Mazurski Park Krajobrazowy

Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.

Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała nr XLIV/635/22 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 191,67 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.

Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice parku przecinają 7 gmin w województwie warmińsko-mazurskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.

• Gmina Ruciane-Nida: 158,92 km², czyli 44% powierzchni gminy i 28% całego parku
• Gmina Piecki: 154,08 km², czyli 49% powierzchni gminy i 27% całego parku
• Gmina Mikołajki: 110,26 km², czyli 43% powierzchni gminy i 20% całego parku
• Gmina Pisz: 103,59 km², czyli 16% powierzchni gminy i 18% całego parku
• Gmina Orzysz: 14,53 km², czyli 4% powierzchni gminy i 2,6% całego parku
• Gmina Świętajno: 14,25 km², czyli 5,1% powierzchni gminy i 2,5% całego parku
• Gmina Mrągowo: 7,34 km², czyli 2,5% powierzchni gminy i 1,3% całego parku

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości z punktem w granicach parku (53): Mikołajki: Kulinowo, Leśny Dwór, Lisunie, Śniardewno, Urwitałt; Piecki: Bobrówko, Chostka, Jeziorko, Krutyń, Krutyński Piecek, Ławny Lasek, Lipowo, Mostek, Nowy Most, Piersławek, Rosocha, Strzałowo, Świnie Oko, Zakręt, Zgon, Zielony Lasek; Orzysz: Dziubiele; Ruciane-Nida: Bartlewo, Gałkowo, Gąsior, Głodowo, Iznota, Kadzidłowo, Kamień, Kokoszka, Końcewo, Ładne Pole, Majdan, Niedźwiedzi Róg, Nowa Ukta, Onufryjewo, Osiniak-Piotrowo, Piaski, Popielno, Śwignajno Małe, Śwignajno Wielkie, Ukta, Warnowo, Wejsuny, Wejsuny-Leśniczówka, Wierzba, Wojnowo, Wólka, Wygryny, Wypad, Zameczek; Świętajno: Koczek, Połom.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (28): Mikołajki: Dybowo, Grabnik Mały, Kolonia Mikołajki, Śmietki Małe, Stawek; Mrągowo: Kosewo, Kosewo Górne, Kucze; Piecki: Cierzpięty, Dobry Lasek, Jakubowo, Mojtyny, Ostrów Pieckowski, Probark Mały, Stare Kiełbonki, Żabieniec; Orzysz: Dziubiele Małe, Nowe Guty, Okartowo, Okartowo-Przystanek, Okartowo-Tartak, Suchy Róg, Wężewo; Pisz: Karwik, Kwik, Zdory; Świętajno: Bystrz, Kierwik. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 5 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Uchwała Nr VIII/31/77 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Suwałkach z dnia 5 grudnia 1977 r. w sprawie utworzenia Mazurskiego Parku Krajobrazowego (Dz. U. WRN w Suwałkach Nr 8, poz. 36 z 1977 r.).
• Akt o utworzeniu: Uchwała Nr X/38/77 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 8 grudnia 1977 r. w sprawie utworzenia Mazurskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. WRN w Olsztynie Nr 11, poz. 51 z 1977 r.).
• Obwieszczenie Nr 122 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 30 marca 1999 roku w sprawie wykazu obowiązujących aktów prawa miejscowego wydanych przed 1 stycznia 1999 roku przez b. Wojewódzkie Rady Narodowe, b. Prezydia Wojewódzkich Rad Narodowych oraz Wojewodów: Olsztyńskiego, Elbląskiego, Suwalskiego, Ciechanowskiego, Ostrołęckiego oraz Toruńskiego (Dz. Urz. z 1999 r. Nr 15, poz. 122), ogłoszony 30 marca 1999.
• Rozporządzenie Nr 9 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 26 stycznia 2006 r. w sprawie Mazurskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2006 r. Nr 20, poz. 506), ogłoszony 30 stycznia 2006.
• Uchwała nr XLIV/635/22 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 29 listopada 2022 r. w sprawie Mazurskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2022 r. poz. 5615), ogłoszony 14 grudnia 2022.

Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony.

• Rozporządzenie Nr 67 Wojewody Suwalskiego z dnia 23 września 1993 r. w sprawie zatwierdzenia Planu Zagospodarowania Przestrzennego Mazurskiego Parku Krajobrazowego w części obejmującej tereny położone w granicach woj. Suwalskiego.
• Rozporządzenie Nr 23 Wojewody Olsztyńskiego z dnia 8 lutego 1994 r. w sprawie zatwierdzenia Planu Zagospodarowania Przestrzennego Mazurskiego Parku Krajobrazowego w części obejmującej tereny położone w granicach woj. Olsztyńskiego.
• Rozporządzenie Nr 4 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 14 stycznia 2005 r. w sprawie Planu Ochrony Mazurskiego Parku Krajobrazowego.
• UCHWAŁA NR XIX/368/12 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO z dnia 28 sierpnia 2012 r. w sprawie ustanowienia Planu Ochrony Mazurskiego Parku Krajobrazowego.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości