Czym jest Rezerwat przyrody Ostrężnik
Rezerwat przyrody obejmuje obszar zachowany w stanie naturalnym lub mało zmienionym, chroniony ze względu na ekosystemy, gatunki albo elementy przyrody nieożywionej (art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś rezerwat tworzy zarządzenie regionalnego dyrektora ochrony środowiska; starsze powoływał minister albo wojewoda, co widać w akcie o utworzeniu.
Rejestr opisuje go jako rezerwat leśny (zabytków).
Co ta forma oznacza dla budowy
W rezerwacie przyrody art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych, poza tymi, które służą celom rezerwatu. Zakaz wynika wprost z ustawy. Odstępstwo może dopuścić tylko Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, w przypadkach, które ustawa wylicza wąsko.
Projekt decyzji o warunkach zabudowy dla terenu w rezerwacie uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Rezerwat przyrody Ostrężnik
Cały rezerwat leży w granicach jednej gminy. Liczymy to z granic formy w usłudze GDOŚ, przyciętych do granicy gminy z Państwowego Rejestru Granic.
- Gmina Janów: 0,04 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i 100% całego rezerwatu
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 6 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 1 lutego 1960 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M.P. z 1960 r. Nr 29, poz. 138), ogłoszony 30 marca 1960.
- Akt o utworzeniu: Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 18 grudnia 2020 r. w sprawie rezerwatu przyrody Ostrężnik (Dz. Urz. z 2020 r. poz. 9274), ogłoszony 18 grudnia 2020.
- Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 25 sierpnia 1964 r. zmieniające zarządzenie w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M.P. z 1964 r. Nr 65, poz. 308), ogłoszony 25 września 1964.
- Obwieszczenie Wojewody Śląskiego z dnia 2 stycznia 2002 r. w sprawie ogłoszenia wykazu rezerwatów przyrody (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 1, poz. 1), ogłoszony 18 stycznia 2002.
- Zarządzenie Nr 28/2019 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 13 grudnia 2019 r. w sprawie wyznaczenia szlaku ruchu pieszego i miejsc wspinaczki w rezerwacie przyrody Ostrężnik.
- ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KATOWICACH z dnia 18 grudnia 2020 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Ostrężnikˮ (Dz. Urz. z 2020 r. poz. 9274), ogłoszony 18 grudnia 2020.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla rezerwatu nie obowiązuje plan ochrony.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach rezerwatu można wybudować dom?
Poza obiektami służącymi samej formie ochrony praktycznie nie: art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje tam budowy i przebudowy obiektów budowlanych. Zakaz wynika wprost z ustawy.
W których gminach leży Rezerwat przyrody Ostrężnik?
W całości w jednej: gmina Janów.
Który akt powołał Rezerwat przyrody Ostrężnik?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z 1 lutego 1960 (M.P. z 1960 r. Nr 29, poz. 138). Później wydano jeszcze 5 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Regionalny Konserwator Przyrody w Katowicach. To ten organ wydaje opinie i uzgodnienia, kiedy inwestycja może dotknąć formy.