Załęczański Park Krajobrazowy

Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.

Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała nr VI/59/10/2023 Sejmiku Województwa Śląskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 110,4 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.

Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice parku przecinają 5 gmin w 2 województwach. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.

• Gmina Pątnów: 54,37 km², czyli 47% powierzchni gminy i 37% całego parku
• Gmina Wierzchlas: 44,76 km², czyli 38% powierzchni gminy i 31% całego parku
• Gmina Działoszyn: 37,09 km², czyli 31% powierzchni gminy i 26% całego parku
• Gmina Lipie: 8,82 km², czyli 8,9% powierzchni gminy i 6,1% całego parku
• Gmina Osjaków: 0,15 km², czyli 0,1% powierzchni gminy i 0,1% całego parku

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości z punktem w granicach parku (24): Działoszyn: Bobrowniki, Kapituła, Lisowice, Niżankowice, Sęsów, Węże; Pątnów: Bukowce, Cieśle, Cisowa, Gligi, Grabowa, Kluski, Kubery, Madeły, Stara Wieś, Troniny, Załęcze Małe, Załęcze Wielkie, Zamłynie, Źródła; Wierzchlas: Kamion, Ogroble, Przywóz, Toporów.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (17): Działoszyn: Draby, Kabały, Kiedosy, Kolonia Lisowice, Młynki, Pieńki, Szczepany, Szczyty-Las; Pątnów: Bieniec, Kałuże, Kępowizna; Wierzchlas: Kochlew, Krzeczów; Rudniki: Polesie, Słowików; Lipie: Giętkowizna, Grabarze. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 8 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Uchwała Nr XIII/50/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Sieradzu z dnia 5 stycznia 1978 r. w sprawie utworzenia Załęczańskiego Parku Krajobrazowego.
• Rozporządzenie Nr 21/95 Wojewody Częstochowskiego z 7 września 1995 r. w sprawie utworzenia Załęczańskiego Parku Krajobrazowego w granicach województwa częstochowskiego (Dz. Urz. Woj. Częstochowskiego Nr 26, poz.342), ogłoszony 27 września 1995.
• Rozporządzenie Wojewody Sieradzkiego z dnia 31 lipca 1998 r. w sprawie określenia obszaru Załęczańskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Sieradzkiego Nr 20, poz. 114), ogłoszony 9 września 1998.
• Obwieszczenie Wojewody Śląskiego z dnia 15 marca 1999 r. w sprawie ustalenia wykazu aktów prawa miejscowego wydanych przez Wojewodę Bielskiego, Częstochowskiego i Katowickiego przed dniem 1 stycznia 1999 r (Dz. Urz. z 1999 r. Nr 8, poz. 42), ogłoszony 16 marca 1999.
• Rozporządzenie Nr 45/2005 Wojewody Łódzkiego z 24 listopada 2005 r. w sprawie Załęczańskiego Parku Krajobrazowego w granicach województwa łódzkiego (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 348, poz. 3119), ogłoszony 3 grudnia 2005.
• Rozporządzenie Nr 14/2008 Wojewody Łódzkiego z dnia 4 czerwca 2008 r. zmieniające rozporządzenie Wojewody Łódzkiego w sprawie Załęczańskiego Parku Krajobrazowego w granicach województwa łódzkiego (Dz. Urz. z 2008 r. Nr 198, poz. 1860), ogłoszony 14 czerwca 2008.
• Uchwała nr VI/59/10/2023 Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia 28 sierpnia 2023 r. w sprawie Załęczańskiegoo Parku Krajobrazowego w części położonej w województwie śląskim (Dz. Urz. z 2023 r. poz. 6684), ogłoszony 8 września 2023.
• Uchwała Nr VIII/44/89 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Sieradzu.

Rejestr notuje, że dla parku nie obowiązuje plan ochrony.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości