Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała nr LII/866/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego
Granice obszaru przecinają 16 gmin w województwie podkarpackim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Bukowsko: 117,95 km², czyli 86% powierzchni gminy i 14% całego obszaru
- Gmina Komańcza: 115,98 km², czyli 30% powierzchni gminy i 14% całego obszaru
- Gmina Rymanów: 115,5 km², czyli 69% powierzchni gminy i 14% całego obszaru
- Gmina Dukla: 95,58 km², czyli 41% powierzchni gminy i 12% całego obszaru
- Gmina Krempna: 69,02 km², czyli 34% powierzchni gminy i 8,3% całego obszaru
- Gmina Jaśliska: 61,93 km², czyli 37% powierzchni gminy i 7,5% całego obszaru
- Gmina Zarszyn: 53,59 km², czyli 51% powierzchni gminy i 6,5% całego obszaru
- Gmina Nowy Żmigród: 40,81 km², czyli 39% powierzchni gminy i 4,9% całego obszaru
- Gmina Sanok: 40,42 km², czyli 18% powierzchni gminy i 4,9% całego obszaru
- Gmina Zagórz: 39,07 km², czyli 24% powierzchni gminy i 4,7% całego obszaru
- Gmina Iwonicz-Zdrój: 38,66 km², czyli 85% powierzchni gminy i 4,7% całego obszaru
- Gmina Osiek Jasielski: 23,26 km², czyli 39% powierzchni gminy i 2,8% całego obszaru
- Gmina Besko: 7,78 km², czyli 28% powierzchni gminy i 0,9% całego obszaru
- Gmina Dębowiec: 5,23 km², czyli 6% powierzchni gminy i 0,6% całego obszaru
- Gmina Miejsce Piastowe: 4,98 km², czyli 9,8% powierzchni gminy i 0,6% całego obszaru
Pozostałe gminy (1)
- Sanok: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni miasta i poniżej 0,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (57): Krempna: Grab, Myscowa, Ożenna, Świątkowa Mała; Nowy Żmigród: Brzezowa, Desznica, Jaworze, Kąty, Skalnik; Osiek Jasielski: Mrukowa; Dukla: Cergowa, Chyrowa, Jasionka, Lipowica, Nowa Wieś; Iwonicz-Zdrój: Iwonicz-Zdrój, Lubatowa, Lubatówka; Rymanów: Bałucianka, Głębokie, Klimkówka, Królik Polski, Królik Wołoski, Posada Górna, Puławy, Rudawka Rymanowska, Rymanów-Zdrój, Tarnawka, Wisłoczek, Wólka, Zawoje; Jaśliska: Darów, Polany Surowiczne, Surowica; Besko: Mymoń; Bukowsko: Bełchówka, Kamienne, Karlików, Płonna, Przybyszów, Ratnawica, Tokarnia, Wola Piotrowa, Wola Sękowa, Zboiska; Komańcza: Czystogarb, Dołżyca, Osławica, Radoszyce; Sanok: Niebieszczany, Prusiek, Stróże Wielkie; Zagórz: Morochów, Poraż, Zawadka Morochowska; Zarszyn: Odrzechowa, Pastwiska.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (54): Dębowiec: Folusz; Krempna: Huta Polańska, Kotań, Krempna, Polany, Świątkowa Wielka, Wyszowatka; Nowy Żmigród: Mytarz, Nowy Żmigród; Osiek Jasielski: Pielgrzymka, Samoklęski; Dukla: Dukla, Iwla, Kamionka, Mszana, Nadole, Równe, Teodorówka, Trzciana, Zawadka Rymanowska, Zboiska; Iwonicz-Zdrój: Iwonicz; Miejsce Piastowe: Rogi; Rymanów: Sieniawa; Jaśliska: Daliowa, Jaśliska, Moszczaniec, Posada Jaśliska, Szklary, Wola Niżna; Besko: Besko; Bukowsko: Bukowsko, Nadolany, Nagórzany, Nowotaniec, Pobiedno, Wolica; Komańcza: Górna Wieś, Jawornik, Komańcza, Rzepedź, Szczawne, Wisłok Wielki, Wysoczany; Sanok: Markowce, Płowce, Sanoczek, Stróże Małe; Zagórz: Mokre, Tarnawa Dolna, Zahutyń; Zarszyn: Pielnia, Posada Zarszyńska, Zarszyn. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 14 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 10 Wojewody Krośnieńskiego z dnia 2 lipca 1998 r. w sprawie utworzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa krośnieńskiego (Dz. Urz. z 1992 r. Nr 7, poz. 74).
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 26 lipca 2001 r. zmieniające rozporządzenie Wojewody Krośnieńskiego z dnia 2 lipca 1998r. w sprawie utworzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa krośnieńskiego (Dz. Urz. z 2001 r. Nr 62, poz. 1086), ogłoszony 17 sierpnia 2001.
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 4 kwietnia 2002 r. zmieniające rozporządzenie Wojewody Krośnieńskiego z dnia 2 lipca 1998r. w sprawie utworzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa krośnieńskiego (Dz. Urz. Woj. Krośnieńskiego z 1998r. Nr 17 poz. 223, Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2001r. Nr 62 poz. 1086) (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 19, poz. 370), ogłoszony 15 kwietnia 2002.
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY PADKARPACKIEGO z dnia 18 lipca 2002 r. zmieniające rozporządzenie Nr 10 Wojewody Krośnieńskiego z dnia 2 lipca 1998r. w sprawie utworzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa krośnieńskiego (Dz. Urz. Woj. Krośnieńskiego z 1998r. Nr 17 poz. 223; zm.: Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2001r. Nr 62 poz. 1086, Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2002r. Nr 19 poz. 370) (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 44, poz. 863), ogłoszony 26 lipca 2002.
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 27 marca 2003 r. zmieniające rozporządzenie Nr 10 Wojewody Krośnieńskiego z dnia 2 lipca 1998r. w sprawie utworzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa krośnieńskiego (Dz. Urz. Woj. Krośnieńskiego z 1998r. Nr 17 poz. 223; zm.: Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2001r. Nr 62, poz. 1086, Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2002r. Nr 19, poz. 370, Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2002r. Nr 44, poz. 863) (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 22, poz. 401), ogłoszony 31 marca 2003.
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Wojewody Krośnieńskiego w sprawie utworzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa krośnieńskiego (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 46, poz. 486), ogłoszony 29 kwietnia 2004.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 56/05 WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 30 maja 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 80, poz. 1357), ogłoszony 9 czerwca 2005.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 84/05 WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 29 listopada 2005 r. w sprawie zmiany rozporządzeń Wojewody Podkarpackiego w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 149, poz. 2435), ogłoszony 30 listopada 2005.
- UCHWAŁA Nr LII/1001/10 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 25 października 2010 r. zmieniająca Rozporządzenie Nr 56/05 Wojewody Podkarpackiego z dnia 30 maja 2005r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego (Dz. Urz. z 2010 r. Nr 107, poz. 1964), ogłoszony 5 listopada 2010.
- UCHWAŁA NR XLVIII/997/14 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 23 czerwca 2014 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego (Dz. Urz. z 2014 r. poz. 1950), ogłoszony 10 lipca 2014.
- UCHWAŁA NR VI/116/15 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 30 marca 2015 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XLVIII/997/14 z dnia 23 czerwca 2014 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego (Dz. Urz. z 2015 r. poz. 1185), ogłoszony 10 kwietnia 2015.
- UCHWAŁA NR XXIV/437/16 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 27 czerwca 2016 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XLVIII/997/14 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 23 czerwca 2014r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego (Dz. Urz. z 2016 r. poz. 2161), ogłoszony 7 lipca 2016.
- UCHWAŁA NR L/832/18 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 26 lutego 2018 r. zmieniająca uchwałę Nr XLVIII/997/14 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 23 czerwca 2014r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 987), ogłoszony 8 marca 2018.
- Uchwała nr LII/866/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 29 sierpnia 2022 r. w sprawie zmiany uchwał Sejmiku Województwa Podkarpackiego w sprawach obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2022 r. poz. 3300), ogłoszony 12 września 2022.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała nr LII/866/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego?
W 16 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Bukowsko (14% formy), Komańcza (14% formy), Rymanów (14% formy) i Dukla (12% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 10 Wojewody Krośnieńskiego z 2 lipca 1998 (Dz. Urz. z 1992 r. Nr 7, poz. 74). Później wydano jeszcze 13 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Podkarpackiego.