Park Krajobrazowy im. Gen. Dezyderego Chłapowskiego

Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.

Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała nr XLVIII/1087/18 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.

Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice parku przecinają 4 gminy w województwie wielkopolskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.

Karta w rejestrze wymienia 5 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu.

• Gmina Kościan: 62,83 km², czyli 31% powierzchni gminy i 36% całego parku
• Gmina Krzywiń: 54,56 km², czyli 31% powierzchni gminy i 32% całego parku
• Gmina Śrem: 28,16 km², czyli 14% powierzchni gminy i 16% całego parku
• Gmina Czempiń: 27,85 km², czyli 20% powierzchni gminy i 16% całego parku

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości z punktem w granicach parku (19): Czempiń: Gorzyce, Stary Gołębin; Kościan: Choryń, Darnowo, Katarzynin, Racot, Spytkówki, Turew, Wronowo, Wyskoć, Wyskoć Mała; Krzywiń: Kopaszewo, Łuszkowo, Rąbiń, Rąbinek, Rogaczewo Małe, Rogaczewo Wielkie; Śrem: Błociszewo, Krzyżanowo.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (18): Czempiń: Betkowo, Donatowo, Gorzyczki, Nowy Gołębin, Słonin; Kościan: Gryżyna, Stary Lubosz, Witkówki, Wławie; Krzywiń: Jerka, Jurkowo, Świniec, Zbęchy; Śrem: Gaj, Marianowo, Nochowo, Pucołowo, Wyrzeka. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 5 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 1/92 Wojewody Leszczyńskiego i Wojewody Poznańskiego z dnia 1 grudnia 1992 r. w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego im. gen. Dezyderego Chłapowskiego (Dz. Urz. Woj. Poznańskiego z 1992 r. Nr 16, poz. 142).
• Obwieszczenie Wojewody Wielkopolskiego z dnia 24 marca 1999 r. w sprawie wykazu aktów prawa miejscowego obowiązujących na terenie województwa wielkopolskiego (Dz.Urz. Woj.Wielkopolskiego Nr 14, poz. 246 z dnia 31 marca 1999 r.).
• rozporzadzenie Nr 166/06 Wojewody Wielkopolskiego z dnia 31 lipca 2006 r. w sprawie Parku Krajobrazowego im. gen. Dezyderego Chłapowskiego (wyrokiem WSA w Poznaniu IV SA/Po 1299/11 stwierdzono nieważność aktu) (Dz. U. Woj. Wielkopolskiego Nr 132, poz. 3216 z 2006 r.).
• Uchwała Nr XLIV/858/14 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 28 kwietnia 2014 r. w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego im. gen. Dezyderego Chłapowskiego (Dz. Urz. z 2014 r. poz. 3258), ogłoszony 23 maja 2014.
• Uchwała nr XLVIII/1087/18 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 23 lipca 2018 r. zmieniająca uchwałę w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego im. gen. Dezyderego Chłapowskiego (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 6103), ogłoszony 27 sierpnia 2018.

Rejestr notuje, że dla parku nie obowiązuje plan ochrony.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości