Czym jest Obszar Natura 2000 Karkonosze
Specjalny obszar ochrony siedlisk to obszar Natura 2000 wyznaczony na podstawie unijnej dyrektywy siedliskowej, dla siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, które ona wymienia. Teren zatwierdza Komisja Europejska, a w Polsce obszar wyznacza rozporządzenie ministra.
Ten obszar jest jednocześnie obszarem specjalnej ochrony ptaków: wyznaczono go na podstawie obu dyrektyw, więc rejestr prowadzi dla niego dwie karty pod jednym kodem PLC020001. Akty z obu kart są wymienione niżej, a druga karta jest pod adresem crfop.gdos.gov.pl.
Status w rejestrze: specjalny obszar ochrony siedlisk. Komisja Europejska zatwierdziła teren 15 stycznia 2008. W Polsce wyznaczono go 3 października 2023.
Co ta forma oznacza dla budowy
Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 ustawy o ochronie przyrody zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 Karkonosze. Te siedliska i gatunki wymienia standardowy formularz danych obszaru.
Projekt decyzji o warunkach zabudowy na terenie obszaru uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Natura 2000 Karkonosze
Granice obszaru przecinają 8 gmin w województwie dolnośląskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Podgórzyn: 37,23 km², czyli 45% powierzchni gminy i 20% całego obszaru
- Karpacz: 31,16 km², czyli 82% powierzchni miasta i 17% całego obszaru
- Piechowice: 26,37 km², czyli 61% powierzchni miasta i 14% całego obszaru
- Gmina Lubawka: 26,25 km², czyli 19% powierzchni gminy i 14% całego obszaru
- Szklarska Poręba: 24,85 km², czyli 33% powierzchni miasta i 13% całego obszaru
- Jelenia Góra: 24,81 km², czyli 23% powierzchni miasta i 13% całego obszaru
- Kowary: 15,72 km², czyli 42% powierzchni miasta i 8,4% całego obszaru
- Gmina Kamienna Góra: 0,23 km², czyli 0,1% powierzchni gminy i 0,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (1): Podgórzyn: Borowice.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (11): Karpacz: Karpacz; Kowary: Kowary; Piechowice: Piechowice; Szklarska Poręba: Szklarska Poręba; Podgórzyn: Podgórzyn, Przesieka, Zachełmie; Lubawka: Jarkowice, Miszkowice, Niedamirów, Opawa. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 5 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Decyzja Komisji z dnia 13 listopada 2007 r. przyjmująca, na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG, pierwszy zaktualizowany wykaz terenów mających znaczenie dla Wspólnoty, składających się na kontynentalny region biogeograficzny (notyfikowana jako dokument C(2007) 5043) (2008/25/WE) (Dz. Urz. UE L 12 z 15.01.2008, str. 383), ogłoszony 15 stycznia 2008.
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 września 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 179, poz. 1275), ogłoszony 28 września 2007.
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. Nr 25, poz. 133), ogłoszony 4 lutego 2011.
- Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 listopada 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. z 2022 r. poz. 96), ogłoszony 17 stycznia 2022.
- Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 27 lipca 2023 r. w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Karkonosze (PLC020001) (Dz. U. z 2023 r. poz. 1910), ogłoszony 18 września 2023.
Plan zadań ochronnych
Dla obszaru Natura 2000 regionalny dyrektor ochrony środowiska ustanawia zarządzeniem plan zadań ochronnych. Plan wskazuje zagrożenia dla siedlisk i gatunków, działania ochronne, a czasem także zmiany, które trzeba wprowadzić w planach miejscowych gmin.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
Sam obszar Natura 2000 budowy nie zakazuje. Zabronione są działania, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a zamierzenie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Natura 2000 Karkonosze?
W 8 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Podgórzyn (20% formy), Karpacz (17% formy), Piechowice (14% formy) i Lubawka (14% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Natura 2000 Karkonosze?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Decyzja Komisji z 13 listopada 2007 (Dz. Urz. UE L 12 z 15.01.2008, str. 383). Później wydano jeszcze 4 akty dotyczące tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu. To ten organ wydaje opinie i uzgodnienia, kiedy inwestycja może dotknąć formy.