Czym jest Obszar Natura 2000 Dolina Dolnej Pilicy
Specjalny obszar ochrony siedlisk to obszar Natura 2000 wyznaczony na podstawie unijnej dyrektywy siedliskowej, dla siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, które ona wymienia. Teren zatwierdza Komisja Europejska, a w Polsce obszar wyznacza rozporządzenie ministra.
Status w rejestrze: specjalny obszar ochrony siedlisk. Komisja Europejska zatwierdziła teren 13 lutego 2009. W Polsce wyznaczono go 5 sierpnia 2017.
Co ta forma oznacza dla budowy
Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 ustawy o ochronie przyrody zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 Dolina Dolnej Pilicy. Te siedliska i gatunki wymienia standardowy formularz danych obszaru.
Projekt decyzji o warunkach zabudowy na terenie obszaru uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Natura 2000 Dolina Dolnej Pilicy
Granice obszaru przecinają 14 gmin w 2 województwach. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Nowe Miasto nad Pilicą: 47,38 km², czyli 30% powierzchni gminy i 15% całego obszaru
- Gmina Wyśmierzyce: 46,65 km², czyli 44% powierzchni gminy i 15% całego obszaru
- Gmina Warka: 41,55 km², czyli 21% powierzchni gminy i 13% całego obszaru
- Gmina Odrzywół: 34,68 km², czyli 35% powierzchni gminy i 11% całego obszaru
- Gmina Promna: 28,69 km², czyli 24% powierzchni gminy i 9% całego obszaru
- Gmina Magnuszew: 24,41 km², czyli 17% powierzchni gminy i 7,7% całego obszaru
- Gmina Mogielnica: 23,35 km², czyli 17% powierzchni gminy i 7,3% całego obszaru
- Gmina Poświętne: 18,7 km², czyli 13% powierzchni gminy i 5,9% całego obszaru
- Gmina Rzeczyca: 12,9 km², czyli 12% powierzchni gminy i 4% całego obszaru
- Gmina Białobrzegi: 11,79 km², czyli 15% powierzchni gminy i 3,7% całego obszaru
- Gmina Grabów nad Pilicą: 9,66 km², czyli 7,7% powierzchni gminy i 3% całego obszaru
- Gmina Stromiec: 9,14 km², czyli 5,8% powierzchni gminy i 2,9% całego obszaru
- Gmina Inowłódz: 6,43 km², czyli 6,6% powierzchni gminy i 2% całego obszaru
- Gmina Klwów: 3,21 km², czyli 3,7% powierzchni gminy i 1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (23): Poświętne: Gapinin, Gapinin-Kolonia; Rzeczyca: Brzeg; Wyśmierzyce: Górki, Klamy, Korzeń, Redlin, Ulaski Grzmiąckie, Ulaski Stamirowskie; Mogielnica: Ulaski Gostomskie; Nowe Miasto nad Pilicą: Czerwona Karczma, Waliska, Wólka Magierowa; Warka: Budy Michałowskie; Magnuszew: Boguszków, Gruszczyn, Mniszew, Zagroby; Odrzywół: Dąbrowa, Łęgonice Małe, Myślakowice, Myślakowice-Kolonia, Różanna.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (74, wymieniamy 60): Poświętne: Kozłowiec, Mysiakowiec, Ponikła, Wólka Kuligowska; Inowłódz: Żądłowice; Rzeczyca: Brzeziny, Grotowice, Łęg, Lubocz, Roszkowa Wola; Białobrzegi: Białobrzegi, Brzeźce, Budy Brankowskie, Kolonia Brzeźce; Promna: Adamów, Biejków, Biejkowska Wola, Falęcice, Falęcice-Wola, Góry, Osuchów, Pacew, Promna, Przybyszew; Stromiec: Biała Góra, Pokrzywna; Wyśmierzyce: Grzmiąca, Kiedrzyn, Wólka Kożuchowska, Wyśmierzyce; Mogielnica: Borowe, Brzostowiec, Dębnowola, Ługowice, Michałowice, Stamirowice, Świdno, Tomczyce, Wólka Gostomska; Nowe Miasto nad Pilicą: Borowina, Domaniewice, Gostomia, Łęgonice, Nowe Miasto nad Pilicą, Pobiedna, Prosna, Wola Pobiedzińska, Wólka Ligęzowska, Żdżarki; Warka: Branków, Grzegorzewice, Lechanice, Michałów Dolny, Michałów Górny, Niwy Ostrołęckie, Ostrołęka, Ostrówek, Palczew, Pilica, Przylot. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 2 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Decyzja Komisji z dnia 12 grudnia 2008 r. przyjmująca na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG drugi zaktualizowany wykaz terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny (notyfikowana jako dokument nr C(2008) 8039) (2009/93/WE) (Dz. Urz. UE L 43 z 13.02.2009, str. 63), ogłoszony 13 lutego 2009.
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 8 czerwca 2017 r. w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Dolina Dolnej Pilicy (PLH140016) (Dz. U. z 2017 r. poz. 1402), ogłoszony 21 lipca 2017.
Plan zadań ochronnych
Dla obszaru Natura 2000 regionalny dyrektor ochrony środowiska ustanawia zarządzeniem plan zadań ochronnych. Plan wskazuje zagrożenia dla siedlisk i gatunków, działania ochronne, a czasem także zmiany, które trzeba wprowadzić w planach miejscowych gmin.
- Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Dolina Dolnej Pilicy PLH140016.
- Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie z dnia 23 grudnia 2014 r. i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi zmieniające zarządzenie w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Dolina Dolnej Pilicy PLH140016.
- Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi z dnia 25 maja 2016 r. zmieniające zarządzenie w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Dolina Dolnej Pilicy PLH140016.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
Sam obszar Natura 2000 budowy nie zakazuje. Zabronione są działania, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a zamierzenie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Natura 2000 Dolina Dolnej Pilicy?
W 14 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Nowe Miasto nad Pilicą (15% formy), Wyśmierzyce (15% formy), Warka (13% formy) i Odrzywół (11% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Natura 2000 Dolina Dolnej Pilicy?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Decyzja Komisji z 12 grudnia 2008 (Dz. Urz. UE L 43 z 13.02.2009, str. 63). Później wydano jeszcze jeden akt dotyczący tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie. To ten organ wydaje opinie i uzgodnienia, kiedy inwestycja może dotknąć formy.