Czym jest Jaśliski Park Krajobrazowy
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała nr XXXVII/609/21 Sejmiku Województwa Podkarpackiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Jaśliski Park Krajobrazowy
Granice parku przecinają 4 gminy w województwie podkarpackim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
- Gmina Jaśliska: 103,99 km², czyli 63% powierzchni gminy i 40% całego parku
- Gmina Dukla: 92,68 km², czyli 39% powierzchni gminy i 36% całego parku
- Gmina Komańcza: 55,62 km², czyli 14% powierzchni gminy i 22% całego parku
- Gmina Krempna: 6,57 km², czyli 3,2% powierzchni gminy i 2,5% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach parku (12): Dukla: Barwinek, Olchowiec, Ropianka, Smereczne, Tylawa, Wilsznia, Zyndranowa; Jaśliska: Czeremcha, Jasiel, Lipowiec, Rudawka Jaśliska, Wola Wyżna.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (14): Krempna: Polany; Dukla: Kamionka, Mszana, Trzciana, Zawadka Rymanowska; Jaśliska: Daliowa, Jaśliska, Moszczaniec, Posada Jaśliska, Szklary, Wola Niżna; Komańcza: Górna Wieś, Stary Łupków, Wisłok Wielki. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 8 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 20 Wojewody Krośnieńskiego z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie utworzenia Jaśliskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Krośnieńskiego Nr 7, poz. 54 z 1992 r.).
- Rozporządzenie Nr 17 Wojewody Krośnieńskiego z dnia 18 kwietnia 1996 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia Jaśliskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Krośnieńskiego Nr 8, poz. 59 z 1996 r.).
- Rozporządzenie Nr 9 Wojewody Krośnieńskiego z dnia 17 marca 1997 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia Jaśliskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Krośnieńskiego Nr 5, poz. 26 z 1997 r.).
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Wojewody Krośnieńskiego w sprawie utworzenia Jaśliskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 46, poz. 487), ogłoszony 29 kwietnia 2004.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 62/05 WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 16 czerwca 2005 r. w sprawie Jaśliskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 82, poz. 1387), ogłoszony 17 czerwca 2005.
- UCHWAŁA NR XLVIII/992/14 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 23 czerwca 2014 r. w sprawie Jaśliskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2014 r. poz. 1946), ogłoszony 10 lipca 2014.
- UCHWAŁA NR II/31/18 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 3 grudnia 2018 r. zmieniająca uchwałę Nr XLVIII/992/14 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 23 czerwca 2014r. w sprawie Jaśliskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 5848), ogłoszony 28 grudnia 2018.
- Uchwała nr XXXVII/609/21 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 31 maja 2021 r. w sprawie zmiany uchwały Sejmiku Województwa Podkarpackiego w sprawie Jaśliskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2021 r. poz. 2249), ogłoszony 21 czerwca 2021.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony.
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 30 września 2003 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony Jaśliskiego Parku Krajobrazowego.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała nr XXXVII/609/21 Sejmiku Województwa Podkarpackiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Jaśliski Park Krajobrazowy?
W 4 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Jaśliska (40% formy), Dukla (36% formy), Komańcza (22% formy) i Krempna (2,5% formy).
Który akt powołał Jaśliski Park Krajobrazowy?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 20 Wojewody Krośnieńskiego z 27 marca 1992 (Dz. Urz. Woj. Krośnieńskiego Nr 7, poz. 54 z 1992 r). Później wydano jeszcze 7 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Zarząd Województwa Podkarpackiego.