Czym jest Podkielecki Obszar Chronionego Krajobrazu
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Podkielecki Obszar Chronionego Krajobrazu
Granice obszaru przecinają 9 gmin w województwie świętokrzyskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Masłów: 77,82 km², czyli 91% powierzchni gminy i 29% całego obszaru
- Gmina Daleszyce: 61,45 km², czyli 28% powierzchni gminy i 23% całego obszaru
- Gmina Morawica: 34,86 km², czyli 25% powierzchni gminy i 13% całego obszaru
- Gmina Górno: 29,72 km², czyli 36% powierzchni gminy i 11% całego obszaru
- Gmina Zagnańsk: 17,1 km², czyli 14% powierzchni gminy i 6,4% całego obszaru
- Gmina Łączna: 16,9 km², czyli 27% powierzchni gminy i 6,4% całego obszaru
- Gmina Miedziana Góra: 16,35 km², czyli 23% powierzchni gminy i 6,2% całego obszaru
- Gmina Piekoszów: 9,82 km², czyli 9,5% powierzchni gminy i 3,7% całego obszaru
- Gmina Suchedniów: 1,1 km², czyli 1,5% powierzchni gminy i 0,4% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (29): Daleszyce: Kranów, Niestachów, Suków; Górno: Bęczków, Cedzyna, Leszczyny, Podmąchocice, Radlin; Masłów: Ameliówka, Barcza, Brzezinki, Dolina Marczakowa, Mąchocice Kapitulne, Mąchocice-Scholasteria, Masłów Drugi, Masłów Pierwszy, Wiśniówka, Wola Kopcowa; Miedziana Góra: Kostomłoty Pierwsze; Morawica: Bieleckie Młyny, Kuby-Młyny, Łabędziów; Piekoszów: Brynica; Zagnańsk: Kajetanów, Kajetanów Dolny; Łączna: Jęgrzna, Podłazie, Podzagnańszcze, Zaskale.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (25): Daleszyce: Borków, Brzechów, Mójcza; Masłów: Ciekoty, Dąbrowa, Domaszowice; Morawica: Dyminy, Morawica, Nida, Piaseczna Górka, Wola Morawicka; Piekoszów: Julianów, Podzamcze, Szczukowskie Górki; Zagnańsk: Barcza, Gruszka, Lekomin, Ścięgna, Zabłocie; Łączna: Czerwona Górka, Gózd, Kamionki, Łączna, Zagórze; Suchedniów: Krzyżka. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 8 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Wśród nich jest wyrok sądu administracyjnego, bo rejestr notuje także orzeczenia, które zmieniły stan prawny formy.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 12/95 Wojewody Kieleckiego z dnia 29 września 1995 r. w sprawie ustanowienia obszarów chronionego krajobrazu w województwie kieleckim (Dz. Urz. z 1995 r. Nr 21, poz. 145), ogłoszony 6 listopada 1995.
- Rozporządzenie Nr 48/2002 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 23 lipca 2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia obszarów chronionego krajobrazu w województwie kieleckim (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 108, poz. 1275), ogłoszony 23 lipca 2002.
- Rozporządzenie Nr 89/2005 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 156, poz. 1950), ogłoszony 20 lipca 2005.
- Rozporządzenie Nr 9/2008 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 25 sierpnia 2008 r. o zmianie rozporządzenia w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2008 r. Nr 189, poz. 2515), ogłoszony 2 września 2008.
- Rozporządzenie Nr 17/2009 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 16 lutego 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2009 r. Nr 42, poz. 629), ogłoszony 23 lutego 2009.
- Uchwała Nr XXXV/618/13 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 23 września 2013 r. dotycząca wyznaczenia Podkieleckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2013 r. poz. 3310), ogłoszony 1 października 2013.
- Uchwała Nr XIV/200/2015 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 7 września 2015 r. w sprawie wyznaczenia Podkieleckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2015 r. poz. 2655), ogłoszony 14 września 2015.
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 11 marca 2025 r. II SA/Ke 32/25 (Dz. Urz. z 2025 r. poz. 2044), ogłoszony 4 czerwca 2025.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Podkielecki Obszar Chronionego Krajobrazu?
W 9 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Masłów (29% formy), Daleszyce (23% formy), Morawica (13% formy) i Górno (11% formy).
Który akt wyznaczył Podkielecki Obszar Chronionego Krajobrazu?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 12/95 Wojewody Kieleckiego z 29 września 1995 (Dz. Urz. z 1995 r. Nr 21, poz. 145). Później wydano jeszcze 7 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Świętokrzyskiego.