Czym jest Obszar Natura 2000 Bory Tucholskie
Obszar specjalnej ochrony ptaków to obszar Natura 2000 wyznaczony na podstawie unijnej dyrektywy ptasiej, dla gatunków ptaków, które ona wymienia, i ich siedlisk. W Polsce wyznacza go rozporządzenie ministra.
Status w rejestrze: obszar specjalnej ochrony ptaków. W Polsce wyznaczono go 14 listopada 2008.
Co ta forma oznacza dla budowy
Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 ustawy o ochronie przyrody zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 Bory Tucholskie. Te siedliska i gatunki wymienia standardowy formularz danych obszaru.
Projekt decyzji o warunkach zabudowy na terenie obszaru uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Natura 2000 Bory Tucholskie
Granice obszaru przecinają 34 gminy w 2 województwach. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
Karta w rejestrze wymienia 35 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu.
- Gmina Czersk: 380,09 km², czyli 100% powierzchni gminy i 12% całego obszaru
- Gmina Cekcyn: 249,16 km², czyli 98% powierzchni gminy i 7,7% całego obszaru
- Gmina Brusy: 221,82 km², czyli 55% powierzchni gminy i 6,9% całego obszaru
- Gmina Osie: 209,61 km², czyli 100% powierzchni gminy i 6,5% całego obszaru
- Gmina Śliwice: 174,71 km², czyli 100% powierzchni gminy i 5,4% całego obszaru
- Gmina Karsin: 169,41 km², czyli 100% powierzchni gminy i 5,2% całego obszaru
- Gmina Osiek: 156,11 km², czyli 100% powierzchni gminy i 4,8% całego obszaru
- Gmina Tuchola: 153,43 km², czyli 64% powierzchni gminy i 4,8% całego obszaru
- Gmina Lubichowo: 126,76 km², czyli 79% powierzchni gminy i 3,9% całego obszaru
- Gmina Dziemiany: 125,38 km², czyli 100% powierzchni gminy i 3,9% całego obszaru
- Gmina Osieczna: 123 km², czyli 100% powierzchni gminy i 3,8% całego obszaru
- Gmina Stara Kiszewa: 115,42 km², czyli 54% powierzchni gminy i 3,6% całego obszaru
- Gmina Chojnice: 113,55 km², czyli 25% powierzchni gminy i 3,5% całego obszaru
- Gmina Kościerzyna: 107,68 km², czyli 35% powierzchni gminy i 3,3% całego obszaru
- Gmina Kaliska: 103,22 km², czyli 93% powierzchni gminy i 3,2% całego obszaru
Pozostałe gminy (19)
- Gmina Studzienice: 101,92 km², czyli 58% powierzchni gminy i 3,2% całego obszaru
- Gmina Warlubie: 100,25 km², czyli 50% powierzchni gminy i 3,1% całego obszaru
- Gmina Lipusz: 92,83 km², czyli 85% powierzchni gminy i 2,9% całego obszaru
- Gmina Lipnica: 89,83 km², czyli 29% powierzchni gminy i 2,8% całego obszaru
- Gmina Jeżewo: 63,49 km², czyli 41% powierzchni gminy i 2% całego obszaru
- Gmina Drzycim: 50,6 km², czyli 47% powierzchni gminy i 1,6% całego obszaru
- Gmina Lniano: 37,72 km², czyli 43% powierzchni gminy i 1,2% całego obszaru
- Gmina Lubiewo: 30,92 km², czyli 19% powierzchni gminy i 1% całego obszaru
- Gmina Smętowo Graniczne: 30,36 km², czyli 35% powierzchni gminy i 0,9% całego obszaru
- Gmina Czarna Woda: 27,73 km², czyli 100% powierzchni gminy i 0,9% całego obszaru
- Gmina Skórcz: 18,99 km², czyli 20% powierzchni gminy i 0,6% całego obszaru
- Gmina Zblewo: 17,23 km², czyli 13% powierzchni gminy i 0,5% całego obszaru
- Gmina Gostycyn: 17,18 km², czyli 13% powierzchni gminy i 0,5% całego obszaru
- Gmina Konarzyny: 7 km², czyli 6,7% powierzchni gminy i 0,2% całego obszaru
- Gmina Parchowo: 5,06 km², czyli 3,9% powierzchni gminy i 0,2% całego obszaru
- Gmina Bytów: 4,73 km², czyli 2,4% powierzchni gminy i 0,1% całego obszaru
- Gmina Nowe: 3,38 km², czyli 3,2% powierzchni gminy i 0,1% całego obszaru
- Gmina Kęsowo: 0,83 km², czyli 0,8% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
- Skórcz: 0,12 km², czyli 3,4% powierzchni miasta i poniżej 0,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (503, wymieniamy 60): Drzycim: Rówienica, Sierosław, Sierosławek, Spławie, Wery; Jeżewo: Buczek, Czersk Świecki, Skrzynki; Lniano: Brzemiona, Cisiny, Dąbrowa, Dębowo, Huta, Jakubowo, Lnianek, Mszano, Mukrz, Słępiska, Zalesie Szlacheckie; Osie: Brzeziny, Grzybek, Jaszcz, Kwiatki, Łążek, Miedzno, Nowy Jaszcz, Orli Dwór, Osie, Pruskie, Radańska, Smolarnia, Stara Rzeka, Swatno, Tleń, Wałkowiska, Wierzchy, Zgorzały Most, Żur; Warlubie: Blizawy, Ciemny Las, Grabowa Góra, Gzelowe, Lipinki, Mątasek, Średnia Huta, Stara Huta, Zamczyska; Cekcyn: Bieszewo, Brzozie, Cekcyn, Cekcynek, Dębowiec, Gołąbek, Huta, Iwiec, Knieja, Kosowo, Kowalskie Błota, Kruszka, Krzywogoniec.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (100, wymieniamy 60): Drzycim: Drzycim, Gródek, Jastrzębie; Jeżewo: Krąplewice; Lniano: Błądzim, Jędrzejewo, Lniano, Ostrowite; Nowe: Głodowo; Warlubie: Borowy Młyn, Krzewiny; Cekcyn: Piła-Młyn, Plaskosz; Gostycyn: Łyskowo, Piła; Kęsowo: Grochowo; Lubiewo: Bysław, Bysławek; Tuchola: Kiełpin-Wymysłowo, Mała Komorza, Pod Komorzą, Pod Lasem, Przy Szosie Bydgoskiej, Raciąż, Stegny, Stobno, Tajwan, Wielka Komorza, Wymysłowo, Wysoka; Bytów: Rekowo; Lipnica: Brzósk, Kłonecznica, Lipnica, Mielno, Mielonek, Nowa Osusznica, Warszawa; Studzienice: Kłączno, Osława-Dąbrowa; Brusy: Brusy-Jaglie, Czapiewice, Czarnowo, Czernica, Czyczkowy, Gacnik, Kosobudy, Leśno, Leśno-Wybudowanie, Męcikał, Męcikał-Struga, Peplin, Wielkie Chełmy, Wielkie Chełmy-Wybudowanie, Windorp, Zielony Dwór; Chojnice: Bachorze, Charzykowy, Czartołomie, Gockowice. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 2 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 października 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 198, poz. 1226), ogłoszony 6 listopada 2008.
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. Nr 25, poz. 133), ogłoszony 4 lutego 2011.
Plan zadań ochronnych
Dla obszaru Natura 2000 regionalny dyrektor ochrony środowiska ustanawia zarządzeniem plan zadań ochronnych. Plan wskazuje zagrożenia dla siedlisk i gatunków, działania ochronne, a czasem także zmiany, które trzeba wprowadzić w planach miejscowych gmin.
- Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z dnia 31 marca 2015 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Bory Tucholskie PLB220009.
- Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z dnia 27 czerwca 2022 r. zmieniające zarządzenie w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Bory Tucholskie PLB220009.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
Sam obszar Natura 2000 budowy nie zakazuje. Zabronione są działania, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a zamierzenie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Natura 2000 Bory Tucholskie?
W 34 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Czersk (12% formy), Cekcyn (7,7% formy), Brusy (6,9% formy) i Osie (6,5% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Natura 2000 Bory Tucholskie?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Ministra Środowiska z 27 października 2008 (Dz. U. Nr 198, poz. 1226). Później wydano jeszcze jeden akt dotyczący tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Bydgoszczy. To ten organ wydaje opinie i uzgodnienia, kiedy inwestycja może dotknąć formy.