Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Otulina Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd i Parku Krajobrazowego Stawki
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Rozporządzenia nr 18/06 Wojewody Śląskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Otulina Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd i Parku Krajobrazowego Stawki
Granice obszaru przecinają 9 gmin w 2 województwach. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Pilica: 60,54 km², czyli 42% powierzchni gminy i 31% całego obszaru
- Gmina Łazy: 54,15 km², czyli 41% powierzchni gminy i 28% całego obszaru
- Dąbrowa Górnicza: 34,57 km², czyli 18% powierzchni miasta i 18% całego obszaru
- Gmina Ogrodzieniec: 30,33 km², czyli 36% powierzchni gminy i 15% całego obszaru
- Gmina Żarnowiec: 8,87 km², czyli 7,1% powierzchni gminy i 4,5% całego obszaru
- Zawiercie: 7,03 km², czyli 8,2% powierzchni miasta i 3,6% całego obszaru
- Sławków: 1,22 km², czyli 3,3% powierzchni miasta i 0,6% całego obszaru
- Gmina Kroczyce: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
- Gmina Bolesław: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (15): Łazy: Trzebyczka; Ogrodzieniec: Giebło, Gulzów, Kiełkowice; Pilica: Biskupice, Dobra, Dobra-Kolonia, Dzwono-Sierbowice, Kleszczowa, Kocikowa, Pilica, Polska, Sławniów, Wierbka, Zarzecze.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (19): Bolesław: Krzykawka, Laski; Łazy: Grabowa, Mitręga, Niegowonice, Niegowoniczki, Rokitno Szlacheckie, Wiesiółka; Ogrodzieniec: Giebło-Kolonia, Mokrus, Podzamcze; Pilica: Cisowa, Dzwonowice, Przychody, Przykopy, Sierbowice, Wierzbica; Żarnowiec: Chlina, Udórz. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 5 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Uchwała nr III/11/80 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach (Nr 3, poz. 16), ogłoszony 20 czerwca 1980.
- Uchwała Nr XVI/70/82 Wojewózkiej Rady Narodowej w Częstochowie z dnia 17 czerwca 1982 r. w sprawie utworzenia Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych w granicach województwa częstochowskiego (Nr 2, poz. 17), ogłoszony 17 czerwca 1982.
- Rozporządzenie Nr 17/95 Wojewody katowickiego z dnia 1 lutego 1995 r w sprawie ochrony krajobrazu na terenie województwa katowickiego (Nr 3, z 1995), ogłoszony 28 lutego 1995.
- Rozporządzenie nr 15/98 wojewody częstochowskiego z dnia 22.06.1998 roku w/s ochrony Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych (Nr 10, poz.74), ogłoszony 29 czerwca 1998.
- Rozporządzenia nr 18/06 Wojewody Śląskiego z dnia 18 kwietnia 2006 w sprawie Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd (Dz. Urz. z 2006 r. Nr 51, poz. 1423), ogłoszony 27 kwietnia 2006.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Powierzchnię 44 834 ha podaje karta; z granic w usłudze GDOŚ wychodzi 19 671 ha, a różnica bierze się zwykle z tego, że kartę aktualizuje się osobno od mapy.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Rozporządzenia nr 18/06 Wojewody Śląskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Otulina Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd i Parku Krajobrazowego Stawki?
W 9 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Pilica (31% formy), Łazy (28% formy), Dąbrowa Górnicza (18% formy) i Ogrodzieniec (15% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Otulina Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd i Parku Krajobrazowego Stawki?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała nr III/11/80 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach (Nr 3, poz. 16). Później wydano jeszcze 4 akty dotyczące tej formy.