Czym jest Obszar Natura 2000 Pojezierze Gnieźnieńskie
Specjalny obszar ochrony siedlisk to obszar Natura 2000 wyznaczony na podstawie unijnej dyrektywy siedliskowej, dla siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, które ona wymienia. Teren zatwierdza Komisja Europejska, a w Polsce obszar wyznacza rozporządzenie ministra.
Status w rejestrze: specjalny obszar ochrony siedlisk. Komisja Europejska zatwierdziła teren 13 lutego 2009. W Polsce wyznaczono go 5 lipca 2018.
Co ta forma oznacza dla budowy
Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 ustawy o ochronie przyrody zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 Pojezierze Gnieźnieńskie. Te siedliska i gatunki wymienia standardowy formularz danych obszaru.
Projekt decyzji o warunkach zabudowy na terenie obszaru uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Natura 2000 Pojezierze Gnieźnieńskie
Granice obszaru przecinają 12 gmin w 2 województwach. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Witkowo: 29,11 km², czyli 16% powierzchni gminy i 18% całego obszaru
- Gmina Powidz: 26,86 km², czyli 33% powierzchni gminy i 17% całego obszaru
- Gmina Strzelno: 26,2 km², czyli 14% powierzchni gminy i 16% całego obszaru
- Gmina Orchowo: 17,55 km², czyli 18% powierzchni gminy i 11% całego obszaru
- Gmina Ostrowite: 16,63 km², czyli 16% powierzchni gminy i 10% całego obszaru
- Gmina Jeziora Wielkie: 11,8 km², czyli 9,4% powierzchni gminy i 7,4% całego obszaru
- Gmina Trzemeszno: 9,49 km², czyli 5,4% powierzchni gminy i 6% całego obszaru
- Gmina Wilczyn: 9,28 km², czyli 11% powierzchni gminy i 5,8% całego obszaru
- Gmina Gniezno: 5,07 km², czyli 2,8% powierzchni gminy i 3,2% całego obszaru
- Gmina Mogilno: 3,95 km², czyli 1,5% powierzchni gminy i 2,5% całego obszaru
- Gmina Kleczew: 2,64 km², czyli 2,4% powierzchni gminy i 1,7% całego obszaru
- Gmina Słupca: 0,83 km², czyli 0,6% powierzchni gminy i 0,5% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (6): Strzelno: Miradz; Kleczew: Grabce; Wilczyn: Świętne; Ostrowite: Kierz, Lipnica; Powidz: Ostrowo.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (53): Jeziora Wielkie: Gaj, Przyjezierze; Mogilno: Gębice, Kątno; Strzelno: Ciencisko, Ostrowo; Gniezno: Kalina, Kujawki, Lubochnia, Wierzbiczany; Trzemeszno: Bieślin, Brzozówiec, Jerzykowo, Ostrowite, Rudki, Święte, Zieleń; Witkowo: Ostrowite Prymasowskie, Skorzęcin, Sokołowo; Kleczew: Adamowo, Budy, Tręby Stare; Wilczyn: Cegielnia, Zygmuntowo; Orchowo: Gałczynek, Kinno, Kosakowo, Mlecze, Ostrówek, Podlesie, Rękawczyn, Rękawczynek, Skubarczewo, Słowikowo, Suszewo, Szydłówiec; Ostrowite: Giewartów, Kania, Kosewo, Naprusewo, Salamonowo, Skrzynka, Tomiszewo; Powidz: Anastazewo, Charbin, Polanowo, Powidz, Powidz-Osiedle, Przybrodzin, Smolniki Powidzkie, Wylatkowo; Słupca: Kochowo. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 2 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Decyzja Komisji z dnia 12 grudnia 2008 r. przyjmująca na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG drugi zaktualizowany wykaz terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny (notyfikowana jako dokument nr C(2008) 8039) (2009/93/WE) (Dz. Urz. UE L 43 z 13.02.2009, str. 63), ogłoszony 13 lutego 2009.
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 kwietnia 2018 r. w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Pojezierze Gnieźnieńskie (PLH300026) (Dz. U. z 2018 r. poz. 1189), ogłoszony 20 czerwca 2018.
Plan zadań ochronnych
Dla obszaru Natura 2000 regionalny dyrektor ochrony środowiska ustanawia zarządzeniem plan zadań ochronnych. Plan wskazuje zagrożenia dla siedlisk i gatunków, działania ochronne, a czasem także zmiany, które trzeba wprowadzić w planach miejscowych gmin.
- Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy; Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia 7 kwietnia 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Pojezierze Gnieźnieńskie PLH300026.
- Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia 2 września 2015 r. zmieniające zarządzenie w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Pojezierze Gnieźnieńskie PLH300026.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
Sam obszar Natura 2000 budowy nie zakazuje. Zabronione są działania, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a zamierzenie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Natura 2000 Pojezierze Gnieźnieńskie?
W 12 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Witkowo (18% formy), Powidz (17% formy), Strzelno (16% formy) i Orchowo (11% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Natura 2000 Pojezierze Gnieźnieńskie?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Decyzja Komisji z 12 grudnia 2008 (Dz. Urz. UE L 43 z 13.02.2009, str. 63). Później wydano jeszcze jeden akt dotyczący tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Poznaniu; Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Bydgoszczy. To ten organ wydaje opinie i uzgodnienia, kiedy inwestycja może dotknąć formy.