Warszawski Obszar Chronionego Krajobrazu

Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.

Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr 34/13 Sejmiku Województwa Mazowieckiego; pełną listę aktów podajemy niżej.

Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice obszaru przecinają 64 gminy w województwie mazowieckim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.

Karta w rejestrze wymienia 54 gminy. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu.

• Warszawa: 113,26 km², czyli 22% powierzchni miasta i 7,4% całego obszaru
• Gmina Nieporęt: 88,9 km², czyli 93% powierzchni gminy i 5,8% całego obszaru
• Gmina Góra Kalwaria: 84,62 km², czyli 59% powierzchni gminy i 5,5% całego obszaru
• Gmina Pomiechówek: 84,4 km², czyli 82% powierzchni gminy i 5,5% całego obszaru
• Gmina Serock: 79,68 km², czyli 72% powierzchni gminy i 5,2% całego obszaru
• Gmina Radzymin: 73,66 km², czyli 57% powierzchni gminy i 4,8% całego obszaru
• Zielonka: 72,73 km², czyli 92% powierzchni miasta i 4,8% całego obszaru
• Gmina Wieliszew: 71,79 km², czyli 68% powierzchni gminy i 4,7% całego obszaru
• Gmina Czosnów: 70,49 km², czyli 55% powierzchni gminy i 4,6% całego obszaru
• Gmina Wiązowna: 63,33 km², czyli 62% powierzchni gminy i 4,2% całego obszaru
• Gmina Brochów: 57,42 km², czyli 48% powierzchni gminy i 3,8% całego obszaru
• Gmina Piaseczno: 53,63 km², czyli 42% powierzchni gminy i 3,5% całego obszaru
• Gmina Tarczyn: 50,28 km², czyli 44% powierzchni gminy i 3,3% całego obszaru
• Gmina Jabłonna: 45,45 km², czyli 70% powierzchni gminy i 3% całego obszaru
• Gmina Prażmów: 39,89 km², czyli 46% powierzchni gminy i 2,6% całego obszaru

Pozostałe gminy (49)

• Gmina Konstancin-Jeziorna: 36,62 km², czyli 47% powierzchni gminy i 2,4% całego obszaru
• Gmina Nadarzyn: 32,23 km², czyli 44% powierzchni gminy i 2,1% całego obszaru
• Gmina Stare Babice: 31,75 km², czyli 50% powierzchni gminy i 2,1% całego obszaru
• Gmina Wołomin: 31,4 km², czyli 51% powierzchni gminy i 2,1% całego obszaru
• Gmina Grodzisk Mazowiecki: 30,28 km², czyli 28% powierzchni gminy i 2% całego obszaru
• Gmina Brwinów: 27,32 km², czyli 39% powierzchni gminy i 1,8% całego obszaru
• Gmina Zakroczym: 27,27 km², czyli 38% powierzchni gminy i 1,8% całego obszaru
• Gmina Łomianki: 22,71 km², czyli 58% powierzchni gminy i 1,5% całego obszaru
• Gmina Halinów: 21,36 km², czyli 34% powierzchni gminy i 1,4% całego obszaru
• Gmina Karczew: 21,23 km², czyli 26% powierzchni gminy i 1,4% całego obszaru
• Gmina Kampinos: 18,51 km², czyli 22% powierzchni gminy i 1,2% całego obszaru
• Gmina Celestynów: 17,19 km², czyli 19% powierzchni gminy i 1,1% całego obszaru
• Gmina Lesznowola: 16,63 km², czyli 24% powierzchni gminy i 1,1% całego obszaru
• Gmina Leszno: 16,23 km², czyli 13% powierzchni gminy i 1,1% całego obszaru
• Otwock: 16,15 km², czyli 34% powierzchni miasta i 1,1% całego obszaru
• Józefów: 15,56 km², czyli 65% powierzchni miasta i 1% całego obszaru
• Milanówek: 12,52 km², czyli 93% powierzchni miasta i 0,8% całego obszaru
• Gmina Leoncin: 12,24 km², czyli 7,8% powierzchni gminy i 0,8% całego obszaru
• Gmina Michałowice: 11,96 km², czyli 34% powierzchni gminy i 0,8% całego obszaru
• Gmina Raszyn: 11,63 km², czyli 27% powierzchni gminy i 0,8% całego obszaru
• Podkowa Leśna: 10,11 km², czyli 100% powierzchni miasta i 0,7% całego obszaru
• Marki: 9,26 km², czyli 35% powierzchni miasta i 0,6% całego obszaru
• Nowy Dwór Mazowiecki: 7,31 km², czyli 26% powierzchni miasta i 0,5% całego obszaru
• Kobyłka: 4,9 km², czyli 25% powierzchni miasta i 0,3% całego obszaru
• Gmina Błonie: 4,89 km², czyli 5,7% powierzchni gminy i 0,3% całego obszaru
• Sulejówek: 3,19 km², czyli 17% powierzchni miasta i 0,2% całego obszaru
• Ząbki: 3,04 km², czyli 28% powierzchni miasta i 0,2% całego obszaru
• Gmina Ożarów Mazowiecki: 1,91 km², czyli 2,7% powierzchni gminy i 0,1% całego obszaru
• Pruszków: 0,75 km², czyli 3,9% powierzchni miasta i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Dębe Wielkie: 0,02 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Nasielsk: 0,01 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Czerwińsk nad Wisłą: 0,01 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Winnica: 0,01 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Żabia Wola: 0,01 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Młodzieszyn: 0,01 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Pokrzywnica: 0,01 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Dąbrówka: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Poświętne: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Jaktorów: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
• Legionowo: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni miasta i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Izabelin: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Radziejowice: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Klembów: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Grójec: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Pniewy: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Załuski: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Zatory: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Wyszogród: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
• Gmina Stanisławów: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości z punktem w granicach obszaru (153, wymieniamy 60): Milanówek: Milanówek; Podkowa Leśna: Podkowa Leśna; Grodzisk Mazowiecki: Czarny Las, Mościska, Opypy; Jabłonna: Rajszew, Suchocin; Nieporęt: Beniaminów, Białobrzegi, Izabelin, Józefów, Kąty Węgierskie, Rynia, Stanisławów Pierwszy, Wola Aleksandra, Wólka Radzymińska, Zegrze Południowe; Serock: Bolesławowo, Cupel, Dębe, Gąsiorowo, Guty, Izbica, Jachranka, Kania Nowa, Kania Polska, Łacha, Nowa Wieś, Skubianka, Święcienica, Wola Smolana, Zabłocie, Zegrze, Zegrzynek; Wieliszew: Komornica, Olszewnica Nowa, Poddębie, Sikory, Topolina; Halinów: Chobot, Michałów, Zagórze; Czosnów: Augustówek, Cybulice, Cząstków Mazowiecki, Cząstków Polski, Czosnów, Dębina, Dobrzyń, Janów-Mikołajówka, Jesionka, Kazuń-Bielany, Kazuń Nowy, Kazuń Polski, Łomna, Łomna-Las, Małocice, Pieńków, Sady, Sowia Wola.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (415, wymieniamy 60): Grodzisk Mazowiecki: Adamów, Adamowizna, Chrzanów Mały, Janinów, Kady, Książenice, Makówka, Marynin, Natolin, Radonie, Tłuste, Wężyk, Zapole, Żuków; Żabia Wola: Ojcówek, Siestrzeń, Władysławów; Chynów: Kozłów, Marianów; Grójec: Gościeńczyce; Pniewy: Kornelówka; Jabłonna: Dąbrowa Chotomowska, Jabłonna, Janówek Drugi, Skierdy, Trzciany, Wólka Górska; Nieporęt: Aleksandrów, Michałów-Grabina, Nieporęt, Rembelszczyzna; Serock: Dębinki, Dosin, Jadwisin, Ludwinowo Dębskie, Marynino, Serock, Stanisławowo, Stasi Las, Szadki, Wierzbica, Wola Kiełpińska, Zalesie Borowe; Wieliszew: Góra, Janówek Pierwszy, Kałuszyn, Krubin, Michałów-Reginów, Olszewnica Stara, Skrzeszew, Wieliszew; Dębe Wielkie: Cezarów, Górki, Kąty Goździejewskie Drugie, Teresław; Halinów: Budziska, Mrowiska, Nowy Konik, Stary Konik, Wielgolas Duchnowski. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 8 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Wojewody Warszawskiego z dnia 29 sierpnia 1997 r. w sprawie utworzenia obszaru chronionego krajobrazu na terenie województwa warszawskiego (Dz. Urz. z 1997 r. Nr 43, poz. 149), ogłoszony 16 września 1997.
• ROZPORZĄDZENIE Nr 117 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie zmiany Rozporządzenia Wojewody Warszawskiego z dnia 29 sierpnia 1997r. w sprawie utworzenia obszaru chronionego krajobrazu na terenie województwa warszawskiego (Dz.Urz. Woj.Warsz. z dnia 16 września 1997r. Nr 43, poz. 149) (Dz. Urz. z 2000 r. Nr 93, poz. 911), ogłoszony 18 sierpnia 2000.
• ROZPORZĄDZENIE Nr 218 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 6 lipca 2001 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Wojewody Warszawskiego z dnia 29 sierpnia 1997r. w sprawie utworzenia obszaru chronionego krajobrazu na terenie województwa warszawskiego w odniesieniu do opisu granic (Dz. Urz. z 2001 r. Nr 161, poz. 2363), ogłoszony 4 sierpnia 2001.
• ROZPORZĄDZENIE Nr 57 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie obszaru chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 188, poz. 4306), ogłoszony 17 lipca 2002.
• ROZPORZĄDZENIE Nr 2 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 29 stycznia 2003 r. w sprawie obszaru chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 38, poz. 1053), ogłoszony 8 lutego 2003.
• ROZPORZĄDZENIE Nr 3 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2007 r. Nr 42, poz. 870), ogłoszony 14 lutego 2007.
• ROZPORZĄDZENIE Nr 56 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 13 października 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2008 r. Nr 185, poz. 6629), ogłoszony 30 października 2008.
• UCHWAŁA Nr 34/13 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO z dnia 18 lutego 2013 r. zmieniająca niektóre rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego dotyczące obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 2013 r. poz. 2486), ogłoszony 27 lutego 2013.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości