Czym jest Ciśniańsko-Wetliński Park Krajobrazowy
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała nr LII/865/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Ciśniańsko-Wetliński Park Krajobrazowy
Granice parku przecinają 6 gmin w województwie podkarpackim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
- Gmina Cisna: 226,31 km², czyli 79% powierzchni gminy i 44% całego parku
- Gmina Komańcza: 145 km², czyli 37% powierzchni gminy i 28% całego parku
- Gmina Baligród: 90,92 km², czyli 58% powierzchni gminy i 18% całego parku
- Gmina Solina: 32,31 km², czyli 18% powierzchni gminy i 6,3% całego parku
- Gmina Zagórz: 18,39 km², czyli 12% powierzchni gminy i 3,6% całego parku
- Gmina Czarna: 1,66 km², czyli 0,9% powierzchni gminy i 0,3% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach parku (33): Komańcza: Maniów, Mików, Szczerbanówka, Wola Michowa; Zagórz: Sukowate; Baligród: Bystre, Huczwice, Jabłonki, Kołonice, Łubne, Rabe, Roztoki Dolne; Cisna: Buk, Cisna, Dołżyca, Habkowce, Jaworzec, Kalnica, Krzywe, Liszna, Łopienka, Ług, Majdan, Przysłup, Roztoki Górne, Smerek, Strzebowiska, Wetlina, Zawój, Żubracze; Solina: Polanki, Radziejowa, Terka.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (13): Komańcza: Balnica, Duszatyn, Prełuki, Smolnik, Turzańsk, Zubeńsko; Zagórz: Kalnica; Baligród: Kielczawa, Stężnica; Cisna: Solinka; Solina: Bukowiec, Sakowczyk, Tyskowa. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 8 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 17 Wojewody Krośnieńskiego z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie utworzenia Ciśniańsko-Wetlińskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Krośnieńskiego Nr 7, poz. 51, z 1992 r.).
- Rozporządzenie Nr 24 Wojewody Krośnieńskiego z dnia 24 maja 1996 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia Ciśniańsko-Wetlińskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Krośnieńskiego Nr 21, poz. 108 z 1996 r.).
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Wojewody Krośnieńskiego w sprawie utworzenia Ciśniańsko-Wetlińskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 185, poz. 3046), ogłoszony 31 grudnia 2003.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 64/05 WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 16 czerwca 2005 r. w sprawie Ciśniańsko-Wetlińskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 82, poz. 1389), ogłoszony 17 czerwca 2005.
- UCHWAŁA NR XLVIII/991/14 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 23 czerwca 2014 r. w sprawie Ciśniańsko-Wetlińskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2014 r. poz. 1945), ogłoszony 10 lipca 2014.
- UCHWAŁA NR XLIX/820/18 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 29 stycznia 2018 r. zmieniająca uchwałę nr XLVIII/991/14 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 23 czerwca 2014r. sprawie Ciśniańsko-Wetlińskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 591), ogłoszony 8 lutego 2018.
- Uchwała nr XXXVII/611/21 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 31 maja 2021 r. w sprawie zmiany uchwały Sejmiku Województwa Podkarpackiego w sprawie Ciśniańsko-Wetlińskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2021 r. poz. 2251), ogłoszony 21 czerwca 2021.
- Uchwała nr LII/865/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 29 sierpnia 2022 r. w sprawie zmiany uchwał Sejmiku Województwa Podkarpackiego w sprawach parków krajobrazowych (Dz. Urz. z 2022 r. poz. 3299), ogłoszony 12 września 2022.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony.
- ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY PODKARPACKIEGO z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony Ciśniańsko-Wetlińskiego Parku Krajobrazowego.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała nr LII/865/22 Sejmiku Województwa Podkarpackiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Ciśniańsko-Wetliński Park Krajobrazowy?
W 6 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Cisna (44% formy), Komańcza (28% formy), Baligród (18% formy) i Solina (6,3% formy).
Który akt powołał Ciśniańsko-Wetliński Park Krajobrazowy?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 17 Wojewody Krośnieńskiego z 27 marca 1992 (Dz. Urz. Woj. Krośnieńskiego Nr 7, poz. 51, z 1992 r). Później wydano jeszcze 7 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Podkarpackiego.