Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki

Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.

Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr 136/25 Sejmiku Województwa Mazowieckiego; pełną listę aktów podajemy niżej.

Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice obszaru przecinają 17 gmin w 2 województwach. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.

Karta w rejestrze wymienia 18 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu.

• Gmina Wyśmierzyce: 102,73 km², czyli 97% powierzchni gminy i 16% całego obszaru
• Gmina Odrzywół: 99,14 km², czyli 100% powierzchni gminy i 16% całego obszaru
• Gmina Białobrzegi: 77,74 km², czyli 100% powierzchni gminy i 12% całego obszaru
• Gmina Stromiec: 64,54 km², czyli 41% powierzchni gminy i 10% całego obszaru
• Gmina Nowe Miasto nad Pilicą: 54,82 km², czyli 35% powierzchni gminy i 8,6% całego obszaru
• Gmina Warka: 51,36 km², czyli 25% powierzchni gminy i 8% całego obszaru
• Gmina Stara Błotnica: 38,64 km², czyli 40% powierzchni gminy i 6% całego obszaru
• Gmina Radzanów: 36,38 km², czyli 44% powierzchni gminy i 5,7% całego obszaru
• Gmina Promna: 29,06 km², czyli 24% powierzchni gminy i 4,5% całego obszaru
• Gmina Mogielnica: 21,15 km², czyli 15% powierzchni gminy i 3,3% całego obszaru
• Gmina Klwów: 17,4 km², czyli 20% powierzchni gminy i 2,7% całego obszaru
• Gmina Grabów nad Pilicą: 16,61 km², czyli 13% powierzchni gminy i 2,6% całego obszaru
• Gmina Rusinów: 15,61 km², czyli 19% powierzchni gminy i 2,4% całego obszaru
• Gmina Magnuszew: 13,56 km², czyli 9,6% powierzchni gminy i 2,1% całego obszaru
• Gmina Gielniów: 1,97 km², czyli 2,5% powierzchni gminy i 0,3% całego obszaru

Pozostałe gminy (2)

• Gmina Drzewica: 0,02 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Poświętne: 0,01 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości z punktem w granicach obszaru (104, wymieniamy 60): Białobrzegi: Białobrzegi, Brzeska Wola, Brzeźce, Budy Brankowskie, Dąbrówka, Jasionna, Kamień, Kolonia Brzeźce, Leopoldów, Mikówka, Okrąglik, Pohulanka, Stawiszyn, Sucha, Suski Młynek, Szczyty, Wojciechówka; Radzanów: Błeszno, Branica, Gołosze, Kępina, Ludwików, Podgórze, Smardzew, Wólka Kadłubska, Zacharzów; Stara Błotnica: Chruściechów, Jakubów, Nowy Kiełbów, Pągowiec, Pierzchnia, Ryki, Stare Siekluki, Wólka Pierzchnieńska; Stromiec: Biała Góra, Bobrek, Bobrek-Kolonia, Ducka Wola, Krzemień, Mokry Las, Nętne, Niedabyl, Pietrusin, Podgaje, Pokrzywna, Stara Wieś, Stromiecka Wola; Wyśmierzyce: Aleksandrów, Brodek, Górki, Grzmiąca, Jakubówka, Jeruzal, Kiedrzyn, Klamy, Korzeń, Kostrzyn, Kozłów, Kożuchów, Olszowa.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (76, wymieniamy 60): Rzeczyca: Roszkowa Wola; Promna: Adamów, Biejków, Biejkowska Wola, Falęcice, Falęcice-Wola, Góry, Osuchów, Pacew, Promna, Przybyszew; Radzanów: Podlesie, Radzanów, Ratoszyn, Rogolin; Stara Błotnica: Nowy Kadłubek, Stara Błotnica, Stary Gózd, Stary Kadłubek, Stary Kiełbów; Stromiec: Boska Wola, Boże, Kalinów, Małe Boże, Marianki, Piróg, Stromiec; Wyśmierzyce: Jabłonna; Mogielnica: Borowe, Dębnowola, Michałowice, Stamirowice, Świdno, Tomczyce, Wólka Gostomska; Nowe Miasto nad Pilicą: Borowina, Domaniewice, Gostomia, Łęgonice, Nowe Miasto nad Pilicą, Pobiedna, Wola Pobiedzińska, Wólka Ligęzowska; Warka: Branków, Grzegorzewice, Lechanice, Michałów Dolny, Michałów Górny, Niwy Ostrołęckie, Ostrołęka, Ostrówek, Palczew, Pilica, Podgórzyce, Przylot, Stara Warka, Warka, Zastruże; Grabów nad Pilicą: Grabów, Zakrzew. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 9 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Uchwała Nr XV/69/83 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Radomiu z dnia 28 czerwca 1983 r. zmieniająca uchwałę nr VI/27/77 w sprawie planu przestrzennego zagospodarowania województwa radomskiego do 1990 r. oraz planu społeczno-gospodarczego rozwoju województwa w latach 1976-1980 i kierunków do roku 1985 (Dz. Urz. z 1983 r. Nr 9, poz. 51).
• Rozporządzenie Nr 39 Wojewody Mazowieckiego z dnia 19 kwietnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa mazowieckiego (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 109, poz. 2368), ogłoszony 26 kwietnia 2002.
• Rozporządzenie Nr 10 Wojewody Mazowieckiego z dnia 8 marca 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa mazowieckiego (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 57, poz. 1459), ogłoszony 15 marca 2004.
• Rozporządzenie Nr 43 Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 105, poz. 2950), ogłoszony 11 maja 2005.
• Rozporządzenie Nr 11 Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 kwietnia 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki (Dz. Urz. z 2007 r. Nr 67, poz. 1526), ogłoszony 5 kwietnia 2007.
• Rozporządzenie Nr 1 Wojewody Mazowieckiego z dnia 6 stycznia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki (Dz. Urz. z 2009 r. Nr 1, poz. 1), ogłoszony 14 stycznia 2009.
• Uchwała Nr 34/13 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 18 lutego 2013 r. zmieniająca niektóre rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego dotyczące obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2013 r. poz. 2486), ogłoszony 27 lutego 2013.
• Uchwała nr 29/18 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 13182), ogłoszony 28 grudnia 2018.
• UCHWAŁA NR 136/25 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO z dnia 26 sierpnia 2025 r. zmieniająca uchwałę w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki (Dz. Urz. z 2025 r. poz. 7650), ogłoszony 2 września 2025.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Powierzchnię 640 063 ha podaje karta; z granic w usłudze GDOŚ wychodzi 64 073 ha, a różnica bierze się zwykle z tego, że kartę aktualizuje się osobno od mapy.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości