Czym jest Chojnicko-Tucholski Obszar Chronionego Krajobrazu
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała nr 259/XXIV/16; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Chojnicko-Tucholski Obszar Chronionego Krajobrazu
Granice obszaru przecinają 3 gminy w województwie pomorskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Czersk: 90,86 km², czyli 24% powierzchni gminy i 59% całego obszaru
- Gmina Brusy: 42,02 km², czyli 11% powierzchni gminy i 27% całego obszaru
- Gmina Chojnice: 22,09 km², czyli 4,8% powierzchni gminy i 14% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (25): Brusy: Dąbrówka, Giełdon, Okręglik, Parowa, Pokrzywno, Szotowa Góra; Chojnice: Jasnowo, Zbeniny; Czersk: Duża Klonia, Duże Wędoły, Kłodnia, Konigort, Konigórtek, Krzyż, Kwieki, Mała Klonia, Małe Wędoły, Młynki, Modrzejewo, Olszyny, Rytel, Sienica, Stodółki, Wędowo, Zapora.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (16): Brusy: Chłopowy, Czarniż, Męcikał, Męcikał-Struga, Turowiec; Chojnice: Jeziorki, Kłodawa, Kłodawka, Klosnowo, Kruszka, Powałki; Czersk: Bielawy, Błota, Nieżurawa, Rytel-Dworzec, Rytel-Nadleśnictwo. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 5 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 9/91 Wojewody Bydgoskiego z dnia 14 czerwca 1991 r. w sprawie utworzenia 22 obszarów chronionego krajobrazu w województwie bydgoskim (Dz. Urz. z 1991 r. Nr 17, poz. 127).
- ROZPORZĄDZENIE Nr 66/05 Wojewody Pomorskiego z dnia 24 marca 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 29, poz. 585), ogłoszony 29 marca 2005.
- Rozporządzenie Nr 23/07 Wojewody Pomorskiego z dnia 6 lipca 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. z 2007 r. Nr 117, poz. 2036), ogłoszony 13 lipca 2007.
- UCHWAŁA Nr 1161/XLVII/10 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 28 kwietnia 2010 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. z 2010 r. Nr 80, poz. 1455), ogłoszony 2 czerwca 2010.
- Uchwała nr 259/XXIV/16 z dnia 25 lipca 2016 roku w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. z 2016 r. poz. 2942), ogłoszony 16 sierpnia 2016.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Powierzchnię 15 000 ha podaje karta; z granic w usłudze GDOŚ wychodzi 15 498 ha, a różnica bierze się zwykle z tego, że kartę aktualizuje się osobno od mapy.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała nr 259/XXIV/16. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Chojnicko-Tucholski Obszar Chronionego Krajobrazu?
W 3 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Czersk (59% formy), Brusy (27% formy) i Chojnice (14% formy).
Który akt wyznaczył Chojnicko-Tucholski Obszar Chronionego Krajobrazu?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 9/91 Wojewody Bydgoskiego z 14 czerwca 1991 (Dz. Urz. z 1991 r. Nr 17, poz. 127). Później wydano jeszcze 4 akty dotyczące tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Pomorskiego.