Czym jest Obszar Natura 2000 Beskid Niski
Obszar specjalnej ochrony ptaków to obszar Natura 2000 wyznaczony na podstawie unijnej dyrektywy ptasiej, dla gatunków ptaków, które ona wymienia, i ich siedlisk. W Polsce wyznacza go rozporządzenie ministra.
Status w rejestrze: obszar specjalnej ochrony ptaków. W Polsce wyznaczono go 13 października 2007.
Co ta forma oznacza dla budowy
Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 ustawy o ochronie przyrody zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 Beskid Niski. Te siedliska i gatunki wymienia standardowy formularz danych obszaru.
Projekt decyzji o warunkach zabudowy na terenie obszaru uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Natura 2000 Beskid Niski
Granice obszaru przecinają 21 gmin w 2 województwach. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Uście Gorlickie: 286,29 km², czyli 100% powierzchni gminy i 19% całego obszaru
- Gmina Krempna: 203,86 km², czyli 100% powierzchni gminy i 13% całego obszaru
- Gmina Sękowa: 181,44 km², czyli 93% powierzchni gminy i 12% całego obszaru
- Gmina Jaśliska: 165,92 km², czyli 100% powierzchni gminy i 11% całego obszaru
- Gmina Dukla: 162,45 km², czyli 69% powierzchni gminy i 11% całego obszaru
- Gmina Komańcza: 140,27 km², czyli 36% powierzchni gminy i 9,2% całego obszaru
- Gmina Rymanów: 65,27 km², czyli 39% powierzchni gminy i 4,3% całego obszaru
- Gmina Krynica-Zdrój: 62,51 km², czyli 43% powierzchni gminy i 4,1% całego obszaru
- Gmina Nowy Żmigród: 43,67 km², czyli 42% powierzchni gminy i 2,9% całego obszaru
- Gmina Bukowsko: 37,56 km², czyli 27% powierzchni gminy i 2,5% całego obszaru
- Gmina Łabowa: 31,52 km², czyli 27% powierzchni gminy i 2,1% całego obszaru
- Gmina Ropa: 26,45 km², czyli 54% powierzchni gminy i 1,7% całego obszaru
- Gmina Dębowiec: 19,33 km², czyli 22% powierzchni gminy i 1,3% całego obszaru
- Gmina Gorlice: 18,53 km², czyli 18% powierzchni gminy i 1,2% całego obszaru
- Gmina Osiek Jasielski: 17,08 km², czyli 28% powierzchni gminy i 1,1% całego obszaru
Pozostałe gminy (6)
- Gmina Grybów: 17,04 km², czyli 11% powierzchni gminy i 1,1% całego obszaru
- Gmina Kamionka Wielka: 12,49 km², czyli 19% powierzchni gminy i 0,8% całego obszaru
- Gmina Zarszyn: 12,18 km², czyli 12% powierzchni gminy i 0,8% całego obszaru
- Gmina Lipinki: 10,01 km², czyli 15% powierzchni gminy i 0,7% całego obszaru
- Gmina Nawojowa: 4,19 km², czyli 8,3% powierzchni gminy i 0,3% całego obszaru
- Gmina Iwonicz-Zdrój: 2,5 km², czyli 5,5% powierzchni gminy i 0,2% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (88, wymieniamy 60): Gorlice: Bielanka; Sękowa: Bartne, Bodaki, Czarne, Krzywa, Małastów, Nieznajowa, Owczary, Radocyna, Wołowiec; Uście Gorlickie: Banica, Blechnarka, Czarna, Gładyszów, Hańczowa, Izby, Konieczna, Kunkowa, Kwiatoń, Leszczyny, Nowica, Regietów, Ropki, Skwirtne, Smerekowiec, Śnietnica, Stawisza, Uście Gorlickie, Wysowa-Zdrój, Zdynia; Krynica-Zdrój: Berest, Czyrna, Piorunka, Polany; Łabowa: Kamianna; Krempna: Grab, Huta Polańska, Kotań, Krempna, Myscowa, Ożenna, Polany, Rozstajne, Świątkowa Mała, Świątkowa Wielka, Świerzowa Ruska, Wyszowatka, Żydowskie; Nowy Żmigród: Brzezowa, Desznica, Jaworze, Kąty, Skalnik; Dukla: Barwinek, Kamionka, Mszana, Nowa Wieś, Olchowiec, Ropianka, Smereczne.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (32): Lipinki: Bednarka; Ropa: Klimkówka, Łosie, Ropa; Sękowa: Męcina Mała, Męcina Wielka, Ropica Górna, Sękowa, Siary, Wapienne; Uście Gorlickie: Brunary; Grybów: Florynka; Kamionka Wielka: Bogusza; Krynica-Zdrój: Mochnaczka Niżna, Mochnaczka Wyżna, Muszynka, Tylicz; Łabowa: Kotów, Krzyżówka, Łabowa, Maciejowa, Nowa Wieś; Nawojowa: Popardowa; Dębowiec: Folusz; Dukla: Chyrowa, Lipowica; Rymanów: Królik Polski, Królik Wołoski; Bukowsko: Przybyszów, Tokarnia; Komańcza: Jawornik, Komańcza. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 2 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 września 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 179, poz. 1275), ogłoszony 28 września 2007.
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. Nr 25, poz. 133), ogłoszony 4 lutego 2011.
Plan zadań ochronnych
Dla obszaru Natura 2000 regionalny dyrektor ochrony środowiska ustanawia zarządzeniem plan zadań ochronnych. Plan wskazuje zagrożenia dla siedlisk i gatunków, działania ochronne, a czasem także zmiany, które trzeba wprowadzić w planach miejscowych gmin.
- Plan Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa Komańcza na lata 2016 - 2025.
- Plan Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa Rymanów na lata 2019 - 2028.
- Plan Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa Lesko na lata 2019 - 2028.
- Plan Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa Dukla na lata 2018 - 2027.
- Aneks do Plan Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa Kołaczyce na lata 2018 - 2027.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
Sam obszar Natura 2000 budowy nie zakazuje. Zabronione są działania, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a zamierzenie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Natura 2000 Beskid Niski?
W 21 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Uście Gorlickie (19% formy), Krempna (13% formy), Sękowa (12% formy) i Jaśliska (11% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Natura 2000 Beskid Niski?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Ministra Środowiska z 5 września 2007 (Dz. U. Nr 179, poz. 1275). Później wydano jeszcze jeden akt dotyczący tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Rzeszowie; Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Krakowie; Dyrektor Magurskiego Parku Narodowego. To ten organ wydaje opinie i uzgodnienia, kiedy inwestycja może dotknąć formy.