krzywe, Kukówko, Leśniki, Rogowszczyzna, Smolnik, Wronki.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (69, wymieniamy 60): Ełk: Barany, Bartosze, Bobry, Buniaki, Chruściele, Chrzanowo, Czaple, Ełk, Guzki, Lepaki Wielkie, Mącze, Mąki, Maleczewo, Malinówka Wielka, Mołdzie, Nowa Wieś Ełcka, Oracze, Płociczno, Przykopka, Regiel, Regielnica, Sędki, Siedliska, Straduny, Szarejki, Szarek, Woszczele, Zdunki; Kalinowo: Łoje, Makosieje, Sypitki; Prostki: Bogusze, Dąbrowskie, Długosze, Niedźwiedzkie, Prostki, Żelazki; Stare Juchy: Bałamutowo, Czerwonka, Dobra Wola, Grabnik, Kaltki, Liski, Orzechowo, Panistruga, Płowce, Stare Krzywe, Szczecinowo; Giżycko: Kruklin; Wydminy: Cybulki, Czarnówka, Gajlówka, Gawliki Małe, Gębałki, Pietrasze, Sucholaski, Szczybały Orłowskie, Wężówka, Wydminy; Olecko: Gąski. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 7 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: ROZPORZĄDZENIE nr 82/98 WOJEWODY SUWALSKIEGO z dnia 15 czerwca 1998r. w sprawie zasad gospodarki przestrzennej na obszarach chronionego krajobrazu województwa suwalskiego (Dz. Urz. Woj. Suwalskiego Nr 36, poz. 194), ogłoszony 26 czerwca 1998.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 37 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 12 lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia zakazów dotyczących obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 87, poz. 1272), ogłoszony 16 lipca 2002.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 21 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 14 kwietnia 2003 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 52, poz. 725), ogłoszony 22 kwietnia 2003.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 154 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierza Ełckiego (Dz. Urz. z 2008 r. Nr 198, poz. 3105), ogłoszony 24 grudnia 2008.
- UCHWAŁA Nr VII/126/11 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 24 maja 2011 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierza Ełckiego (Dz. Urz. z 2011 r. Nr 74, poz. 1295), ogłoszony 14 czerwca 2011.
- UCHWAŁA NR XXXVII/754/14 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO z dnia 26 maja 2014 r. zmieniająca Uchwałę Nr VII/126/11 z dnia 24 maja 2011 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierza Ełckiego (Dz. Urz. z 2014 r. poz. 2257), ogłoszony 24 czerwca 2014.
- UCHWAŁA NR XVIII/308/25 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO z dnia 28 października 2025 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierza Ełckiego (Dz. Urz. z 2025 r. poz. 4084), ogłoszony 7 listopada 2025.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XVIII/308/25 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierza Ełckiego?
W 10 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Ełk (38% formy), Stare Juchy (19% formy), Świętajno (19% formy) i Wydminy (8,8% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierza Ełckiego?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 82/98 Wojewody Suwalskiego z 15 czerwca 1998 (Dz. Urz. Woj. Suwalskiego Nr 36, poz. 194). Później wydano jeszcze 6 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego.