Obszar Natura 2000 Bieszczady

Specjalny obszar ochrony siedlisk to obszar Natura 2000 wyznaczony na podstawie unijnej dyrektywy siedliskowej, dla siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, które ona wymienia. Teren zatwierdza Komisja Europejska, a w Polsce obszar wyznacza rozporządzenie ministra.

Ten obszar jest jednocześnie obszarem specjalnej ochrony ptaków: wyznaczono go na podstawie obu dyrektyw, więc rejestr prowadzi dla niego dwie karty pod jednym kodem PLC180001. Akty z obu kart są wymienione niżej, a druga karta jest pod adresem crfop.gdos.gov.pl.

Status w rejestrze: specjalny obszar ochrony siedlisk. Komisja Europejska zatwierdziła teren 19 marca 2008. W Polsce wyznaczono go 14 listopada 2023.

Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 ustawy o ochronie przyrody zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 Bieszczady. Te siedliska i gatunki wymienia standardowy formularz danych obszaru.

Projekt decyzji o warunkach zabudowy na terenie obszaru uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice obszaru przecinają 7 gmin w województwie podkarpackim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.

• Gmina Lutowiska: 451,81 km², czyli 95% powierzchni gminy i 41% całego obszaru
• Gmina Cisna: 287,26 km², czyli 100% powierzchni gminy i 26% całego obszaru
• Gmina Komańcza: 153,77 km², czyli 40% powierzchni gminy i 14% całego obszaru
• Gmina Baligród: 89,79 km², czyli 57% powierzchni gminy i 8,1% całego obszaru
• Gmina Czarna: 60,01 km², czyli 33% powierzchni gminy i 5,4% całego obszaru
• Gmina Solina: 53,85 km², czyli 29% powierzchni gminy i 4,8% całego obszaru
• Gmina Zagórz: 18,51 km², czyli 12% powierzchni gminy i 1,7% całego obszaru

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości z punktem w granicach obszaru (63, wymieniamy 60): Czarna: Olchowiec, Rosochate, Serednie Małe, Tworylne; Lutowiska: Bereżki, Brzegi Górne, Bukowiec, Caryńskie, Chmiel, Dwerniczek, Dwernik, Dźwiniacz Górny, Hulskie, Krywe, Muczne, Nasiczne, Procisne, Pszczeliny, Smolnik, Stuposiany, Tarnawa Niżna, Ustrzyki Górne, Wołosate, Zatwarnica, Żurawin; Komańcza: Duszatyn, Maniów, Mików, Smolnik, Szczerbanówka, Wola Michowa; Zagórz: Sukowate; Baligród: Bystre, Huczwice, Jabłonki, Kołonice, Łubne, Rabe; Cisna: Buk, Cisna, Dołżyca, Habkowce, Jaworzec, Kalnica, Krzywe, Liszna, Łopienka, Ług, Majdan, Moczarne, Przysłup, Roztoki Górne, Smerek, Strzebowiska, Wetlina, Zawój, Żubracze; Solina: Polanki, Radziejowa, Rajskie.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (23): Czarna: Chrewt, Polana, Wydrne; Lutowiska: Beniowa, Dydiowa, Łokieć, Sianki, Skorodne, Sokoliki, Tarnawa Wyżna; Komańcza: Balnica, Prełuki, Turzańsk, Zubeńsko; Zagórz: Kalnica; Baligród: Kielczawa, Roztoki Dolne, Stężnica; Cisna: Solinka; Solina: Górzanka, Sakowczyk, Wola Górzańska, Wołkowyja. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 5 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Decyzja Komisji z dnia 25 stycznia 2008 r. przyjmująca na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG pierwszy zaktualizowany wykaz terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na alpejski region biogeograficzny (notyfikowana jako dokument nr C(2008) 271) (2008/218/WE) (Dz. Urz. UE L 77 z 19.03.2008, str. 106), ogłoszony 19 marca 2008.
• Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313), ogłoszony 21 października 2004.
• Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 września 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 179, poz. 1275), ogłoszony 28 września 2007.
• Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. Nr 25, poz. 133), ogłoszony 4 lutego 2011.
• Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 9 października 2023 r. w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Bieszczady (PLC180001) (Dz. U. z 2023 r. poz. 2342), ogłoszony 30 października 2023.

Dla obszaru Natura 2000 regionalny dyrektor ochrony środowiska ustanawia zarządzeniem plan zadań ochronnych. Plan wskazuje zagrożenia dla siedlisk i gatunków, działania ochronne, a czasem także zmiany, które trzeba wprowadzić w planach miejscowych gmin.

• Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 27 lipca 2022 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Bieszczadzkiego Parku Narodowego.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości