Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Legińsko-Mrągowskich
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr XXXIII/727/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Legińsko-Mrągowskich
Granice obszaru przecinają 7 gmin w województwie warmińsko-mazurskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Mrągowo: 107,66 km², czyli 37% powierzchni gminy i 52% całego obszaru
- Gmina Reszel: 50,77 km², czyli 28% powierzchni gminy i 24% całego obszaru
- Gmina Sorkwity: 31,56 km², czyli 17% powierzchni gminy i 15% całego obszaru
- Gmina Kolno: 11,57 km², czyli 6,5% powierzchni gminy i 5,6% całego obszaru
- Gmina Biskupiec: 6,12 km², czyli 2,1% powierzchni gminy i 2,9% całego obszaru
- Gmina Kętrzyn: 0,65 km², czyli 0,2% powierzchni gminy i 0,3% całego obszaru
- Mrągowo: 0,17 km², czyli 1,1% powierzchni miasta i 0,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (23): Reszel: Grzybowo, Łężany, Plenowo, Śpigiel, Śpiglówka, Widryny, Wola; Mrągowo: Brodzikowo, Czerwonki, Kiersztanowo, Muntowo, Piotrówka, Popowo Salęckie, Poręby, Stamka, Szestno, Troszczykowo, Wola Muntowska, Wymysły, Zawada; Sorkwity: Młynik, Słomowo, Stama.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (40): Kętrzyn: Stachowizna; Reszel: Bezławki, Łabędziewo, Leginy, Pasterzewo, Pilec, Święta Lipka; Mrągowo: Bagienice, Bagienice Małe, Biestrzykowo, Boża Wólka, Boże, Gązwa, Gronowo, Kosewo, Lasowiec, Lembruk, Miejski Las, Młynowo, Nowe Bagienice, Nowy Probark, Palestyna, Pełkowo, Polska Wieś, Ruska Wieś, Śniadowo, Tymnikowo, Witomin, Wyszembork, Zalec; Sorkwity: Bałowo, Burszewo, Gizewo, Nowy Gieląd, Pustniki, Sorkwity, Stary Gieląd, Warpuny, Załuki, Zyndaki. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 4 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Rozporządzenie Nr 37 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 12 lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia zakazów dotyczących obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 87, poz. 1272).
- Rozporządzenie Nr 21 Wojewody Warmińsko-mazurskiego z dnia 14 kwietnia 2003 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 52, poz. 725).
- Rozporządzenie Nr 159 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Jezior Legińsko-Mrągowskich (Dz. Urz. z 2008 r. Nr 201, poz. 3151).
- UCHWAŁA NR XXXIII/727/17 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO z dnia 28 grudnia 2017 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Jezior Legińsko-Mrągowskich (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 415), ogłoszony 19 stycznia 2018.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XXXIII/727/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Legińsko-Mrągowskich?
W 7 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Mrągowo (52% formy), Reszel (24% formy), Sorkwity (15% formy) i Kolno (5,6% formy).
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego.