Welski Park Krajobrazowy

Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.

Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała Nr IV/90/24 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 163,46 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.

Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice parku przecinają 4 gminy w województwie warmińsko-mazurskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.

• Gmina Lidzbark: 80,46 km², czyli 32% powierzchni gminy i 40% całego parku
• Gmina Rybno: 68,6 km², czyli 46% powierzchni gminy i 34% całego parku
• Gmina Grodziczno: 38,25 km², czyli 25% powierzchni gminy i 19% całego parku
• Gmina Płośnica: 13,7 km², czyli 8,4% powierzchni gminy i 6,8% całego parku

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości z punktem w granicach parku (16): Lidzbark: Bladowo, Chełsty, Ciechanówko, Jeleń, Koty, Kurojady, Olszewo, Podcibórz, Tarczyny, Wąpiersk; Rybno: Grabacz, Kopaniarze, Koszelewki, Wery; Grodziczno: Lorki, Trzcin.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (19): Lidzbark: Bełk, Borki, Cibórz, Kiełpiny, Lidzbark; Płośnica: Murawki, Turza Mała; Rybno: Grądy, Gronowo, Koszelewy, Nowa Wieś, Prusy, Rumian, Rybno, Szczupliny; Grodziczno: Kowaliki, Mroczenko, Nowe Grodziczno, Rynek. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 6 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 24/95 Wojewody Ciechanowskiego z dnia 18 grudnia 1995 roku w sprawie utworzenia Welskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Ciechanowskiego Nr 24, poz. 115 z 1995 r.), ogłoszony 18 grudnia 1995.
• Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 24/96 Wojewody Toruńskiego z dnia 8 sierpnia 1996 roku w sprawie utworzenia Welskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Toruńskiego Nr 18, poz. 101 z 1996 r.), ogłoszony 30 sierpnia 1996.
• Obwieszczenie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 30 marca 1999 r. w sprawie wykazu obowiązujących aktów prawa miejscowego wydanych przed dniem 1 stycznia 1999 r. przez b. Wojewódzkie Rady Narodowe, b. Prezydia Wojewódzkich Rad Narodowych oraz Wojewodów: Olsztyńskiego, Elbląskiego, Suwalskiego, Ciechanowskiego, Ostrołęckiego oraz Toruńskiego (Dz. Urz. Woj. Warm.-Maz. z 1999 r. Nr 15, poz. 122) (Dz. Urz. z 1999 r. Nr 15, poz. 122), ogłoszony 30 marca 1999.
• Rozporządzenie Nr 34 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 27 września 2005 r. w sprawie Welskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 140, poz. 1646), ogłoszony 5 października 2005.
• UCHWAŁA NR XIX/337/20 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO z dnia 29 września 2020 r. w sprawie Welskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2020 r. poz. 4207), ogłoszony 19 października 2020.
• UCHWAŁA NR IV/90/24 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO z dnia 27 sierpnia 2024 r. zmieniająca uchwałę Nr XIX/337/20 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 29 września 2020 r. w sprawie Welskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2024 r. poz. 4011), ogłoszony 6 września 2024.

Rejestr notuje, że dla parku nie obowiązuje plan ochrony.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości