Skierbieszowski Park Krajobrazowy

Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.

Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała Nr XLIV/644/2018 Sejmiku Województwa Lubelskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 126,25 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.

Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice parku przecinają 9 gmin w województwie lubelskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.

Karta w rejestrze wymienia 8 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu.

• Gmina Skierbieszów: 129,9 km², czyli 93% powierzchni gminy i 37% całego parku
• Gmina Kraśniczyn: 94,64 km², czyli 86% powierzchni gminy i 27% całego parku
• Gmina Stary Zamość: 54,49 km², czyli 56% powierzchni gminy i 15% całego parku
• Gmina Izbica: 47,13 km², czyli 34% powierzchni gminy i 13% całego parku
• Gmina Sitno: 16,37 km², czyli 15% powierzchni gminy i 4,6% całego parku
• Gmina Grabowiec: 6,12 km², czyli 4,8% powierzchni gminy i 1,7% całego parku
• Gmina Miączyn: 2,6 km², czyli 1,7% powierzchni gminy i 0,7% całego parku
• Gmina Krasnystaw: 2,4 km², czyli 1,6% powierzchni gminy i 0,7% całego parku
• Gmina Wojsławice: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego parku

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości z punktem w granicach parku (56): Izbica: Kryniczki, Majdan Krynicki, Orłów Drewniany, Orłów Murowany, Orłów Murowany-Kolonia, Stryjów, Zalesie; Kraśniczyn: Anielpol, Bończa, Brzeziny, Czajki, Drewniki, Franciszków, Kraśniczyn, Łukaszówka, Majdan Surhowski, Stara Wieś, Surhów, Surhów-Kolonia, Wolica, Wólka Kraśniczyńska, Zalesie, Zastawie, Żułów; Sitno: Rozdoły, Stanisławka; Skierbieszów: Drewniki, Hajowniki, Huszczka Duża, Huszczka Mała, Iłowiec, Kalinówka, Łaziska, Lipina Nowa, Lipina Stara, Majdan Skierbieszowski, Marcinówka, Podhuszczka, Podwysokie, Sady, Skierbieszów, Skierbieszów-Kolonia, Sławęcin, Suchodębie, Sulmice, Szorcówka, Wiszenki, Wiszenki-Kolonia, Wysokie Pierwsze, Zabytów, Zawoda, Zrąb; Stary Zamość: Krasne, Majdan Sitaniecki, Wierzba, Wisłowiec.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (16): Izbica: Izbica, Orłów Drewniany-Kolonia, Topola; Krasnystaw: Łany; Kraśniczyn: Bończa-Kolonia, Chełmiec, Pniaki; Grabowiec: Cieszyn; Miączyn: Żuków; Skierbieszów: Dębowiec, Wysokie Drugie; Stary Zamość: Borowina, Chomęciska Małe, Podkrasne, Udrycze-Koniec, Udrycze-Wola. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 4 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 9 Woj. Zamojskiego z dnia 23 stycznia 1995 r. w sprawie utworzenia parku krajobrazowego pod nazwą Skierbieszowski Park Krajobrazowy (Dz. Urz. Woj. Zamojskiego Nr 4, poz. 25 z 1995 r.).
• Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 16 Woj. Chełmskiego z dnia 29 grudnia 1995 r. w sprawie utworzenia Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego na terenie województwa chełmskiego (Dz. Urz. Woj. Chełmskiego Nr 10, poz. 83 z 1995 r.).
• ROZPORZĄDZENIE Nr 29 WOJEWODY LUBELSKIEGO z dnia 10 sierpnia 2005 r. w sprawie Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2015 r. Nr 182, poz. 3154), ogłoszony 6 września 2005.
• Uchwała Nr XLIV/644/2018 Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 8 października 2018 r. w sprawie Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 4869), ogłoszony 2 listopada 2017.

Rejestr notuje, że dla parku nie obowiązuje plan ochrony.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości