Czym jest Karkonoski Park Narodowy
Park narodowy to najsilniejsza obszarowa forma ochrony przyrody w Polsce (art. 8 ustawy o ochronie przyrody). Tworzy go i zmienia jego granice rozporządzenie Rady Ministrów, a parkiem zarządza jego dyrektor.
Co ta forma oznacza dla budowy
W parku narodowym art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych, poza tymi, które służą celom parku. Zakaz wynika wprost z ustawy, więc obowiązuje w całym parku bez względu na treść rozporządzenia. Forma ma otulinę o powierzchni 130,93 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.
Projekt decyzji o warunkach zabudowy dla terenu w parku narodowym i w jego otulinie uzgadnia dyrektor parku (art. 53 ust. 4 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Karkonoski Park Narodowy
Granice parku przecinają 6 gmin w województwie dolnośląskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
- Karpacz: 20,14 km², czyli 53% powierzchni miasta i 34% całego parku
- Jelenia Góra: 17,14 km², czyli 16% powierzchni miasta i 29% całego parku
- Szklarska Poręba: 10,36 km², czyli 14% powierzchni miasta i 17% całego parku
- Gmina Podgórzyn: 5,47 km², czyli 6,6% powierzchni gminy i 9,2% całego parku
- Piechowice: 5,08 km², czyli 12% powierzchni miasta i 8,5% całego parku
- Kowary: 1,35 km², czyli 3,6% powierzchni miasta i 2,3% całego parku
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 4 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 1959 r. w sprawie utworzenia Karkonoskiego Parku Narodowego (Dz.U. 1959 r. Nr 17, poz 90), ogłoszony 9 marca 1959.
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 maja 1996 r. w sprawie Karkonoskiego Parku Narodowego (Dz. U. z 1996 r. Nr 64, poz. 306).
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 lutego 2013 r. w sprawie nadania statutu Karkonoskiemu Parkowi Narodowemu z siedzibą w Jeleniej Górze (Dz.U. z 2013 r. poz. 307), ogłoszony 6 marca 2013.
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie Karkonoskiego Parku Narodowego (poz. 2002), ogłoszony 30 listopada 2015.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku nie obowiązuje plan ochrony.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
Poza obiektami służącymi samej formie ochrony praktycznie nie: art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje tam budowy i przebudowy obiektów budowlanych. Zakaz wynika wprost z ustawy. Otulina nie jest częścią formy i tego zakazu nie niesie.
W których gminach leży Karkonoski Park Narodowy?
W 6 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Karpacz (34% formy), Jelenia Góra (29% formy), Szklarska Poręba (17% formy) i Podgórzyn (9,2% formy).
Który akt powołał Karkonoski Park Narodowy?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Rady Ministrów z 16 stycznia 1959 (Dz.U. 1959 r. Nr 17, poz 90). Później wydano jeszcze 3 akty dotyczące tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Dyrektor Karkonoskiego Parku Narodowego.