Czym jest Tucholski Park Krajobrazowy
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Rozporządzenie Nr 59/06 Wojewody Pomorskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 162,05 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Tucholski Park Krajobrazowy
Granice parku przecinają 7 gmin w 2 województwach. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
- Gmina Tuchola: 126,22 km², czyli 53% powierzchni gminy i 35% całego parku
- Gmina Czersk: 103,26 km², czyli 27% powierzchni gminy i 28% całego parku
- Gmina Cekcyn: 70,99 km², czyli 28% powierzchni gminy i 19% całego parku
- Gmina Śliwice: 49,39 km², czyli 28% powierzchni gminy i 14% całego parku
- Gmina Chojnice: 7,46 km², czyli 1,6% powierzchni gminy i 2% całego parku
- Gmina Gostycyn: 6,62 km², czyli 4,9% powierzchni gminy i 1,8% całego parku
- Gmina Lubiewo: 2,25 km², czyli 1,4% powierzchni gminy i 0,6% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach parku (52): Cekcyn: Gołąbek, Kowalskie Błota, Nowy Młyn, Okiersk, Rudzki Młyn; Gostycyn: Świt; Śliwice: Główka, Krąg, Lubocień, Okoniny, Zwierzyniec; Tuchola: Barłogi, Biała, Bielska Struga, Brody, Dziekcz, Fojutowo, Jaty, Klocek, Klocek-Wybudowanie, Końskie Błota, Koślinka, Lasek, Legbąd, Łosiny, Mrowiniec, Nadolna Karczma, Nadolnik, Niwki, Radonek, Rzepiczna, Woziwoda, Zielona Łąka; Chojnice: Białe Błoto; Czersk: Bagna, Brda, Czerska Struga, Dąbki, Gartki, Konewki, Kosowa Niwa, Kurcze, Kurkowo, Łukowo, Lutom, Lutomski Most, Nowy Młyn, Ostrowite, Spierewnik, Suszek, Zapędowo, Żukowo.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (21): Cekcyn: Knieja, Łosiny, Piła-Młyn, Plaskosz; Gostycyn: Piła; Lubiewo: Płazowo, Szumiąca; Śliwice: Lipowa, Okoniny Nadjeziorne; Tuchola: Borki, Raciąski Młyn, Wymysłowo, Wysocki Młyn, Wysoka; Chojnice: Jakubowo, Jeziorki, Nicponie; Czersk: Gutowiec, Karolewo, Mosna, Nieżurawa. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 6 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy Nr 71/IX/85 (Dz. Urz. Woj. Bydgoskiego Nr 11, poz. 440).
- Rozporządzenie nr 32/98 Wojewody Bydgoskiego z dnia 31 sierpnia 1998 r. w sprawie Tucholskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 1998 r. Nr 54, poz. 255).
- ROZPORZĄDZENIE Nr 21/2004 WOJEWODY KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 29 kwietnia 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Tucholskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 61, poz. 1067), ogłoszony 13 maja 2004.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 38/2004 WOJEWODY KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 3 grudnia 2004 r. w sprawie Tucholskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 120, poz. 2018), ogłoszony 7 grudnia 2004.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 8 WOJEWODY KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 12 kwietnia 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Tucholskiego Parku Krajobrazowego w części Województwa Kujawsko-Pomorskiego (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 69, poz. 1326), ogłoszony 7 czerwca 2005.
- Rozporządzenie Nr 59/06 Wojewody Pomorskiego z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie Tucholskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2006 r. Nr 58, poz. 1196), ogłoszony 1 czerwca 2006.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Rozporządzenie Nr 59/06 Wojewody Pomorskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Tucholski Park Krajobrazowy?
W 7 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Tuchola (35% formy), Czersk (28% formy), Cekcyn (19% formy) i Śliwice (14% formy).
Który akt powołał Tucholski Park Krajobrazowy?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy Nr 71/IX/85 (Dz. Urz. Woj. Bydgoskiego Nr 11, poz. 440). Później wydano jeszcze 5 aktów dotyczących tej formy.