Cisowsko-Orłowiński Park Krajobrazowy

Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.

Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała nr XLVIII/674/18 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 253,6 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.

Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice parku przecinają 5 gmin w województwie świętokrzyskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.

• Gmina Daleszyce: 108,2 km², czyli 49% powierzchni gminy i 52% całego parku
• Gmina Raków: 61,27 km², czyli 32% powierzchni gminy i 30% całego parku
• Gmina Łagów: 24,73 km², czyli 22% powierzchni gminy i 12% całego parku
• Gmina Bieliny: 10,42 km², czyli 12% powierzchni gminy i 5% całego parku
• Gmina Pierzchnica: 2,44 km², czyli 2,3% powierzchni gminy i 1,2% całego parku

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości z punktem w granicach parku (13): Daleszyce: Cisów, Sieraków, Smyków, Trzemosna, Widełki; Łagów: Czyżów, Sędek; Raków: Bardo, Koziel, Nowa Huta, Ociesęki, Wola Wąkopna, Wólka Pokłonna.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (10): Daleszyce: Niwy, Szczecno; Łagów: Złota Woda; Pierzchnica: Ujny; Raków: Dębno, Drogowle, Lipiny, Mędrów, Rembów, Smyków. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 10 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Uchwała Nr XXVIII/279/88 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 10 czerwca 1988 r. w sprawie ustanowienia Zespołu Parków Krajobrazowych Gór Świętokrzyskich (Dz. Urz. z 1988 r. Nr 18, poz. 199), ogłoszony 30 lipca 1988.
• Rozporządzenie Nr 14/94 Wojewody Kieleckiego z dnia 14 września 1994 r. w sprawie Zespołu Parków Krajobrazowych Gór Świętokrzyskich i Ponidzia (Dz. Urz. Woj. Kieleckiego Nr 9, poz. 82).
• ROZPORZĄDZENIE Nr 336/2001 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 17 października 2001 r. w sprawie utworzenia Zespołu Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych (Dz. Urz. z 2001 r. Nr 108, poz. 1272), ogłoszony 19 października 2001.
• ROZPORZĄDZENIE Nr 10/2002 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 29 stycznia 2002r. zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia Zespołu Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 8, poz. 67), ogłoszony 1 lutego 2002.
• ROZPORZĄDZENIE Nr 3/2003 WOJEWODY ŚWIĘTOKRZYSKIEGO z dnia 14 stycznia 2003r. zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia Zespołu Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 6, poz. 84), ogłoszony 15 stycznia 2003.
• Rozporządzenie Nr 72/2005 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie Cisowsko-Orłowińskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 156, poz. 1933), ogłoszony 20 lipca 2005.
• Rozporządzenie nr 2/2009 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 28 stycznia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Cisowsko-Orłowińskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2009 r. Nr 42, poz. 614), ogłoszony 23 lutego 2009.
• Uchwała Nr XXXVI/650/13 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 25 października 2013 r. dotycząca utworzenia Cisowsko-Orłowińskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2013 r. poz. 3613), ogłoszony 30 października 2013.
• Uchwała nr XLIX/870/14 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 13 listopada 2014 r. w sprawie utworzenia Cisowsko-Orłowińskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2014 r. poz. 3146), ogłoszony 25 listopada 2014.
• Uchwała nr XLVIII/674/18 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 17 września 2018 r. w sprawie zmiany uchwały Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego Nr XLIX/870/14 z dnia 13 listopada 2014 r. w sprawie utworzenia Cisowsko-Orłowińskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 3316), ogłoszony 24 września 2018.

Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony.

• UCHWAŁA NR LVIII/712/23 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO z dnia 27 marca 2023 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Cisowsko-Orłowińskiego Parku Krajobrazowego.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości