Czym jest Park Krajobrazowy Beskidu Małego
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała Nr LIII/808/18 Sejmiku Województwa Małopolskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 216,48 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Park Krajobrazowy Beskidu Małego
Granice parku przecinają 15 gmin w 2 województwach. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
- Gmina Andrychów: 42,49 km², czyli 42% powierzchni gminy i 17% całego parku
- Gmina Czernichów: 39,54 km², czyli 70% powierzchni gminy i 16% całego parku
- Gmina Porąbka: 34,43 km², czyli 53% powierzchni gminy i 14% całego parku
- Gmina Łękawica: 31,98 km², czyli 75% powierzchni gminy i 13% całego parku
- Gmina Wadowice: 20,94 km², czyli 19% powierzchni gminy i 8,2% całego parku
- Gmina Ślemień: 19,75 km², czyli 44% powierzchni gminy i 7,7% całego parku
- Gmina Stryszawa: 13,95 km², czyli 12% powierzchni gminy i 5,5% całego parku
- Gmina Mucharz: 10,25 km², czyli 28% powierzchni gminy i 4% całego parku
- Gmina Kozy: 10,21 km², czyli 38% powierzchni gminy i 4% całego parku
- Gmina Wilkowice: 9,17 km², czyli 27% powierzchni gminy i 3,6% całego parku
- Gmina Łodygowice: 8,54 km², czyli 24% powierzchni gminy i 3,3% całego parku
- Bielsko-Biała: 4,54 km², czyli 3,6% powierzchni miasta i 1,8% całego parku
- Żywiec: 4,15 km², czyli 8,2% powierzchni miasta i 1,6% całego parku
- Gmina Zembrzyce: 3,1 km², czyli 7,9% powierzchni gminy i 1,2% całego parku
- Gmina Gilowice: 2,66 km², czyli 9,5% powierzchni gminy i 1% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach parku (5): Stryszawa: Targoszów; Andrychów: Groń; Wadowice: Kaczyna; Łękawica: Kocierz Rychwałdzki, Łysina.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (15): Zembrzyce: Tarnawa Górna; Andrychów: Brzezinka, Rzyki, Targanice, Zagórnik; Mucharz: Jaszczurowa; Wadowice: Gorzeń Górny, Ponikiew; Porąbka: Porąbka; Czernichów: Czernichów, Międzybrodzie Bialskie, Międzybrodzie Żywieckie, Tresna; Łękawica: Kocierz Moszczanicki, Okrajnik. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 3 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 9/98 Wojewody Bielskiego z dnia 16 czerwca 1998 r (Dz. Urz. Woj. Bielskiego Nr 9, poz.110), ogłoszony 26 czerwca 1998.
- Rozporządzenie Nr 23/98 Wojewody Bielskiego z dnia 17 grudnia1998 r (Dz. Urz. Województwa Bielskiego Nr 22, poz.336).
- Uchwała Nr LIII/808/18 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 24 września 2018 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Beskidu Małego - część położona w województwie małopolskim (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 6745), ogłoszony 8 października 2018.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Powierzchnię 22 253 ha podaje karta; z granic w usłudze GDOŚ wychodzi 25 570 ha, a różnica bierze się zwykle z tego, że kartę aktualizuje się osobno od mapy.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr LIII/808/18 Sejmiku Województwa Małopolskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Park Krajobrazowy Beskidu Małego?
W 15 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Andrychów (17% formy), Czernichów (16% formy), Porąbka (14% formy) i Łękawica (13% formy).
Który akt powołał Park Krajobrazowy Beskidu Małego?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 9/98 Wojewody Bielskiego z 16 czerwca 1998 (Dz. Urz. Woj. Bielskiego Nr 9, poz.110). Później wydano jeszcze 2 akty dotyczące tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Dyrektor Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego (na terenie województwa małopolskiego), brak informacji w akcie o sprawującym nadzór na terenie woj. śląskiego.