Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr XX/470/16 Sejmiku Województwa Warmińsko- Mazurskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego
Granice obszaru przecinają 6 gmin w województwie warmińsko-mazurskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Barczewo: 107,42 km², czyli 34% powierzchni gminy i 26% całego obszaru
- Gmina Purda: 85,95 km², czyli 27% powierzchni gminy i 21% całego obszaru
- Gmina Pasym: 73,39 km², czyli 49% powierzchni gminy i 18% całego obszaru
- Gmina Biskupiec: 55,5 km², czyli 19% powierzchni gminy i 14% całego obszaru
- Gmina Szczytno: 44,62 km², czyli 13% powierzchni gminy i 11% całego obszaru
- Gmina Dźwierzuty: 41,51 km², czyli 16% powierzchni gminy i 10% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (45): Barczewo: Bartołty Małe, Bartołty Wielkie, Bogdany, Dadaj, Kierzbuń, Kierzliny, Leszno, Rejczuchy, Sapunki, Sapuny, Studzianek, Zalesie; Biskupiec: Kojtryny, Nasy, Nowe Marcinkowo, Wilimy, Zazdrość; Purda: Gąsiorowo, Giławki, Giławy, Grabowo, Groszkowo, Nerwik, Silice, Wesołowo, Wojtkowizna, Wyrandy, Zaborowo, Zapurdka; Dźwierzuty: Budy, Dąbrowa; Pasym: Dybowo, Elganowo, Krzywonoga, Leleszki, Łysa Góra, Miłuki, Rudziska Pasymskie; Szczytno: Dąbrowa Nadjezierna, Dębówko, Jęcznik, Kobyłocha, Piece, Sasek, Trelkówko.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (46): Barczewo: Dobrąg, Kaplityny, Klimkowo, Klucznik, Kołaki, Kromerowo, Krupoliny, Ruszajny, Rycybałt, Skajboty, Tumiany, Wipsowo; Biskupiec: Biesowo, Boreczek, Droszewo, Józefowo, Najdymowo, Rasząg, Rukławki, Rzeck, Zarębiec; Purda: Klebark Wielki, Klewki, Marcinkowo, Pajtuński Młyn, Patryki, Purda, Purdka; Dźwierzuty: Julianowo, Linowo, Małszewko, Mirowo, Mycielin, Rusek Mały, Sąpłaty; Pasym: Grom, Michałki, Otole, Pasym, Rusek Wielki, Tylkowo; Szczytno: Lemany, Romany, Szczycionek, Trelkowo, Zielonka. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 4 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Rozporządzenie Nr 37 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 12 lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia zakazów dotyczących obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 87, poz. 1272), ogłoszony 16 lipca 2002.
- Rozporządzenie Nr 21 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 14 kwietnia 2003 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 52, poz. 725), ogłoszony 22 kwietnia 2003.
- Rozporządzenie Nr 153 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego (Dz. Urz. z 2008 r. Nr 198, poz. 3104), ogłoszony 24 grudnia 2008.
- Uchwała Nr XX/470/16 Sejmiku Województwa Warmińsko- Mazurskiego z dnia 27 września 2016 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego (Dz. Urz. z 2016 r. poz. 4171), ogłoszony 7 listopada 2016.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XX/470/16 Sejmiku Województwa Warmińsko- Mazurskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego?
W 6 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Barczewo (26% formy), Purda (21% formy), Pasym (18% formy) i Biskupiec (14% formy).
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego..