Mazowiecki Park Krajobrazowy

Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.

Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała Nr 134/25 Sejmiku Województwa Mazowieckiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 78,89 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.

Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice parku przecinają 9 gmin w województwie mazowieckim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.

• Gmina Celestynów: 67,64 km², czyli 76% powierzchni gminy i 43% całego parku
• Warszawa: 25,67 km², czyli 5% powierzchni miasta i 16% całego parku
• Gmina Karczew: 21,17 km², czyli 26% powierzchni gminy i 13% całego parku
• Gmina Osieck: 19,05 km², czyli 28% powierzchni gminy i 12% całego parku
• Gmina Wiązowna: 9,4 km², czyli 9,2% powierzchni gminy i 6% całego parku
• Gmina Kołbiel: 7,08 km², czyli 6,6% powierzchni gminy i 4,5% całego parku
• Otwock: 4,37 km², czyli 9,2% powierzchni miasta i 2,8% całego parku
• Gmina Sobienie-Jeziory: 2,49 km², czyli 2,5% powierzchni gminy i 1,6% całego parku
• Józefów: 0,88 km², czyli 3,7% powierzchni miasta i 0,6% całego parku

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości z punktem w granicach parku (5): Celestynów: Podbiel, Ponurzyca, Tabor; Wiązowna: Emów, Zagórze.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (17): Celestynów: Celestynów, Dąbrówka, Glina, Jatne, Lasek, Pogorzel, Regut, Stara Wieś, Zabieżki; Karczew: Całowanie; Kołbiel: Bocian, Chrząszczówka, Gózd, Karpiska; Osieck: Pogorzel; Sobienie-Jeziory: Warszówka; Wiązowna: Góraszka. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 12 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Wśród nich jest wyrok sądu administracyjnego, bo rejestr notuje także orzeczenia, które zmieniły stan prawny formy.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Uchwała Nr XV/75/86 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Siedlcach z dnia 30 maja 1986 r. w sprawie utworzenia Mazowieckiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Siedleckiego Nr 6, poz. 57 z dnia 30 czerwca 1986 r.).
• Akt o utworzeniu: Uchwała Nr 207 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 17.12.1987 w sprawie utworzenia Mazowieckiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Stołecznego Warszawy Nr 9, poz. 81).
• Rozporządzenie Nr 32/98 Wojewody Siedleckiego z dnia 10.06.1998 w sprawie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego (Dz.Urz.Woj.Siedl. Nr 17, poz. 102).
• Rozporządzenie Wojewody Warszawskiego z dnia 30.06.1998 w sprawie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego (Dz.Urz.Woj.Warsz. Nr 38, poz. 123).
• ROZPORZĄDZENIE Nr 38a WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 24 stycznia 2001 r. w sprawie utworzenia Mazowieckiego Parku Krajobrazowego im. Czesława Łaszka (Dz. Urz. z 2001 r. Nr 13, poz. 118), ogłoszony 31 stycznia 2001.
• ROZPORZĄDZENIE Nr 72 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 29 sierpnia 2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia Mazowieckiego Parku Krajobrazowego im. Czesława Łaszka (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 236, poz. 6012), ogłoszony 5 września 2002.
• ROZPORZĄDZENIE Nr 20 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 6 sierpnia 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia Mazowieckiego Parku Krajobrazowego im. Czesława Łaszka (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 208, poz. 5578), ogłoszony 19 sierpnia 2004.
• ROZPORZĄDZENIE Nr 12 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 4 kwietnia 2005 r. uchylające rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia Mazowieckiego Parku Krajobrazowego im. Czesława Łaszka (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 75, poz. 1981), ogłoszony 9 kwietnia 2005.
• ROZPORZĄDZENIE Nr 13 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 4 kwietnia 2005 r. w sprawie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego im. Czesława Łaszka (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 75, poz. 1982), ogłoszony 9 kwietnia 2005.
• WYROK WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO z dnia 24 czerwca 2009 r. SYGN. AKT IV SA/WA 285/09 (Dz. Urz. z 2009 r. Nr 179, poz. 5110), ogłoszony 12 listopada 2009.
• Uchwała Nr 48/24 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 16 lipca 2024 r. z dnia 16 lipca 2024 r. w sprawie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2024 r. poz. 7443), ogłoszony 25 lipca 2024.
• UCHWAŁA NR 134/25 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO z dnia 26 sierpnia 2025 r. zmieniająca uchwałę w sprawie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2025 r. poz. 7648), ogłoszony 2 września 2025.

Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony.

• ROZPORZĄDZENIE Nr 13 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 16 kwietnia 2004 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony Mazowieckiego Parku Krajobrazowego im. Czesława Łaszka na okres 20 lat.
• OBWIESZCZENIE WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 21 marca 2005 r. o sprostowaniu błędów.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości