Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Środkowej Łyny
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr XXVI/606/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Środkowej Łyny
Granice obszaru przecinają 8 gmin w województwie warmińsko-mazurskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Dywity: 59,05 km², czyli 37% powierzchni gminy i 39% całego obszaru
- Gmina Dobre Miasto: 49,34 km², czyli 19% powierzchni gminy i 33% całego obszaru
- Gmina Barczewo: 22,09 km², czyli 6,9% powierzchni gminy i 15% całego obszaru
- Gmina Jonkowo: 9,18 km², czyli 5,4% powierzchni gminy i 6% całego obszaru
- Olsztyn: 4,93 km², czyli 5,6% powierzchni miasta i 3,2% całego obszaru
- Gmina Świątki: 3,92 km², czyli 2,4% powierzchni gminy i 2,6% całego obszaru
- Gmina Gietrzwałd: 3,25 km², czyli 1,9% powierzchni gminy i 2,1% całego obszaru
- Gmina Stawiguda: 0,07 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (8): Dobre Miasto: Cerkiewnik, Kłódka, Knopin, Swobodna; Dywity: Lipniak, Redykajny, Słupy, Szypry.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (36): Barczewo: Barczewko, Barczewo, Barczewski Dwór, Biedowo, Dąbrówka Mała, Kaplityny, Wrócikowo; Dobre Miasto: Barcikowo, Dobre Miasto, Głotowo, Kabikiejmy, Kabikiejmy Dolne, Kosyń, Stary Dwór; Dywity: Barkweda, Brąswałd, Bukwałd, Dągi, Dywity, Kieźliny, Myki, Nowe Włóki, Różnowo, Sętal, Spręcowo, Wadąg, Wopy, Zalbki; Gietrzwałd: Łupstych; Jonkowo: Gutkowo, Kajny, Polejki, Żurawno; Stawiguda: Bartąg; Świątki: Kwiecewo; Olsztyn: Olsztyn. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 4 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Rozporządzenie Nr 37 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 12 lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia zakazów dotyczących obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 87, poz. 1272), ogłoszony 16 lipca 2002.
- Rozporządzenie Nr 21 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 14 kwietnia 2003 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 52, poz. 725), ogłoszony 22 kwietnia 2003.
- Rozporządzenie Nr 160 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny (Dz. Urz. z 2008 r. Nr 201 poz. 3152), ogłoszony 31 grudnia 2008.
- Uchwała Nr XXVI/606/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 25 kwietnia 2017 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny (Dz. Urz. z 2017 r. poz. 2466), ogłoszony 26 maja 2017.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XXVI/606/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Środkowej Łyny?
W 8 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Dywity (39% formy), Dobre Miasto (33% formy), Barczewo (15% formy) i Jonkowo (6% formy).
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego.